Ironman Leeds: Zaharli suv va bekor qilingan suzish

Ironman triatlonini yakunlash – ko‘pchilik sportchilar uchun umrboqiy orzu. 3,8 km suzish, 180 km velopoyga va marafon masofasidagi yugurish… bu uchlikni bir kunda bosib o‘tish yiliga atigi taxminan 50 ming kishiga nasib qiladi. Ularning har biri “Ironman” degan unvonga sazovor bo‘ladi.

Leedsdagi musobaqada esa bu unvonga kichik, lekin alamli yulduzcha qo‘shildi.

16-avgust kuni o‘tkazilgan Ironman Leeds start chizig‘iga 2 mingga yaqin ishtirokchi chiqdi. Hammasi reja bo‘yicha ketayotgandek edi, faqat bitta asosiy bo‘lim – suzish – bekor qilindi. Sabab esa sportchilar emas, suvdagi ko‘zga ko‘rinmas raqib bo‘ldi: zaharli ko‘k-yashil suv o‘tlarining gullashi.

To‘rt oy tayyorgarlik – bitta chiziq yetishmadi

Jack Chamberlain uchun bu musobaqa shunchaki navbatdagi start emasdi. U so‘nggi to‘rt-besh oyini deyarli butunlay shu kun uchun bag‘ishlagan, haftasiga 15 soatlab mashg‘ulot qilgan. Oldin ham triatlonlarda qatnashgan, lekin bu safar ilk bor to‘liq Ironman masofasini bosib o‘tishi kerak edi.

U marrani kesib o‘tdi. Medalni oldi. Ammo ichida bir nimadir joyiga tushmadi.

“Finish chizig‘idan o‘tayotganda odatda mashhur jumlani eshitasiz: ‘you are an Ironman’. Bu esa triatloni tugatganingiz uchundir, duatloni emas. O‘zimdan faxrlanaman, lekin hamon nimadir noto‘g‘ri tuyuldi”, – deydi u.

Suzish bo‘limi bekor qilingani bilan Chamberlain taslim bo‘lmadi. Rasmiy natijaga kirmasa-da, u musobaqadan bir kun oldin yaqin atrofdagi ko‘lda deyarli 2,5 mil masofani o‘zi suzib o‘tdi. Ba’zi sportchilar esa tong saharda mahalliy sport markazi ochilishidan oldin hovuzdan foydalanishni so‘rab bordi. Ular bu kunni baribir triatlon kuni qilishga urinib ko‘rdi.

Zaharli suv va kechikkan qaror

Britaniyada triatlon, akvatlon va duatlonlarni boshqaradigan British Triathlon tashkiloti ma’lumotiga ko‘ra, bu yil suv o‘tlarining gullashi sabab bekor qilingan to‘rtinchi musobaqa bo‘ldi. Yozgi issiq to‘lqinlar mamlakat bo‘ylab ko‘llar va daryolarni odatdagidan ham ko‘proq muammoga aylantirdi.

Chamberlain va uning kabi ko‘plab ishtirokchilarni eng ko‘p qiynagan narsa – qarorning kech e’lon qilingani.

“Buni haftalar oldin tekshirishlari kerak edi, – deydi u. – Musobaqada qariyb 58 mamlakat vakillari qatnashdi, odamlar dunyoning turli burchaklaridan keldi. Vaqt, kuch, minglab funt sarflangan bo‘lsa, bunday tadbirlarda xavfsizlik bo‘yicha chora-tadbirlar ancha oldin ko‘rilishi kerak”.

Organizatorlar esa tanlov og‘ir bo‘lganini tan oladi. Ironman Group vakili shunday deydi: ular suzish bo‘limini bekor qilishdan “juda afsusda”, uch yo‘nalish bo‘yicha tinimsiz tayyorgarlik ko‘rgan sportchilar uchun bu qanchalik og‘ir zarba ekanini bilishadi. Ammo suv sifati bo‘yicha xavotirlar qarorni o‘zgartirishga imkon bermadi.

Boshqalar uchun – kutilmagan yengillik

Barchaga ham bu xabar fojia bo‘lib tuyulmadi. Marafon yugurishiga oshno, bir yil ichida 10 ta Ironman musobaqasini yakunlashni maqsad qilgan Marina Angela Andresen vaziyatdan ijobiy tomon topdi.

“Hayotimda birinchi marta to‘liq suzish bekor qilindi. Oldin harorat sabab qisqartirilgan startlar bo‘lgan, lekin bunday emas. Rostini aytsam, bundan xursand bo‘ldim. Chunki Ironman sportchilar haqida o‘ylashini bilaman va ko‘k-yashil suv o‘tlarida suzishni istamasdim, bu xavfli”, – deydi u.

U kayfiyatini buzishga yo‘l qo‘ymadi: “Bunday sharoitda suzishga majbur bo‘lmaganimdan xursandman va baribir kunni maksimal darajada unumli o‘tkaza oldim. Yorkshire aholisi bilan ajoyib poyga bo‘ldi. Muhit zo‘r edi. Menga juda yoqdi”.

Leedsdan tashqarida ham bir xil manzara

Muammo faqat triatlon bilan cheklanib qolmadi. So‘nggi kunlarda bir qator ommaviy suzish joylari, jumladan London yaqinidagi Thames bo‘yida yangi ochilgan rasmiy cho‘milish hududi ham suv o‘tlarining gullashi sabab suzuvchilarga ogohlantirish berdi: suvga kirmang, kuting.

Yovvoyi suzishni yaxshi ko‘radigan va bu mavzuda bir nechta kitoblar yozgan Daniel Start vaziyatga faqat issiq yozni emas, ifloslanishning kuchayishini ham sabab qilib ko‘rsatadi.

“Bu tez orada yo‘qolib ketadigan muammo emas, – deydi u. – Intensiv qishloq xo‘jaligi, dalalarga ko‘proq o‘g‘it sepilishi, bularning hammasi asta-sekin ko‘l va daryolarga oqib tushmoqda. Vaziyat yildan yilga yomonlashmoqda”.

Ironman ruhi – qog‘ozdagi masofadan kattaroq narsa

Ironman Leeds natijalari protokolda duatlon sifatida qoladi. Qog‘ozda bu shunchaki suzishsiz o‘tkazilgan musobaqa. Lekin ko‘pchilik sportchi uchun bu kun – bir necha oylik fidoyilik, intizom va umidlar sinovga chiqqan sana bo‘lib qoladi.

Kimdir o‘zini to‘liq Ironman emasdek his qildi. Kimdir xavfsizlikni birinchi o‘ringa qo‘yib, yengil nafas oldi. Bitta narsa aniq: suvdagi ko‘k-yashil o‘tlar nafaqat musobaqani, balki butun mavsum rejasini ham o‘zgartirib yubordi.

Savol esa ochiq qoladi: kelasi yoz yana shunday bo‘lsa, sportchilar va tashkilotchilar bunga qanchalik tayyor bo‘ladi?