LNZ Cherkasy: Yevropa maydonida yangi orzular
Burchak zarbasi mashqi boshlanishi bilan jarima maydoni ichida itar-tortar, yoqimli shovqin. Kimgadir bu hazil qilish uchun yetarli: “Arsenal!” – deydi bir futbolchi kulib, raqibni ushlab olarkan. Boshqalar ham ilib ketadi. Bu yerda bunday daraja – orzu. Ammo orzu endi juda ham uzoq emas.
Bu hafta, bir paytlar Ukraina futbol xaritasida deyarli ko‘rinmas bo‘lgan Cherkasy shahri klubi ilk bor Yevropa maydoniga chiqadi. Urush davrida bunday ko‘tarilish – zamonaviy futbol olamida kam uchraydigan voqea.
“Biz tarix yozyapmiz”, – deydi LNZ hujumchisi Mark Assinor mashg‘ulot yakunida, maydon bo‘ylab nafas rostlar ekan. “Lekin bu yerda mentalitet o‘zgardi. Menimcha, bu klub uchun endigina boshlanish nuqtasi”.
To‘rtinchi ligadan Yevropaga
Payshanba kuni LNZ Konferensiya Ligasi ikkinchi saralash bosqichida belgiyalik Gent klubiga qarshi maydonga tushadi. Raqib – bu sahnada ko‘pni ko‘rgan jamoa. LNZ esa bu huquqni o‘tgan mavsum Ukraina oliy ligasida ikkinchi o‘rinni egallab qo‘lga kiritdi.
Bu natijaning og‘irligini tushunish uchun bitta raqam yetarli: ular 2021 yilda hali to‘rtinchi divizionda o‘ynayotgan edi. Atigi bir yil avval esa to‘liq professional klubga aylangan.
Dnipro daryosidan olti milga cho‘zilgan yo‘lning ilk katta belgilaridan biri – LNZning yorqin binafsha rangida yozilgan katta banner: “Cherkasy, Ukraina futbol markazi”. Mamlakatning geografik yuragi shu atrofda. Endi mahalliy klub ham shu yurak urishini tezlatmoqda.
2025–26 yilgi mavsumning birinchi yarmida LNZ turnir jadvaliga boshchilik qildi, oxir-oqibat kuchli Shakhtar Donetskdan ortda qoldi. Baribir, Cherkasyda mutlaqo yangi narsa uyg‘ondi.
“Hech kim bizdan hech narsa kutmagan”, – deydi klub bosh direktori Vasyl Kayuk. U klubning shahar markazidagi ofisi ro‘parasidagi restoranda, futbolchilar uchun tayyorlangan bufetda ovqatlanib o‘tirib gapiradi. U atigi 26 yoshda. Ukraina oliy ligasi tarixidagi eng yosh bosh direktor.
“Eng katta motivatsiya va ustunligimiz shunda: sen yosh bo‘lasan va hech kim senga ishonmaydi”.
Kayuk atrofida ham xuddi shunday yosh, energiyaga to‘la shtab. Ularning maqsadi – LNZni eski qoliplarni sindiradigan klubga aylantirish.
“Bu shaharda hech qachon bunday narsa bo‘lmagan”, – deydi u. LNZga 20 yil bo‘lgan, ammo ayniqsa Rossiyaning 2022 yil fevraldagi keng ko‘lamli bosqinidan keyin qattiq zarba yegan futbol tizimida ular kamyob istisno – tez o‘sayotgan klub.
Klub nomini olgan mahalliy agro-biznes egalarining maqsadli investitsiyalari tufayli, mamlakat bo‘ylab davom etayotgan beqarorlikka qaramay, uzoq muddatli loyiha qurilmoqda. LNZ – Ukraina uchun umid mayog‘iga aylanishi kerak.
“Biz har doim aytamiz: biz sprinter emasmiz, marafon yuguruvchilarimiz”, – deydi Kayuk. “Klubni bosqichma-bosqich qurib, barqaror qilishni istaymiz”.
