Jahon chempionatidagi xavf: Messi, Ronaldo va hakamlarga tahdidlar
Dunyo futboli tarixidagi eng ko‘p qo‘riqlangan Jahon chempionatlaridan biri ortida qanday keskin xavf yotgani nihoyat yuzaga chiqdi. AQSh politsiyasiga tegishli maxfiy xavfsizlik hujjatining oshkor bo‘lishi turnir atrofida qay darajada jiddiy tahdidlar bo‘lganini ko‘rsatdi: terror urinishlari, yulduzlarga nisbatan o‘lim tahdidlari, hakamlarga bosim, futbolchilarga qarshi nafrat to‘lqini.
Markazda esa — Argentina terma jamoasi va Lionel Messi.
Messi nishonda: qo‘ng‘iroqlar, bombalar, o‘lim va’dalari
Hujjatlarda yozilishicha, Argentina – Jordan uchrashuvi arafasida Dallas aeroportiga noma’lum shaxs qo‘ng‘iroq qilib, stadionga ikki hamtovog‘i bilan birga kirib borishini aytgan. Qo‘lida qo‘lgranata va AR-15 rusumli miltiq bo‘lishini, politsiya va ikki jamoa futbolchilariga hujum qilishini bildirgan. U alohida tarzda Messini nishonga olishini aytib, o‘lim bilan tahdid qilgan.
Shu kabi ssenariy Argentina – Egypt uchrashuvi oldidan ham takrorlangan. Gumondorlardan biri “X” ijtimoiy tarmog‘ida Atlanta stadioniga kirib, tanasiga mahkamlangan to‘rtta bomba bilan o‘zini portlatishini, asosiy maqsadi Messi bo‘lishini yozib qoldirgan.
O‘sha o‘yinda politsiya yana bir signal oladi: tribunadagi chiqindi qutilariga uchta bomba qo‘yilgani haqida xabar beriladi. Stadion ichida portlovchi moddalar bo‘yicha mutaxassislar, itlar, butun xavfsizlik xizmati safarbar qilinadi. O‘yin maydonda davom etadi, lekin sahna ortida haqiqiy favqulodda operatsiya kechadi.
Ronaldo atrofida shubhali harakatlar
Yulduzlar orasida faqat Messi emas, Cristiano Ronaldo ham tinch o‘ta olmagan. Hujjatlarga ko‘ra, FIFA xodimlaridan biri portugaliyalik hujumchi qayerda istiqomat qilayotgani haqida g‘alati savollar bergan shubhali shaxs haqida ma’lum qilgan.
Yana bir voqea: bir muxlis Ronaldoning mehmonxonasiga bostirib kirib, liftga u bilan birga chiqishga urinadi. Qo‘riqchilar aralashgach, u barchasini oddiy “selfie” olish istagi bilan izohlashga harakat qilgan. Ammo xavfsizlik xizmatlari uchun bu — shunchaki rashkli muxlis harakati emas, tizim sinoviga aylangan.
Hakamlar nishonda: Letexier va Delajodga bosim
Turnir davomida nafaqat futbolchilar, balki hakamlar ham bosim ostida qolgan. Fransiyalik hakam François Letexier Argentina – Egypt uchrashuvidagi qarorlari ortidan WhatsApp orqali 6 mingdan ortiq tahdidli xabar olgani qayd etilgan.
Videohakam Willy Delajod esa misrlik muxlislar tomonidan o‘lim bilan qo‘rqitilgan. Bir qaror, bir penaltining berilishi yoki berilmasligi — ijtimoiy tarmoqlarda nafrat bo‘roniga, real hayotda esa xavfsizlik masalasiga aylanib ketgan.
Xatoga yo‘l qo‘yganlar uchun narx: Sørloth, Campaz va eski fojia yodi
Qaror qabul qilganlar emas, xato qilganlar ham nishonga olingan. Norway hujumchisi Alexander Sørloth Angliyaga qarshi chorak finalda Erling Haalandga pas bermagan lahzasi uchun o‘ziga ham, rafiqasiga ham o‘lim tahdidlari kelib tushganidan keyin o‘yin maydonidan tashqarida ham tinchlik topa olmadi.
Colombia futbolchisi Jhon Jáminton Campaz penaltini yo‘qotgani uchun shunday ta’qibga uchraganki, u hatto terma jamoasi bilan uyga qaytolmagan. Bir zarba, bir xato — va futbolchining butun hayoti izdan chiqishi mumkinligi yana bir bor ko‘rindi.
Bu voqealar ko‘pchilikka 1994 yilni eslatdi. O‘sha payt Colombia himoyachisi Andrés Escobar o‘z darvozasiga gol urib qo‘ygani uchun o‘ldirilgan edi. Tarixdagi bu qora sahifa go‘yo yana ochilgandek bo‘ldi.
Mbappéga qarshi nafrat, rasizm va yonayotgan qo‘g‘irchoq
Paraguay muxlislari France bilan mag‘lubiyatdan keyin Kylian Mbappé ismi yozilgan qo‘g‘irchoqni yoqib yuborgan. Bu faqat ramziy norozilik emas edi — fransiyalik yulduzga qarshi irqchilik ruhidagi haqoratli shiorlar yangradi. Hatto bir paraguaylik senator ham unga qarshi nafratli chiqish bilan maydonga tushdi.
Jahon chempionati sahnasida futbolchilarni nafaqat raqib himoyachilar, balki siyosatchilar va ijtimoiy tarmoqlar ham quvib yurdi.
Janubiy Koreya, g‘azablangan jamoatchilik va tekshiruv ostidagi murabbiy
Guruh bosqichidayoq musobaqani tark etgan South Korea terma jamoasi atrofida ham keskin vaziyat yuzaga kelgan. Jamoa vatanga qaytgach, jamoatchilik g‘azabi shu darajaga yetdiki, murabbiy Hong Myung-bo atrofidagi shov-shuvlar politsiyani ham ishga tushirishga majbur qildi.
Murabbiyni tayinlash jarayoni bo‘yicha rasmiy tekshiruv ochildi. Yutqazilgan o‘yinlar sport masalasidan chiqib, davlat darajasidagi bahsga aylandi. Futbol maydoni bilan siyosat maydoni yana bir bor kesishdi.
Inglizlar “qal’asi”: kalit so‘z — qo‘rquv
Inglizlar matbuot markazida ham xavfsizlik chizig‘i buzilgan. Hujjatlarga ko‘ra, qo‘lida kalit (g‘ildirak kaliti) ushlagan bir kishi ichkariga bostirib kirib, baqira-baqira yuribdi. Shundan so‘ng markaz haqiqiy “qal’a”ga aylantirilgan.
Atrofida uch qatlamli xavfsizlik halqasi, beton to‘siqlar, snayperlarga qarshi maxsus ekranlar o‘rnatilgan. Osmon esa uchuvchisiz apparatlar uchun yopilgan hududga aylangan. Qurollangan politsiya xodimlari ko‘rinib turgan, ammo ularning asosiy vazifasi ko‘rinmaydigan xavfni jilovlash edi.
Mutaxassislar bu turnirni Jahon chempionati tarixidagi eng ko‘p qo‘riqlangan musobaqa sifatida ta’riflashgan. Ammo oshkor bo‘lgan ma’lumotlar bir savolni o‘rtaga tashlaydi: futbol tobora ko‘proq qo‘rquv va nafrat bilan o‘ralayotgan bir paytda, bu o‘yin qachongacha shunchaki o‘yin bo‘lib qoladi?
