Jeff Bezos Liverpool tarixidagi eng yirik kelishuv arafasida
“Anfield” atrofida havoning o‘zi o‘zgargandek. “Liverpool” uchun navbatdagi mavsum emas, butun klubning kelajagini chizib berishi mumkin bo‘lgan moliyaviy burilish pishib yetyapti. Dunyoning eng boy odamlari qatoridan joy olgan Jeff Bezos “Reds” aksiyalarining qariyb uchdan bir qismini sotib olishga yaqinlashgani haqida xabarlar kuchaydi.
Sky News ma’lumotlariga ko‘ra, Fenway Sports Group (FSG) – 2010 yildan beri “Liverpool”ni boshqarib kelayotgan amerikalik egalar – allaqachon bitim bo‘yicha e’lon tayyorlab qo‘ygan. Rasmiy bayonot shu haftaning o‘zida, bo‘lmasa keyingi haftaning boshida chiqishi kutilmoqda.
Bu oddiy investor almashinuvi emas. Gap futbol tarixidagi eng qimmat kelishuvlardan biri haqida ketmoqda.
Bezos, Saverin, Bhatia – “Anfield”da yangi kuch markazi
Kutilayotgan bitim Jeff Bezosni Eduardo Saverin va Amit Bhatia boshchiligidagi konsorsium bilan bir safga qo‘yadi. Uchovlon – global biznes elitasining eng yuqori qatlamidan.
Bezosning shaxsiy boyligi Forbes bahosiga ko‘ra 207 milliard funtdan ortiq. Saverin – Facebook hammuassisi – taxminan 23,7 milliard funt atrofida. Ularning puli “Liverpool” uchun qanchalik o‘yin qoidalarini o‘zgartirishi mumkinligi allaqachon Yevropa futbolida savollarni ko‘paytira boshladi.
Konsorsiumni Amit Bhatia boshqaryapti. U – po‘lat sanoati magnati Lakshmi Mittalning kuyovi, investitsiya bankchiligidan chiqqan, ko‘p tarmoqli sarmoya kompaniyasi AyBe Capitalni yuritadigan tajribali investor. Bhatia yaqindagina Championship klubi Queens Park Rangers aksiyadori bo‘lgan, ya’ni ingliz futboli ichki mexanizmlarini yomon bilmaydi.
Ichki manbalardan biriga ko‘ra, dastlab rejalashtirilganidan ham kattaroq ulush muhokama qilinmoqda – 30 foizdan oshishi ehtimoli bor. Shunga qaramay, FSG nazorati saqlanib qoladi, bu esa hozircha “strategik ozchilik ulushi” sifatida ta’riflanayotgan kelishuvning asosiy chizig‘i.
4,4 milliard funtlik baho: FSG uchun moliyaviy gol
Eng e’tiborlisi – klubning bahosi. Bezos va hamkorlarining sarmoyasi “Liverpool”ni 4,4 milliard funt atrofida qadrlayotgani aytilmoqda. Bu nafaqat “Reds”ni sport tarixidagi eng qimmat loyihalardan biriga aylantiradi, balki FSG uchun ham ulkan moliyaviy g‘alaba bo‘ladi.
Boston Red Sox egasi bo‘lgan FSG 2010 yilda “Liverpool”ni atigi 300 million funtga, moliyaviy jihatdan og‘ir ahvoldagi paytda qo‘lga kiritgandi. O‘sha vaqtdan beri klub Premyer-ligani yutdi, Yevropa Chempionlar Ligasida zafar qozondi, infratuzilmasini yangiladi va global brend sifatida keskin o‘sdi.
Endi esa 300 milliondan 4,4 milliardgacha. Raqamlarning o‘zi FSGning 16 yillik davrini qanday “biznes darsi”ga aylantirganini ko‘rsatib turibdi.
2023 yilda Dynasty Equity kichik ulush sotib olganida ham klub 3,3 milliard funtdan ortiq baholangandi. Oradan ko‘p o‘tmay, yangi konsorsium bahoni yana bir pog‘ona yuqoriga ko‘tarishga tayyor turibdi.
