Janubiy Koreya futbolidagi jinsiy mojarolar: KFA kechikkan uzr
Janubiy Koreya futbol assotsiatsiyasi (KFA) nihoyat jim tura olmadi. Uzoq yillar ichida yig‘ilib kelgan norozilik, so‘nggi Jahon chempionati fiaskosi va eski, ammo og‘ir ayblovlar fonida tashkilot rasman bosh egdi va “turli mojarolar” uchun kechirim so‘radi.
Bu shunchaki sport natijalari haqida emas. Gap futbolning o‘z yuragiga zarba bergan axloqiy inqiroz haqida ketmoqda.
Hakamlar uchun “seksual ko‘ngilochar xizmatlar”: davlat hisobotidan chiqqan dog‘
Mo‘jizani emas, mojaroni ochgan hujjat 2016 yilda mamlakat madaniyat, sport va turizm vazirligi tomonidan tuzilgan. U o‘sha paytda yopiq qolgan, ammo o‘tgan hafta yirik media tashkilot JTBC qo‘liga tushgach, ommaga oshkor bo‘ldi.
Hisobotga ko‘ra, 2010-yillarning boshida Janubiy Koreyaga kelgan xorijlik hakamlar uchun KFA xizmat kartalari orqali “jinsiy ko‘ngilochar xizmatlar” to‘langan. Gap massaj salonlarida ko‘rsatilgan xizmatlar haqida ketadi. JTBC ma’lumotiga ko‘ra, jami 5,6 million von (taxminan 2 927 funt sterling) shu yo‘l bilan sarflangan.
Bu hakamlar orasida 2014 yilgi Jahon chempionati saralashi va London-2012 Olimpiya o‘yinlari saralash bahslarida maydonga tushganlar ham bor. O‘sha uchrashuvlarda Janubiy Koreya terma jamoasi ishtirok etgan, keyinchalik esa ikkala turnir final bosqichiga ham yo‘l olgan.
Hisobot xulosasi og‘ir: KFA xodimlari bu xarajatlarni yashirish uchun ularni go‘yoki “ovqat, ichimlik yoki massaj” sifatida rasmiylashtirgan. Ya’ni, ichki tizimda ham bu pullar rostini aytganda nima uchun ketgani ochiq yozilmagan.
JTBC xabariga ko‘ra, KFAning o‘sha davrdagi rasmiylaridan biri bu amaliyotni “o‘sha paytlarda odatiy hol bo‘lgan” deb ta’riflagan. Aynan shu jumla bugun Janubiy Koreya futbolining obro‘siga eng katta zarba bo‘lib tushdi.
KFAning kechikkan uzri: natijalar, mojarolar va yo‘qotilgan ma’no
Shu bosim ostida KFA ijtimoiy tarmoqlarda rasmiy bayonot e’lon qildi. Unda assotsiatsiya “turli mojarolar” sabab futbol muxlislarida uyg‘ongan “chuqur hafsalasi pir bo‘lishi va xavotir” uchun uzr so‘radi.
Bu uzr faqat eski hisobot tufayli emas. Matnda 2026 yilgi Jahon chempionati saralashidagi muvaffaqiyatsizlik ham alohida tilga olingan. Jamoaning maydondagi zaif o‘yini, maydondan tashqaridagi axloqiy savollar bilan qo‘shilib, tashkilotni inqiroz yoqasiga olib kelgani ochiq tan olingan.
KFA bayonotida o‘sha eski voqealarga ham ishora qilinadi: “O‘n yildan ortiq vaqt avval sodir bo‘lgan, hatto o‘zimizning ko‘plab xodimlarimiz ham xabardor bo‘lmagan voqealar haqida chiqqan media xabarlar” deb yoziladi.
Shu bilan birga, assotsiatsiya bugungi kundagi amaliyotini qat’iy himoya qiladi: “Bunday noo‘rin xatti-harakatlar yoki korporativ kartalardan noto‘g‘ri foydalanish hozirda assotsiatsiyada mutlaqo sodir bo‘lmayapti”, deyiladi bayonotda.
Eng og‘riqli jumla esa o‘z-o‘zini tanqid qilishda: KFA o‘zini aslida “gol uchun shiddatli kurash va bu jarayonda namoyon bo‘ladigan halol sport ruhiyati orqali muxlislarga quvonch va hayajon ulashishi kerak bo‘lgan” tashkilot deb ta’riflar ekan, “so‘nggi paytlarda o‘zining asosiy maqsadini yo‘qotib qo‘ygani va nihoyatda og‘ir ahvolga tushib qolgani”ni tan oladi.
Jamoa fiaskosi va ketma-ket iste’folar
Axloqiy mojaro fonida sport natijalari ham KFAni himoya qila olmadi. Aksincha, ularni yanada zaiflashtirdi.
Yoz boshida bosh murabbiy Hong Myung-bo va KFA prezidenti Chung Mong-gyu iste’foga chiqdi. Sabab — Jahon chempionati bosqichidagi alamli chiqish. Janubiy Koreya Meksika, Chexiya va Janubiy Afrika jamolari bilan bir guruhga tushdi va keyingi bosqichga chiqa olmadi. Muxlislar bu natijani qabul qilmadi, jamoaning ruhsiz o‘yini esa tanqidlarni yanada kuchaytirdi.
Natijada ommaviy g‘azab faqat murabbiy shtabi va rahbariyatga emas, butun tizimga qarshi burildi. Endi esa eski hisobotdan chiqqan “jinsiy ko‘ngilochar xizmatlar” haqidagi ma’lumotlar bu norozilikni yanada keskinlashtirdi.
Futbolning kelajagi: ishonch qayta tiklanadimi?
Bugun KFA “hozir bunday ishlar bo‘lmayapti” deb qat’iy da’vo qilmoqda. Ammo asosiy savol boshqa: muxlislar bunga ishonadimi?
Yirik turnirlarda muntazam qatnashib kelgan, o‘zini Osiyo futbolining tayanch ustunlaridan biri deb biladigan mamlakat uchun bu mojaro oddiy ichki tekshiruv bilan yopiladigan mavzu emas. Bu — tizim, madaniyat va qadriyatlar sinovi.
Janubiy Koreya futboli maydonda ham, kabinetlarda ham qayta qurilish davriga kirib boryapti. Savol shunda: bu safar gol nafaqat raqib darvozasiga, balki halollik va ishonch sari ham uriladimi?
