Jack Charlton merosi: medal va soliq muammosi
Jack Charlton nomi Angliya futboli tarixida oltin harflar bilan yozilgan. 1966 yil, Wembley, West Germany ustidan 4:2 hisobidagi g‘alaba, Jules Rimet kubogi va mamlakat tarixidagi yagona katta turnirdagi zafar. O‘sha kunning ramzi bo‘lgan jahon chempionligi medali endi uning oilasi uchun faxr timsolidan ko‘ra ko‘proq soliq boshog‘rig‘iga aylanib bormoqda.
Charlton olti yil avval, 85 yoshida vafot etdi. Medal hozir ham uning bevasi Pat qo‘lida. Ammo oila bu yodgorlikni avloddan avlodga meros qoldirmoqchi bo‘lsa, taxminan 200 ming funt sterling miqdorida meros solig‘ini to‘lashi kerakligi aytilmoqda. Hisob-kitob uzoq davom etsa, bu raqam besh avlod davomida qariyb bir million funtga chiqishi mumkin.
“Faqat egasi bo‘lish uchun 200 ming funt?”
Jackning o‘g‘li John Charlton bu masalani RTÉ Sport uchun Damien O'Meara bilan suhbatda ochib berdi. U onasi va singlisi bilan birga meros ishlarini rasmiylashtirish jarayonida medal atrofidagi g‘alati holatni bilib qolgan.
Ularning so‘zlariga ko‘ra, barcha investitsiyalar, aktivlar sanab chiqilgach, navbat medaldan tushganda soliq xizmati vakillari taxminiy hisobni aytgan: taxminan 200 ming funt.
Tanlov oddiy ko‘ringandek: bu summani marhumning mulki hisobidan to‘lash yoki Johnning o‘zi to‘lashi mumkin. Ammo amalda bu “oddiy” qaror emas. Medalni shunchaki oilada saqlab qolish uchun shuncha pul? John aynan shundan hayratga tushgan.
U soliqchilar bilan “bu raqam qayerdan olindi?” degan savol atrofida uzoq tortishganini aytadi. Savollar ko‘paydi, javoblar esa yo‘q edi.
Hukumat ham, soliqchilar ham chetga chiqmoqda
John Charlton mahalliy jurnalist Jeremy Armstrong (Daily Mirror) bu masalani o‘rganishga kirishganini aytadi. U hukumatga murojaat qilgan, rasmiylar esa “bizning vakolatimizda emas” degan javobni qaytargan. Keyin soliq departamentiga murojaat qilgan – u yerda ham xuddi shunday: “bizga aloqasi yo‘q”.
Natijada, ikki tomondan ham bir xil javob: hech kim mas’ul emas, lekin medal uchun soliq talabi o‘zgarmayapti.
Bundan ham yomoni, oila bilib qolgan muhim jihat shuki: agar John hozir 200 ming funtni to‘lasa, keyin medalni o‘z o‘g‘liga topshirganida ham xuddi shunday soliq majburiyati qayta paydo bo‘ladi. Keyingi avlodda ham. Yana keyin ham.
Hisob-kitob shafqatsiz: besh avlod o‘tgach, davlatga umumiy hisobda qariyb bir million funt to‘lanishi mumkin. Faqat bir dona medalni oilada saqlash uchun.
Sotish emas, saqlab qolish istagi
Charltonlar uchun bu medal moliyaviy aktiv emas. Bu – tarix. Bu – otaning, boboning, butun futbolchi sulolaning faxri. John buni ochiq aytadi: medalni sotish niyati yo‘q. Hatto Leeds United kabi Charltonning sobiq klubi xarid qilishga urinsa ham, ular bunday qadamni ko‘rib chiqmayapti.
Johnning pozitsiyasi aniq: agar medal sotilsa va u bundan foyda ko‘rsa, soliq to‘lashga tayyor. Bu – savdo, foyda, demak soliq tabiiy. Lekin shunchaki meros sifatida, oilaviy relikviyani qabul qilish uchun 200 ming funt to‘lash – uningcha, mutlaqo adolatsiz.
Uning so‘zlariga ko‘ra, bu voqeadan xabardor bo‘lgan har kim xuddi shunday fikrda.
Bozor narxi va soliq talabi o‘rtasidagi uzilish
1966 yilgi boshqa chempionlar medallarining bozor narxi ham savolni yanada keskinlashtiradi. Alan Ball, Nobby Stiles, Gordon Banks kabi mashhur ismlarga tegishli medallar o‘tmishda 100 mingdan 200 ming funtgacha bo‘lgan summalarga sotilgan.
Demak, bozor medalni shunday baholayapti. Soliqchilar esa Charlton oilasidan xuddi shu miqdorni medalni sotmasdan turib, faqat egasi bo‘lish huquqi uchun talab qilmoqda. John aynan shundan hayratda.
Ular hech qachon medalni sotmoqchi ekanini bildirmagan, bunday fikr oila a’zolarining xayoliga ham kelmagan. Shunga qaramay, soliq tizimi uni sotiladigan, pulga aylantiriladigan aktiv sifatida ko‘rib turibdi.
Johnning aytishicha, ular faqat bitta narsani xohlaydi – hukumat yoki soliq xizmati tomonidan mantiqli, tushunarli yondashuv.
“Prince Charles toj taqinchoqlari uchun to‘laganmi?”
Bu mojaro atrofida yana bir istehzoli savol paydo bo‘ldi. John eshitgan va o‘zi ham takrorlayotgan misol: “Queen vafot etganda, Prince Charles toj taqinchoqlari uchun soliq to‘laganmi?”
Bu savol, albatta, rasmiy hujjat emas. Lekin kayfiyatni aniq ifodalaydi. Charlton oilasi nazarida, bu medal ham Angliya futbol merosining bir bo‘lagi. Ular uni nafaqat oila, balki mamlakat tarixi uchun ham saqlab qolmoqchi.
Endi esa savol ochiq turibdi: Jack Charltonning jahon chempionligi medali kelajak avlodlarga faxr bilan topshiriladimi yoki soliq tizimi uni asta-sekin oiladan tortib oladimi?
