Katta turnirlar va yangi Kengash: 100 millionlik jamg‘arma
Katta dubulg‘a turnirlari nihoyat yon berdi. Ular yirik sovrin puli mojarosini yumshatish uchun rasmiy Player Advisory Council tuzishga kelishib oldi. Bu qaror tennis siyosatidagi oddiy texnik o‘zgarish emas – bu so‘nggi 18 oy davom etgan keskin qarama-qarshilikka javob.
Yangi tuzilma rasman e’lon qilinishi kutilayotgan kun ham ramziy: US Tennis Association bu yilgi US Open sovrin jamg‘armasini ochiqlaydi. Kutilayotgan raqamlar tarixiy – jamg‘arma ilk bor 100 million dollardan oshishi kerak.
18 oylik bosim: Sinner va Sabalenka oldinga chiqdi
So‘nggi bir yarim yil davomida to‘rtta katta dubulg‘a – Australian Open, Roland Garros, Wimbledon va US Open – tennis yulduzlarining bosimi ostida yashadi. Jannik Sinner va Aryna Sabalenka boshchiligidagi yetakchi o‘yinchilar faqat ko‘proq pul so‘ragani yo‘q. Ular butun moliyaviy modelni qayta ko‘rib chiqishni talab qildi.
Talablar aniq: turnir daromadlaridan katta ulush, o‘yinchi farovonligi uchun majburiy badallar va haqiqiy, ta’sirga ega o‘yinchi vakilligi. Qog‘ozdagi maslahat organi emas, qarorlar qabul qilinadigan xonaga kirish huquqi.
Muz qimirlamagach, may oyidagi French Openda sabr tugadi. Dunyoning eng kuchli 10 nafar erkak va ayol tennischilari o‘zlari shartnoma bo‘yicha bajarishi kerak bo‘lgan ayrim media majburiyatlaridan bosh tortdi. Bu – ochiq siyosiy signal edi.
Keyingi zarba Wimbledon uchun rejalashtirilgan edi. Iyul oyidagi turnir arafasida xuddi shunday boykot tayyorlangan, ammo oxirgi daqiqadagi muzokaralar mojaroni vaqtincha muzlatdi. Yon berish esa endi, US Open oldidan kelmoqda.
22% talabi va raqamlar tilidagi adolatsizlik
O‘yinchilar pozitsiyasi oddiy: katta dubulg‘alar ham ATP va WTA kabi o‘z daromadlarining 22 foizini sovrin jamg‘armasiga yo‘naltirishi kerak. Hozirgi raqamlar bundan ancha uzoqda.
Wimbledon misoli buni yaqqol ko‘rsatadi. Joriy yildagi 64,2 million funtlik jamg‘arma turnir umumiy daromadining atigi 14,4 foizini tashkil etdi. Ya’ni, tomoshabinlar, translyatsiyalar va homiylardan kelayotgan ulkan pulning katta qismi baribir turnir egalari qo‘lida qolmoqda.
Shu fonda US Open alohida e’tiborda. Tarixan bu turnir eng katta sovrin puli taklif qilib keladi: o‘tgan yili jamg‘arma 90 million dollarni tashkil etgan. Endi esa kiyinish xonalarida bitta gap: bu raqam 100 million dollarlik chegarani buzishi kerak.
Tiley ostidagi USTA va Flushing Meadowdagi tahdid
Yangi bosim markazida – US Tennis Association. Tashkilot endi sobiq Tennis Australia rahbari Craig Tiley qo‘l ostida ishlamoqda va undan bir vaqtning o‘zida ham rekord raqam, ham siyosiy yechim kutilyapti.
Flushing Meadowda boshlanish sanasi belgilangan: 30 avgust. Ammo start signalidan oldin ham turnir havosi tarang. Agar e’lon qilinadigan sovrin jamg‘armasi o‘yinchilar kutgan darajaga chiqmasa, media boykoti tahdidi hanuz stol ustida turibdi.