Bezos uchun futbol – yangi “aktiv sinfi”
Jeff Bezos hozirgacha futbol klublarini sotib olish bilan bog‘liq jiddiy mish-mishlar markazida bo‘lmagan. Shunga qaramay, uning “Liverpool” atrofida paydo bo‘lishi sportning boy investorlar uchun alohida “aktiv sinfi”ga aylanganini yaqqol ko‘rsatadi.
Amazon asoschisi 1994 yilda Seattle shahridagi garajidan boshlagan biznesini global gigantga aylantirdi. Bugun u Blue Origin orqali kosmik poygada, Nash Holdings orqali The Washington Post egasi sifatida media maydonida, endi esa potensial ravishda “Anfield” orqali futbol sahnasida.
Saverin esa 2022 yilda Chelsea uchun berilgan, ammo muvaffaqiyatsiz tugagan taklif ortida turgan konsorsium tarkibida bo‘lgan. Endi u Londonni emas, Merseysidni nishonga olayotganga o‘xshaydi.
FSG sukut saqlayapti, ammo yo‘l allaqachon chizilgan
FSG vakili o‘tgan oy qisqa, lekin mazmunli bayonot bilan cheklangan:
“Amit Bhatia boshchiligidagi, uning tomonidan boshqariladigan va vakillik qilinadigan sarmoya konsorsiumi Liverpool Football Club’ga strategik ozchilik ulushi bilan sarmoya kiritishga qiziqish bildirgan.”
Shundan ortiq izoh berilmadi. Bitim muddati, yakuniy foiz, kelgusidagi boshqaruv tuzilmasi bo‘yicha ham FSG, ham Bhatia tomonidagi vakillar hozircha og‘iz ochmayapti.
Bu sukut ortida esa aniq bir narsa ko‘rinib turibdi: agar kelishuv yakunlansa, “Liverpool”ning egalar tarkibida uch nafar superboy shaxs paydo bo‘ladi. Va bu, tabiiy ravishda, bir savolni tug‘diradi – bu faqat boshlanishi emasmi?
To‘liq nazorat sari birinchi qadammi?
“Anfield” atrofida shovqin ko‘payib bormoqda: bunday kuchli konsorsium oxir-oqibat klubni to‘liq egallab olishni xohlamaydimi?
Hozircha gap faqat ozchilik ulushi haqida ketmoqda. FSG nazoratni topshirishga tayyor ekanini ochiq e’lon qilgani yo‘q. Lekin bozordagi tendensiya aniq: yirik sarmoya kiritgan investorlar ko‘pincha vaqt o‘tishi bilan boshqaruv markaziga yaqinlashishni xohlaydi.
“Liverpool” kabi global brend uchun bu – Yevropa futboli tepasidagi kuch muvozanatiga ham ta’sir qilishi mumkin bo‘lgan jarayon. Ayniqsa, boshqa yirik klublar ham davlat fondlari, milliarderlarga tegishli konsorsiumlar va texnologiya gigantlari bilan bog‘lanib borayotgan bir paytda.
Bhatia kim, Bezos kim – “Anfield”ni kutayotgan yangi davr
Amit Bhatia – 46 yoshli britaniyalik hind tadbirkor. U AyBe Capital orqali texnologiya, media, ko‘chmas mulk, chakana savdo va sog‘liqni saqlash kabi turli sohalarga sarmoya kiritadi. Uning Lakshmi Mittal oilasi bilan bog‘liqligi, London moliya markazidagi tajribasi va futbol bozorini ichidan bilishi uni bu konsorsiumning tabiiy yetakchisiga aylantirgan.
Jeff Bezos esa tanishtirishga muhtoj emas. Amazon, Blue Origin, Nash Holdings – bu nomlarning har biri global sanoatlarda kuch markazi. Endi bu ro‘yxatga “Liverpool” nomi qo‘shilsa, bu nafaqat klub, balki butun Premyer-liga uchun ham yangi sahifa bo‘ladi.
Bitim e’lon qilinishi kutilayotgan kunlar yaqinlashar ekan, savol bitta: bu kelishuv “Liverpool”ni yangi oltin davr sari yetaklaydimi yoki futbolning moliyaviy superligasida yana bir kuch markazini yaratadimi?
