Lamine Yamal: Ispaniyaning yangi futbol yulduzi

2026-yilgi Jahon chempionati chorak finali arafasida butun e’tibor Ispaniya terma jamoasiga, yana aniqrog‘i, atigi 18 yoshli yulduziga qadalgan. Lamine Yamal nomi tilga olingan zahoti, uni 15 yoshida “Barcelona”da katta futbolda ishga tushirgan murabbiy xotirasi jonlanadi: maydonga ilk qadam, bolalarcha yuz, lekin kattalarnikidan ham sovuqqon yurak.

Bugun u chorak finalda. Uch karra La Liga chempioni. Yevropa chempioni. Ispaniyaning hujumdagi bosh quroli. Hali 18ga to‘lganiga ko‘p bo‘lmadi.

Bu yoshda bunday ta’sir kuchi? Futbol tarixida bunday holatni sanaganda odatda bir nechta ism aytiladi: Lionel Messi, Diego Maradona, Pele, Ronaldo “O Fenomeno”. Endi shu qatorda Lamine ham tilga olinmoqda.

15 yoshli bola haqida “bizda bunday hujumchi yo‘q” degan lahza

Hamma narsa “Barcelona” akademiyasida yozib olingan bir o‘yin bilan boshlangandi. Videoyozuv. 15 yoshli o‘smir. Ikki golli uzatma, bitta gol. Qolgan hammasi – xohlaganini qilayotgan futbolchi.

Murabbiylar shtabida bitta fikr aylanadi: “Bizning old chiziqda bunaqasi yo‘q-ku”. Farq juda keskin edi. U tengdoshlaridan bir-ikki pog‘ona emas, butun zinapoya balandroq ko‘rinardi. Maydonda xohlagancha harakat qiladi, o‘yin oqimini o‘zgartiradi, raqibni aldash unga oddiy mashqdek tuyuladi.

Shu paytdan boshlab klub ichida gap bitta bo‘ldi: bu bola boshqacha.

Sport direktorlarga murojaat qilindi. “Birinchi jamoada futbolchi yetishmayapti, shu bolaga imkon beraman”, degan talab qo‘yildi. Javob esa sovuqqon: shartnomasi tugagan, agentlari bilan muzokara ketyapti, shoshmang. Lekin mashg‘ulotga chaqirishga hech kim to‘sqinlik qila olmasdi.

Shu tariqa 15 yoshli Lamine birinchi jamoa bilan shug‘ullana boshladi.

Mashg‘ulotlarda xato qilmaydigan o‘smir

Rondo mashqlari, pozitsion o‘yinlar, ichki o‘rtoqlik uchrashuvlari. Odatda, bu yerda har qanday iqtidor ham xatoga yo‘l qo‘yadi, o‘yin sur’ati boshqa, qaror qabul qilish tezligi boshqa. Lamine esa deyarli adashmasdi.

Murabbiylar uni to‘xtatib, “bu vaziyatda boshqacha yechim tanlashing mumkin edi” deyishga zo‘rg‘a sabab topardi. 15 yoshli futbolchi uchun bu g‘ayritabiiy holat. Shtabdagi reaksiyaning o‘zi ham buni tasdiqlaydi: “Bu bola boshqacha”.

Keyin kelishuv, yaxshilangan shartnoma, agent bilan muzokaralar yakuni. Shundan so‘ng murabbiy nihoyat o‘zi ko‘rganiga ishongan holda qaror qildi: debyut vaqti keldi.

Yuragi bo‘ynida emas, tinch uradigan yulduz

Katta futbolga qadam qo‘yish lahzasi ko‘pchilik uchun sinov. Murabbiylar o‘yinchining orqasiga qo‘lini qo‘yib ko‘radi – yurak bo‘yniga chiqib ketgandek ura boshlaydi. Hayajon, bosim, qo‘rquv.

Lamine’da bunday emasdi. Orqasiga qo‘l tekkizilganda, xuddi yuragi umuman tez urmayotgandek. Mutlaqo sokin. Go‘yo bu oddiy dushanba kungi mashg‘ulot.

Shuning uchun ham debyut uchun oson lahza tanlandi: “Barcelona” uyda “Real Betis”ni 4:0 hisobida yutib turgan, raqib 10 kishi bo‘lib qolgan payt. Zaxira o‘rindig‘ida savol: “Haqiqatan ham Lamine tushadimi?” Javob qat’iy bo‘ldi: “Ha, tushadi. Hech qanday muammo yo‘q”.

