Jamshedpur FC ISL dan chiqdi: Tata Steelning futbolga ta'siri

Panaji shahrida bu xabar bir og‘izda aytildi, ammo uning aks-sadosi butun Hindiston futboliga tarqaldi. Tata Steel o‘zining ISL dagi klubi – Jamshedpur FC ni chekinayotganini e’lon qildi. To‘qqiz yil avval orzu edi, bugun esa yopilgan sahifa.

“The Furnace” sovib qoldi

2017-yilda Tata Steel Jamshedpur shahriga o‘z klubini olib kirganida, JRD Tata Sports Complex qisqa fursatda Hindiston futbolidagi eng jonli arenalardan biriga aylandi. Tomoshabinlar bu stadionni mehr bilan “The Furnace” deb atashardi – raqiblar uchun haqiqiy do‘zax, mezbonlar uchun esa bayram maydoni.

Bu shunchaki marketing loyihasi emasdi. 2021-22 mavsumida Owen Coyle boshchiligida Jamshedpur FC chempionlikni qo‘lga kiritdi. ISL tarixidagi eng mehnatkash, eng tizimli jamoalardan biri sifatida nom qozondi. Ammo oktyabrda yangi mavsum boshlanganda, chempionlik yodgorligi bor, o‘zi yo‘q klub manzarasi yuzaga keladi.

Jamoa juma kuni rasmiy bayonot bilan chiqdi: Jamshedpur FC 2026-27 mavsumidan boshlab ISL da qatnashmasligini tasdiqladi. Bayonot ohangi muloyim, ammo mazmuni keskin edi.

Savollar ko‘p, javoblar kam

Klub bayonotida asosiy urg‘u boshqa yo‘nalishlarga qaratildi. Ular JFSPL nomidan Hindistonda futbolni rivojlantirish, xususan, ommaviy va yoshlar futboliga sodiqligini ta’kidladi. Iqtidorlarni aniqlash, ularni milliy va xalqaro darajaga olib chiqish yo‘lidagi ishlar davom etishi aytildi.

Ammo eng muhim savol ochiq qoldi: nega ISL dan chiqishdi?

Rasmiy matnda bunga javob yo‘q. Ichki manbalar esa boshqa manzarani chizadi – moliyaviy yo‘qotishlar chuqurlashgani, liga modelining uzoq muddatli barqarorligi borasida shubhalar kuchaygani aytilmoqda. Raqamlar e’lon qilinmadi, lekin xavotir darajasi oshgani aniq.

Jamshedpur allaqachon bu qarorni All India Football Federation (AIFF) ga yetkazgan. Klub bosh direktori Mukul Choudhari xodimlar bilan uchrashuv o‘tkazib, eng og‘ir xabarni shaxsan yetkazdi: katta jamoa endi yo‘q.

Bir yig‘ilish – va qariyb 50 nafar xodim, jumladan birinchi jamoa, akademiya va grassroots bo‘limlaridagi ma’muriy hamda texnik mutaxassislar kelajagini qayta hisoblashga majbur bo‘ldi.

Liga uchun og‘ir zarba

ISL uchun bu qaror shunchaki bitta klubning chiqib ketishi emas. Bu – tizimning o‘ziga berilgan jiddiy signal.

Liga ilk bor klub-led modelga o‘tayotgan bir pallada bunday yo‘qotish ayniqsa og‘ir. Endi klublar liga operatsiyalarini birgalikda boshqaradi, federatsiya esa tuzilmadagi 10 foizlik ulushni saqlab qoladi. Shunday paytda Tata Steel kabi uzoq tarixga ega, infratuzilma va akademiya bilan qurollangan klubning chekinishi – savollarni yanada ko‘paytiradi.

Jamshedpur FC nafaqat stadionni to‘ldiradigan muxlislar, balki barqaror ish uslubi, yosh futbolchilarga berilgan imkoniyatlari bilan ham ISL uchun tayanch nuqtalardan biri edi. Endi bu tayanch bo‘shab qolyapti.

Shartnomalar, murabbiy va noaniq kelajak

Hozircha eng murakkab savollardan biri – futbolchilar va murabbiylar taqdiri. Klubda kamida 12 nafar katta jamoa futbolchisi uzoq muddatli shartnomada. Chempionlikni olib bergan Owen Coyle bilan ham amaldagi bitim bor.

Bu shartnomalar qanday hal qilinadi? Klub sukut saqlayapti. Rasmiy izoh yo‘q.

Yana olti futbolchi bu mavsum oldidan qisqa muddatli kelishuv asosida, faqat Durand Cup uchun jalb qilingan: sobiq Hindiston yarim himoyachisi Raynier Fernandes, shuningdek Abhishek Ambekar, Aman CK, Devendra Murgaokar, Leewan Castanha va Provat Lakra. Ularning kelajagi ham Durand Cup tugashi bilan savol ostida qoladi.

Ayni paytda Jamshedpurning katta jamoasi Durand Cup musobaqasida ishtirok etmoqda. Maydonda kurash davom etyapti, lekin kulis ortida bu jamoa nomi bilan bog‘liq butun loyiha sekin-asta yopilayotganini hamma biladi.

Tata va futbol: tugamagan hikoya

Tata Group ning futbolga bo‘lgan aloqasi Jamshedpur FC bilan boshlanmagan, u bilan tugamaydi ham. Mumbai markazli tarixiy jamoa yillar davomida Durand Cup, IFA Shield, Rovers Cup kabi musobaqalarda g‘olib bo‘lgan. Bu nom mamlakat futbol xotirasiga allaqachon yozib qo‘yilgan.

Yana bir ustun – Tata ning rezident futbol akademiyasi. Qariyb 30 yil ichida bu maskan Hindiston terma jamoalariga 150 ga yaqin futbolchini yetkazib bergan. Bu raqamlar o‘ziyoq Tata ning futbolga qanchalik chuqur kirib borgani, bu sohani qisqa muddatli loyiha sifatida ko‘rmagani haqida gapiradi.

Tata Steel o‘tgan yillarda Yevropa va Janubiy Amerikadagi yirik klublarni ham Hindistonga olib kelgan: PSV Eindhoven va Sao Paulo bilan o‘rtoqlik uchrashuvlari mahalliy futbolchilarga dunyo darajasini ko‘rish imkonini bergan.

Shuning uchun bugungi qaror – bu aloqaning uzilishi emas, balki yo‘nalish o‘zgarishi. Ammo ISL kontekstida bu bo‘shliqni to‘ldirish oson bo‘lmaydi.

Keyingi sahifa qayerda ochiladi?

JRD Tata Sports Complex tribunalarida hanuz chempionlik shodiyonalari, to‘lib-toshgan o‘yinlar, “The Furnace” atamasini jonlantirgan kechalar yodda. Endi esa shu stadion kelajakda qaysi turnirlar, qaysi loyihalar markaziga aylanadi – aniq emas.

Bir narsa ravshan: Tata futbolni tark etmaydi. Ammo Hindistonning eng yuqori ligasi – ISL – Jamshedpur FC siz qanday ko‘rinishga kiradi? Klub-led model bu ilk katta zarbaga qanday javob qaytaradi?

Yaqin yillarda bu savollarga beriladigan javoblar nafaqat bir klub, balki butun Hindiston futbolining yo‘nalishini belgilab berishi mumkin.