Liverpoolning yangi yozgi transferlari: muvozanat va savollar
Andoni Iraola qo‘lida rekord darajada qimmat, lekin oxirgi o‘n yillikdagi eng notekis Liverpool shakllanmoqda. Klub yozda yana 200 million funtdan ortiq sarfladi, sof xarajat o‘tgan mavsumdagidan ham yuqori. Ammo oynalar yopilganda, savollar javoblardan ko‘p bo‘lib qoldi.
Qimmat yoz, g‘alati muvozanat
Sky Sports efirida Jamie Carragher bir og‘iz gap bilan kayfiyatni aniq ifodaladi: bu tarkib hozircha mutanosib ko‘rinmaydi. Uningcha, Liverpool qanot himoyachilarda qisqa, markazda esa yana bitta sifatli yarim himoyachiga ehtiyoj seziladi.
Buning fonida klub Bradley Barcola uchun Paris Saint-Germain bilan 123 million funtlik kelishuvni yopdi. Bu transfer ham aynan shu muammoga uriladi: muvozanat.
Liverpool Mohamed Salahni yo‘qotdi – Premyer Ligadagi eng yaxshi chap oyoqli o‘ng qanot hujumchisini. O‘rniga esa chap oyoqli, lekin tabiatan boshqa tomondan o‘ynaydigan hujumchilarni yig‘ib qo‘yayotgandek taassurot uyg‘otmoqda. Hujum chizig‘i go‘yo ko‘zgudagi aksga aylangan, lekin o‘ng qanot bo‘sh.
Carragher ochiq aytdi: klubda haqiqiy, tabiiy o‘ng qanotchi yo‘q. Salah tipidagi chap oyoqli o‘ng qanotchi esa umuman yo‘q. U hozircha o‘sha zonada nima bo‘lishini tasavvur qilish qiyinligini tan oldi.
Barcola ko‘p pozitsiyada o‘ynay oladi, lekin bu miqdordagi to‘lov uni aynan eng kuchli nuqtasida ishlatishni talab qiladi. Hozircha bu o‘ng qanot emas. Cody Gakpo mavsum startida chapda o‘ynadi, o‘sha zonada Florian Wirtz va Hugo Ekitike ham sinab ko‘rilgan.
Rio Ngumoha o‘tgan mavsumda aynan chap qanotda yorqin chiqish qilgan, biroq tayyorgarlik davrida uni qarama-qarshi tomonda ham sinashdi. Victor Munoz ham hozircha o‘ng qanot uchun asosiy nomzoddek ko‘rinadi, lekin u ham yuqori divizionda atigi bir mavsum o‘ynagan, u yerda esa, taxmin qilganingizdek, chap qanotda harakat qilgan.
Bu faktlarning o‘zi Liverpool skaut tizimini yer bilan bitta qilish uchun yetarli emas. Gap ko‘proq g‘alati qiziqish uyg‘otadigan tuzilma haqida ketmoqda. Ammo muxlislar uchun xavotir boshqa joyda – tarkibning ayrim bo‘g‘inlari haddan tashqari to‘la, boshqalari esa aniq yetishmayapti.
To‘lib-toshgan qanotlar, bo‘sh qolgan orqa chiziq
O‘tgan yoz Jeremie Frimpong kelganda, klub uni Trent Alexander-Arnold o‘rnini bosuvchi sifatida emas, deb ta’kidladi. Lekin mavsumning dastlabki ikki uchrashuvida aynan o‘sha pozitsiyada – o‘ng qanot himoyada – o‘ynayapti.
Conor Bradley jarohatlangan sharoitda Frimpong hozircha o‘sha rolda yagona tabiiy variant. Dominik Szoboszlai’ni u yerga siljitish g‘oyasi ham bor, lekin bu allaqachon kompromiss. Markaziy himoyachini qanotga chiqarish esa, Iraola tizimida qanot himoyachilarining ahamiyatini hisobga olsak, deyarli o‘z-o‘zini cheklash bilan barobar.
Statistika ham buni tasdiqlaydi: Frimpong va Milos Kerkez bu mavsum Premyer Ligada sprintlar soni bo‘yicha uchlikka kirgan. Ulardan ham yuqorida turgan yagona futbolchi – Iraola avval boshqargan Bournemouthning chap qanot himoyachisi Adrien Truffert. Bu tasodif emas, bu murabbiyning uslubidir.