Shu o‘yindan keyin taqqoslashlar boshlandi. O‘ng qanot, chap oyoq, ichkariga kesib kirish, yakuniy pas, o‘ziga vaziyat yaratish – so‘nggi yillarda shu nuqtada o‘ynagan Messi bilan o‘xshashliklar juda ko‘p. Lekin murabbiy bitta narsani yaxshi biladi: bunday taqqoslashlar bolaga keraksiz bosim yuklaydi.

Shunga qaramay, Lamine bunga unchalik e’tibor bermaydi. Unga kerak bo‘lgan narsa bitta – to‘p.

Messi soyasi va yangi avlodning markazi

Messi Lamine uchun albatta mezon. Eng qizig‘i, Messi ham unda o‘zini ko‘radi. Yaqinda bergan intervyusida undan “kimni vorisingiz deb bilasiz?” deb so‘rashdi. Javob deyarli aniq bo‘ldi – Lamine. Bunday so‘zlar 18 yoshli yigit uchun qanday motivatsiya ekanini tasavvur qilish qiyin emas.

Shu bilan birga, ularning o‘yini turlicha. Lamine – ko‘proq dribbling ustasi, birga-bir vaziyatni yoqtiradigan qanot. Messi esa “Sonic”ga o‘xshardi – to‘g‘ri darvoza tomon uchib borardi. Ammo xarakterda o‘xshashlik bor: ikkalasi ham o‘zini eng zo‘r ekanini biladi. Bu esa eng muhim jihatlardan biri.

Lamine o‘zini boshqacha ekanini his qiladi. U bilan birga ulg‘aygan Pau Cubarsi, Marc Bernal, Alejandro Balde, Gavi kabi tengdoshlar ham buni yaxshi biladi. Jamoa ichida “bu boshqacha” degan tushuncha mustahkam o‘rnashgan.

Chaqqon, hazilkash, lekin murosasiz raqib

Lamine chaqiriqlarni yaxshi ko‘radi. Mashg‘ulotlarda jarima va penaltilar bo‘yicha doimiy musobaqalar tashkil qilinardi. Kimdir uchun bu bosim bo‘lishi mumkin, lekin u uchun bu o‘yin. Qanchalik ko‘p masxara qilsang, shunchalik aniq tepadi.

Murabbiy ba’zan ataylab uni qitiqlardi: ketma-ket uch-to‘rt urinishda nishonga tegmay qolsa, “bo‘ldi, endi men tepaman, kim urmasa – dushga”, deb hazillashardi. Shundan keyin Lamine ketma-ket bir, ikki, uch marta aniq zarba berardi. Ko‘z qarashida bitta savol: “Ko‘rdingizmi, endi uryapman?”

Kiyim almashtirish xonasida ham u – atmosfera yaratuvchi yigit. Kulgi, hazil, lekin maydonga chiqqanda – to‘liq jiddiylik. Tarbiyasi, muomalasi, mashg‘ulotlardagi intizomi uchun murabbiylar uni “10/10” deb eslaydi. Shikoyat qilmaydi, bahona qidirmaydi, faqat g‘alaba haqida o‘ylaydi.

Jismonan bola, ruhiy tomondan esa allaqachon yetuk

Debyut paytida u atigi 1,73 metr bo‘yga ega edi. Bugun esa taxminan 1,85 metr. O‘sha paytda raqibdan faqat texnika hisobiga qochib ketardi: fint, ichkariga kesib kirish, chap oyoq bilan zarba. Endi esa tezlik va kuch ham qo‘shildi.

Bugungi Lamine qanot bo‘ylab uchib o‘tadi. Himoyachidan nafaqat fint bilan, balki jismoniy ustunligi bilan ham o‘tib ketadi. 15 yoshida buni qila olmasdi. Endi esa hammasi bor: tezlik, texnika, dribbling, yakuniy pas, gol sezgisi.

Nimani yaxshilashi mumkin? Juda oz narsa.

