
- muallif:
- Jasur Ahmedov
Juan Mata: ikki o‘n yillik sehr tugadi
Juan Mata 38 yoshida professional futboldan ketayotganini e’lon qildi. Ijtimoiy tarmoqlarda yozilgan samimiy xayrlashuv xabari bilan, u ikki o‘n yillik davom etgan, kuboklar va hurmatga to‘la karyerasiga nuqta qo‘ydi.
Bu shunchaki nafaqaga chiqish emas. Bu o‘z avlodining eng nafis pleymeykerlaridan birining sahnani tark etishi.
Kastilyadan dunyo bo‘ylab: o‘ziga xos sayohat
Mataning katta futbolga ilk qadami 2006 yilda Real Madrid Castilla safida boshlandi. O‘sha paytdan boshlab uning yo‘li uni Yevropaning yirik arenalaridan tortib, Osiyo va Okeaniyadagi rivojlanayotgan ligalargacha yetakladi.
Valencia, Chelsea, Manchester United, Galatasaray, Vissel Kobe, Western Sydney Wanderers — har bir manzilida u muxlislar sevimlisiga aylandi. Har xil madaniyatlar, turli taktik falsafalar, boshqa-boshqa bosimlar. Lekin bir narsa o‘zgarmadi: to‘pga bo‘lgan muhabbat.
O‘zi ham shuni urg‘uladi: bu yillar davom etishining siri ertalab mashg‘ulotga borishga, o‘yinga o‘ynashga bo‘lgan chinakam ishtiyoqda edi. U Old Trafford, Stamford Bridge, Mestalla kabi sahnalarda ham, bolaligidagi Juventud Estadio singari qishda loyga botib ketadigan maydonlarda ham bir xil zavq bilan to‘p surganini esladi. Uningcha, bu ehtiros nafaqat futbolda, umuman hayotda ham poydevor bo‘lib xizmat qiladi.
Sovrinlar javoni – avlodiga xos darajada to‘la
Mata futboldan ketar ekan, ortiga qarab, deyarli professional futbolchiga nasib etadigan barcha yirik sovrinlarga qo‘l urgan karyerani ko‘radi.
Klub darajasida u bir marta Champions League, ikki marta Europa League g‘olibi bo‘ldi. FA Cup va Copa del Rey kabi milliy kuboklarni ham qo‘lga kiritdi. Karyerasining so‘nggi boblarida esa Turkiya va Yaponiya chempionlik unvonlari bilan o‘z sovrinlar ro‘yxatini kengaytirdi, dunyoning turli burchaklarida ham qanchalik moslashuvchan va foydali futbolchi ekanini isbotladi.
Terma jamoa safidagi yutuqlari esa bundan ham balandroq darajada turadi. U Ispaniya futbolining oltin davrining bir bo‘lagi bo‘ldi: 2010 yilgi Jahon chempionati, Euro 2012 — ikkisining ham g‘oliblar ro‘yxatida uning nomi bor. Yoshlar darajasida ham U-19 va U-21 Yevropa chempionatlarida zafar quchgan, London 2012 Olimpiya o‘yinlarida ishtirok etgan.
Bu ro‘yxat quruq statistikadan ko‘ra ko‘proq narsani anglatadi. Bu — o‘yin uslubi maydondan qat’i nazar o‘z qiymatini yo‘qotmagan futbolchining izlari.
Raqamlar ortidagi sehrgar
700 dan ortiq klub o‘yini. 158 gol. 175 golli uzatma.
Bu raqamlar Mataning karyerasini chizib beruvchi asosiy chiziqlar, xolos. Asl rasm esa boshqacha: u tezlik yoki jismoniy kuchga emas, fikr tezligi va nozik texnikaga tayangan futbolchi edi. U chiziqlar orasida joy topib, bo‘sh hududlarni ko‘rib, sheriklarini golga chiqara oladigan, o‘yinni “o‘qiydigan” yarim himoyachi bo‘lib qoldi.
Maydon chetida turib, unga qaragan har bir murabbiy va muxlis bilardi: Mata o‘yinga kirsa, ritm o‘zgarishi, paslar sifati ko‘tarilishi, qarorlar yanada aqlli bo‘lishi mumkin.
Futboldan kengroq maydon: ijtimoiy mas’uliyat timsoli
Mata faqat to‘p bilan qilgan ishlarigagina emas, maydondan tashqaridagi tashabbuslari bilan ham nom qozondi. U asos solgan Common Goal harakati futbolchilarni maoshlarining bir qismini xayriya va ijtimoiy loyihalarga yo‘naltirishga undadi.
Yillar o‘tishi bilan uning futboldagi qarashi o‘zgardi. U safarlari, turli mamlakatlarda yashashi orqali bir narsani chuqur anglab yetdi: sport, xususan futbol, insonlarning hayotini o‘zgartira oladigan kuchga ega. U uchun futbol endi faqat “to‘p tepish” emas, balki ijtimoiy o‘zgarishlar uchun vosita bo‘lib qoldi.
Shu bois Mata bugun nafaqat maydon markazidagi mahorati, balki ongli, mas’uliyatli futbolchi obrazining ham ramzi sifatida eslanadi.
Maydondan ketdi, lekin futboldan emas
U endi sovrinlar uchun kurashmaydi. Ammo futboldan butunlay uzoqlashmoqchi emas.
38 yoshli sobiq yarim himoyachi o‘z tajribasi va o‘yinni chuqur tushunishini boshqa rol orqali ishga solmoqchi. Qaysi yo‘nalishda bo‘lishi hozircha aniq emas, lekin u futbolni rivojlantirish, uni ijtimoiy taraqqiyot vositasi sifatida yanada kuchaytirish niyatida.
Xayrlashuv so‘zlarida u bitta aniq chiziq chizdi: futbol uning hayotidan ketmaydi. U professional o‘yinchi sifatida to‘xtaydi, lekin “futbolchi” bo‘lishni hech qachon to‘xtatmaydi.
Savol endi bitta: bu maydon ustasining keyingi bosqichi — murabbiylikmi, rahbarlikmi, ijtimoiy loyihalar yetakchiligimi — qaysi tomonga buriladi?