Jeff Bezos Liverpool kapitaliga rekord kirish arafasida
`Liverpool` atrofida bu yozgi pauza maydondan tashqarida ham shovqinli o‘tyapti. Endi navbat yangi transferlarga emas, klublar olamidagi eng yirik moliyaviy bitimlardan biriga kelgan.
`Amazon` asoschisi Jeff Bezos boshchiligidagi konsortsium `Liverpool` aksiyalarining 30 foizini sotib olish bo‘yicha yakuniy chiziqqa yaqinlashgan. Oylab davom etgan muzokaralardan so‘ng `Fenway Sports Group` (FSG) bilan kelishuv deyarli bitgan, faqat rasmiylashtirish ishlari bir oycha vaqt olishi mumkin.
1,35 milliard funtlik savol: kimlar kirib kelmoqda?
Investorlar guruhiga Amit Bhatia yetakchilik qilmoqda. U — hind milliarder Lakshmi Mittalning kuyovi, avvalroq `Queens Park Rangers` aksiyadori bo‘lgan tanish nom. Konsortsium tarkibida yana bir yirik ism bor: `Facebook` hammuassisi Eduardo Saverin.
Ular taxminan 1,35 milliard funt to‘lab, `Premier League` grandlaridan birining qariyb uchdan bir ulushini qo‘lga kiritishga tayyorlanmoqda. Bu miqdor nafaqat klub bahosini, balki kelajakdagi ambitsiyalarini ham ochiq ko‘rsatib turibdi.
Jeff Bezosning shaxsiy boyligi `Forbes` ma’lumotiga ko‘ra 257 milliard dollar atrofida, uni dunyodagi eng badavlat to‘rtinchi inson sifatida ko‘rsatadi. Eduardo Saverin boyligi esa 32 milliard dollar atrofida baholanadi. Futbolga ilk bor kirib kelayotgan Bezos uchun bu — prinsipial burilish nuqtasi. U ilgari NFL franchayzinglarini sotib olish imkoniyatini o‘rgangan, lekin real qadam aynan shu loyihadan boshlandi.
Bitim bo‘yicha Bezos ham klub kapitalidan ulush oladi. Moliyaviy va huquqiy jarayonlarga maslahatchi sifatida Deloitte jalb etilgani ma’lum.
Amazonning sportga yurishi va Anfielddagi yangi davr
Bezos bugun `Amazon`ning boshqaruv kengashi raisi. Besh yil avval bosh ijrochi direktori lavozimini topshirgach, u kompaniyani global savdo platformasidan ko‘ra kengroq — yirik media va ko‘ngilochar imperiyaga aylantirish yo‘lidan olib bormoqda.
So‘nggi yillarda `Amazon` sport translyatsiyalari bozorida jiddiy o‘yinchiga aylandi. Kompaniya yaqinda yakunlangan olti mavsum davomida har yil `Premier League`ning 20 ta o‘yinini Britaniyada jonli namoyish qildi, Yevropaning bir nechta davlatlarida `Champions League` huquqlariga ega bo‘ldi, AQShda esa NFL translyatsiyalarini olib boradi. Endi esa ekranda ko‘rsatib kelgan klublaridan biriga bevosita sherik bo‘lish arafasida turibdi.
`Liverpool` uchun esa bu yoz allaqachon o‘zgarishlar yoziga aylangan. `Anfield`da bosh murabbiy almashdi: Andoni Iraola Arne Slot o‘rnini egalladi. Klub ramzlaridan biriga aylangan Mohamed Salah esa shartnomasi tugab, erkin agent sifatida `Trabzonspor`ga yo‘l oldi. Bularning ustiga FSG tarkibida ham tebranishlar bo‘ldi — Michael Edwards kompaniyadagi bosh ijrochi direktorlik lavozimini tark etdi.
Shunday fon ostida Bezos va hamkorlarining kirib kelishi — oddiy investitsiya emas, butun tuzilmani qayta shakllantirishi mumkin bo‘lgan siyosiy-moliyaviy burilish.
FSG davri va yangi sherikning og‘irligi
FSG `Liverpool`ni 2010 yilda sotib olganidan beri klub tarixidagi eng serhosil davrlardan biriga bosh bo‘ldi. Bu davr ichida `Premier League`da ikki bor chempionlik nishonlandi, klub global brend sifatida yanada kuchaydi. 2023 yilda FSG allaqachon klubning 3 foiz ulushini AQSh xususiy kapital fondu Dynasty Equity’ga sotib, kapital tuzilmasini bosqichma-bosqich o‘zgartira boshlagan edi.
Endi esa navbat ancha katta bo‘lagiga keldi. 30 foizlik ulush — bu shunchaki kichik sheriklik emas, strategik qarorlarga bevosita ta’sir o‘tkazishi mumkin bo‘lgan darajadagi pozitsiya. Ayniqsa, ortida Bezos singari texnologiya va media gigantining turgani hisobga olinsa.
FSG hozircha rasmiy izoh bermadi. Biroq bitim yakunlansa, `Liverpool`ning mulkchilik xaritasi tubdan o‘zgaradi. Klub sport maydonida ham, biznes maydonida ham yangi davrga kirishi aniq.
Savol faqat bitta: Bezos va uning konsortsiumi `Anfield`dagi bu yangi bobni qanday yozadi — bu hamma narsani yanada tezlashtiradimi yoki allaqachon yuksak darajada ishlayotgan tizimni sinovga soladimi?