Murabbiy bir narsani alohida ta’kidlaydi: uni yomon o‘yin o‘tkazganini deyarli ko‘rmagan. O‘rtacha, juda yaxshi yoki zo‘r o‘yin – bo‘lishi mumkin. Lekin butunlay muvaffaqiyatsiz o‘yin – hali yo‘q. Bu – mukammallikka intiladigan xarakter belgisidir.

Ispaniyaning yetishmay kelgan turi

Ispaniya yillar davomida to‘pni nazorat qilish, kombinatsion o‘yin, jamoaviy ustunlik bilan faxrlanib keldi. 60–70, ba’zan 80 foiz to‘p nazorati – ular uchun odatiy ko‘rsatkich. Bu Jahon chempionatida ham ular deyarli har bir o‘yinda o‘yinni boshqarib turishdi.

Lekin tarixan bitta bo‘shliq bor edi: muammoga duch kelganda, bir o‘zi uch-to‘rt futbolchini aldab, hech narsadan vaziyat yarata oladigan super yulduz kam edi. Argentina, Braziliya, Angliya bunday futbolchilarni ko‘p ko‘rgan. Ispaniyada esa ko‘proq jamoa o‘yini, kollektiv dahosi ustun turardi.

Fernando Torres, David Villa – to‘purelar. David Silva, Andres Iniesta – ijodkor yarimhimoyachilar. Lekin uch-to‘rt raqibni ortda qoldirib, o‘zi o‘yintaqdirini hal qiladigan qanot futbolchisi? Bunday tip deyarli bo‘lmagan.

Endi bor. Lamine.

U Ispaniyani yangi bosqichga ko‘taradigan futbolchi bo‘lib turibdi. Jamoa o‘yini ishlamay qolgan paytda, raqib o‘yinni tenglashtirgan lahzada, murabbiylar qo‘lida bitta “joker” bor – Lamine. “Barcelona”da Messi bo‘lgani kabi, endi Ispaniyada ham shunday karta paydo bo‘ldi.

Shu sababli ham ular bu Jahon chempionatida favoritlardan biri sifatida qaralmoqda.

Bosimni emas, mas’uliyatni yoqtiradigan yigit

18 yosh, Jahon chempionati, Ispaniya terma jamoasi, “Barcelona”ning 10-raqami, butun mamlakatning umidi – bu ko‘pchilikni bosib tashlaydigan yuk. Lamine esa bundan zavq oladi.

Unga bosim haqida ko‘p gapirishning hojati yo‘q. Aksincha, uni yolg‘iz qoldirish, ortiqcha maslahat bermaslik kerak. U bularni o‘zi boshqaradi. Agar jamoadoshlari unga to‘p bermasa, u xafa bo‘ladi – mas’uliyatni ko‘proq o‘z zimmasiga olishni xohlaydi. Bu esa keyingi bosqichga chiqish uchun zarur bo‘lgan xarakter.

Euro 2024 yarim finali bunga yorqin misol. Fransiya yarimhimoyachisi Adrien Rabiot o‘yin oldidan “bu o‘yinda undan ko‘proq narsa kutyapmiz” degan mazmunda gapiradi. Natija? Lamine o‘sha bahsda ajoyib gol uradi. Finalda esa Nico Williams goliga golli uzatma beradi. Eng katta sahnada eng katta javob.

Chorak final arafasida: “Bu – uning sahnasi”

Jahon chempionati chorak finali – aynan shunday futbolchilar uchun yozilgan sahna. Lamine bunday o‘yinlarni bolaligidan orzu qilgan: chorak final, yarim final, final. Ikki yil avvalgi Yevropa chempionatida u allaqachon o‘zini ko‘rsatib bo‘ldi. Endi navbat dunyo sahnasida.

U o‘ziga ichidan bitta gapni qayta-qayta aytayotgandek: “Mana shu – mening lahzam. Bugun jamoaga men kerakman”. Bu ruhiy tayyorgarlik darajasi Messi bilan bo‘lgan yana bir o‘xshashlik.

Bugun u allaqachon dunyoning eng kuchli besh futbolchisi qatorida tilga olinmoqda. Agar Ispaniya bilan Jahon chempionatini yutsa-chi? Unda bitta savol qoladi xolos: bu avlodning eng yaxshisi sifatida uni to‘xtata oladigan kimdir topiladimi?

Keyingi 15–20 yil futbol sahnasida bitta ism atrofida aylanadimi? Lamine xohlasa, javob aniq bo‘lishi mumkin.