Shu bilan birga, o‘yinchilar yangi Player Advisory Councilning aniq shaklini kutyapti. Kimlar kiradi? Qanday saylanadi? Ularning so‘zi qaror qabul qilish jarayonida qanchalik og‘irlikka ega bo‘ladi? Bu savollarga javob bo‘lmaguncha, yetakchi tennischilar o‘z pozitsiyasini oxirigacha aniqlashtirishga shoshilmayapti.
Muzokaralarda ishtirok etayotgan manbalardan biri uchun bitta narsa aniq: o‘yinchilar kim ularni vakillik qilishini, bu vakillar qanday tanlanishini va katta dubulg‘alar boshqaruvida qanchalik chuqur ishtirok etishini o‘zlari belgilashi shart. Aks holda, yangi kengash navbatdagi bezak tuzilmasiga aylanib qoladi.
ATP va WTA allaqachon o‘z o‘yinchi kengashlariga ega. U yerda a’zolarni tennischilarning o‘zi to‘g‘ridan to‘g‘ri saylaydi, muddatlari aniq, vakolati tushunarli. Endi katta dubulg‘alar ham shu standartga yaqinlashishga majbur bo‘lyapti.
Mixed doubles – kichik turnir, katta siyosat
Mojaro faqat media majburiyatlari bilan cheklanib qolmadi. Bir guruh o‘yinchilar US Open mixed doubles bahslarini boykot qilish bilan ham qo‘rqitdi. Bu musobaqa kelasi haftada boshlanadi va USTA uni uch haftalik turnirga cho‘zish orqali daromadni oshirish rejasining bir bo‘lagi sifatida ko‘rmoqda.
Shu fon ham ramziy bir detalni yoritdi: erkaklar reytingida 1-raqamli Jannik Sinner e’lon qilingan asosiy mixed doubles ro‘yxatida yo‘q. Bu – bevosita bayonot bo‘lmasa-da, kuchli ishora sifatida qabul qilinadi. Ayniqsa, u o‘tgan yili bu yo‘nalishda qatnashganini inobatga olsak.
O‘tgan mavsumda Sinner Katerina Siniakova bilan mixed doublesga yozilgan, biroq Cincinnati Openda yuqtirgan kasalligi sabab turnirdan voz kechishga majbur bo‘lgandi. Bu safar esa yo‘qligining sababi boshqa: siyosiy fon butunlay o‘zgargan.
Ayollar reytingida 1-raqamli Aryna Sabalenka esa aksincha, qatnashadi. U Novak Djokovic bilan birga mixed doublesda maydonga tushadi va bu juftlik turnir marketingi uchun ham, tomoshabinlar uchun ham asosiy tortish kuchiga aylanishi aniq. Katta sahnada yulduzlar o‘ynaydi, fon esa moliyaviy va siyosiy kurash bilan to‘lgan.
Katta savol: yangi kengash – burilishmi yoki vaqt yutishmi?
Katta dubulg‘alar tomonidan e’lon qilinayotgan Player Advisory Council, qog‘ozda, o‘yinchilar uchun katta g‘alabaga o‘xshaydi. Lekin tennis tarixida bir necha bor ko‘rilganidek, tuzilma bor, lekin vakolat yo‘q bo‘lishi ham mumkin.
Endi butun e’tibor ikkita nuqtada jamlanadi: US Open sovrin jamg‘armasining yakuniy raqami va yangi kengashning real vakolati. Agar ikkalasi ham o‘yinchilar kutgan darajaga chiqmasa, Flushing Meadow kortlaridagi asosiy jang raketkalar bilan emas, mikrofonlar va bayonotlar orqali kechishi hech kimni ajablantirmaydi.
Savol shunday: 100 million dollarlik jamg‘arma va yangi kengash tennisni yangi davrga olib kiradimi yoki bu faqat navbatdagi muzokaralargacha bo‘lgan tanaffusmi?