Arne Slot bilan chempionlik mavsumidagi Liverpool va hozirgi jamoaning o‘rtacha pozitsiyalarini solishtirsangiz, bir narsa darhol ko‘zga tashlanadi: qanot himoyachilar juda baland chiqadi, ko‘pincha ikkalasi birdaniga. Bu esa yarim himoyachilar zimmasiga ulkan mas’uliyat yuklaydi – orqani yopish, qarshi hujumlarni bo‘g‘ish.
Mana shu yerda savollar ko‘payadi. Ryan Gravenberch Slot bilan birga chempionlik yo‘lida katta qadam tashlagan bo‘lishi mumkin, lekin Alexis Mac Allisterning so‘nggi 18 oy ichida jismoniy kuchi sezilarli pasaygani ko‘rinib turibdi. Bunday sharoitda Iraola qarshi hujumlarni to‘xtata oladigan tarkibga egami?
Tayanch yarim himoyachi bormi o‘zi?
Yana bir katta savol: Iraola umuman klassik tayanch yarim himoyachiga tayanmoqchimi? Bournemouthda u markazdagilarni yuqoriga bosim qilishga majbur qilardi. Alex Scott o‘sha paytda to‘p yo‘q paytda "juda agressiv" bo‘lish haqida gapirgan, Tyler Adams esa jamoa to‘pni maydonning yuqori qismida qaytarib olishga chin dildan ishonishini aytgan.
Liverpoolda allaqachon xavotirli signallar paydo bo‘ldi. Carragher bu yarim himoya bilan hozirgi ko‘rinishda tizim ishlamasligini ochiq aytdi. Uning fikricha, muammo faqat futbolchilarda emas, balki murabbiy talab qilayotgan strukturaning o‘zida.
Mavsumning ilk Premyer Liga o‘yinidayoq besh daqiqa ichida Liverpoolning "rest defence"i – hujum paytida orqada qoladigan himoya balansi – yorilib ketdi. Qanot himoyachilar baland, markaziy himoyachilar chuqur, ularning orasidagi bo‘sh zonada esa bitta ham yarim himoyachi yo‘q. Newcastle aynan o‘sha hududdan foydalanib gol urdi.
Virgil van Dijk tobora ko‘proq orqaga chekinishni afzal ko‘rayotgani, qanot himoyachilarning esa oldinga otilishga majbur ekani inobatga olinsa, bu muammo yaqin orada o‘z-o‘zidan yo‘qolmaydi. Natijada Iraola klub tarixidagi eng qimmat tarkibni qo‘lga oldi, lekin u so‘nggi o‘n yillikdagi eng ko‘zga tashlanarli kamchiliklarga ega jamoa bo‘lib turibdi.
Bozordan tashqari yechim bormi?
Endi savol: yechim transfer oynasidan tashqarida topiladimi? Buning uchun jiddiy murosalar kerak bo‘ladi. Hujumdagi erkinlikni, ko‘p sonli hujumchilar bilan raqib jarima maydoniga kirib borishni butunlay yo‘qotib bo‘lmaydi. Lekin yaqinda olingan gollar, ayniqsa birinchi gol, jazo qanday bo‘lishini ko‘rsatdi.
"To‘liq blokirovka qila olmadik," degan fikr atrofidagi bahslar bejiz emas. Bir tomonda – oldinga ko‘p odam bilan boradigan, tezkor, o‘tkir hujum. Ikkinchi tomonda – orqada qolgan bo‘sh zonalar, raqib uchun tayyor taklif. Gravenberchga to‘pni olib yurma, jarima maydoniga kirma, deyish ham mantiqsiz. Uning kuchi shunda.
Bu o‘yinchilarga "joystick" bilan boshqariladigan robotlar sifatida emas, maydondagi vaziyatni his qiladigan, xavfni oldindan sezadigan futbolchilar sifatida qarash masalasi. Qachon oldinga chiqish, qachon orqada qolish – aynan shu instinkt hozirgi Liverpool uchun hal qiluvchi bo‘lishi mumkin.
Hozircha bu jamoa uchun bir nechta ko‘p golli duranglar juda tabiiy ko‘rinadi. Kuchli tomonlar raqiblarni bosib ketishga yetadimi yoki zaif nuqtalar ularni baribir cho‘ktiradimi – javobni mavsum beradi. Bir narsa aniq: bu Liverpool mukammal emas, muvozanatli ham emas. Lekin tomosha qilish uchun juda jozibali.