Ular oliy ligadagi atigi uchinchi mavsumida barcha prognozlarni buzib tashladi. Bir yil avval 12-o‘rinda bo‘lgan jamoa birdaniga chempionlik poygasiga aralashdi. O‘tgan yil oktyabrida Shakhtar maydonida 4:1 hisobidagi g‘alaba – haqiqiy portlash bo‘ldi. O‘sha o‘yinda Assinor ham gol urdi. Chempionlik haqidagi gaplar jiddiy tus ola boshlagan payt edi.
Keyingi turdagi duranglar seriyasi Shakhtarni yana oldinga chiqarib yubordi. Ammo LNZ o‘zini “bir mavsumlik sensatsiya” bo‘lib qolmasligi uchun poydevor qo‘ymoqda.
Eski maktab murabbiyi va yangi ruh
Bunday yosh klub tizimida 52 yoshli murabbiy Vitaliy Ponomaryov – kam sonli “katta yoshdagilar”dan. U bazaga qaytganimizda ehtiyotkor ohangda gapiradi.
“Agar bugungi muvaffaqiyatni bugun nishonlasak, u ertaga bizga foyda keltirmaydi”, – deydi u. “Bugun futbolchilarga aniq aytdim: hammasini unutamiz, yangi maqsadlar qo‘yamiz va o‘sishda davom etamiz”.
Ponomaryov ko‘p jihatdan “ukraincha eski maktab” vakili: to‘g‘ri gapiradi, ortiqcha patetikasiz, shov-shuvni yoqtirmaydi. Lekin uning biografiyasida kutilmagan qatlamlar bor: 2000-yillarda u oliy liga o‘yinlarida chiziq hakami sifatida ishlagan.
O‘tgan yili u Rukh Lvivdan LNZga kelganidan beri jamoa butunlay boshqacha ko‘rinishga kirdi. Endi bu – turli uslublarda o‘ynashga qodir, moslashuvchan, yaxshi ishlaydigan mexanizm.
“O‘tgan mavsum qiyin bo‘lgan, lekin u kelib, bizga g‘olib mentalitetini berdi”, – deydi Assinor. Ganadan kelgan hujumchi 2024 yilda Polsha va Slovakiyaning kam tanilgan klublaridan topib kelingan topilma bo‘ldi. Bu – katta transfer to‘lovlariga tayanmaydigan, lekin mohir skaut tizimiga ega klub uchun ideal ramz.
“Bizda nimagadir erishish imkoniyati borligini anglaganimizda, hamma ishonishni boshladi. U kelgach, hammani motivatsiya qildi”.
Yevropa o‘yini – o‘z uyidan uzoqda
Gentga qarshi birinchi uchrashuv Polshaning Plock shahrida o‘tkaziladi. Ukraina klublari xavfsizlik sababli Yevropa o‘yinlarini hanuz chet elda o‘tkazishga majbur. Bu – urushning yana bir ko‘rinmas chizig‘i.
Bu vaziyat, albatta, LNZ hayotining har bir qatlamiga tegib o‘tadi. Hatto bu qadar jonli, kelajakka qaragan klubda ham.
Trenirovka bazasidagi zalda fizioterapevtlardan biri – Artur Pohorilyi – 2023 yilda Izyum yaqinida urush feldsheri sifatida ko‘rganlarini eslaydi. U portlashdan omon qolgan. Klub shifokori Roman Mishchenko esa Cherkasydagi yarador askarlar shifoxonasida ishlashga vaqt ajratadi, LNZ ham o‘sha shifoxonaga mablag‘ yo‘naltiradi. Mishchenko Ukraina amputant futbolchilari tizimida ham faol.
Urush bu yerda statistik raqam emas. U har kuni eslatib turadigan fon. Shunday sharoitda LNZning Yevropaga chiqishi boshqa ma’no kasb etadi.
Akademiya: yo‘qolgan shaharlarning bolalari
Dnipro bo‘yida, sobiq sovet sanatoriysi qayta jihozlangan binoda LNZ akademiyasi joylashgan. Bu yerda ertangi kun yulduzlari ulg‘aymoqda.
U-16 jamoasi murabbiyi Aleksey Bulgakov ilgari hozir yo‘q bo‘lib ketgan FC Mariupol tizimida ishlagan. Rossiya hujumi va shahar bosib olinishi bilan u hammasini yo‘qotdi: uyini, odatdagi hayotini, oilasidan ajralib qoldi. U bolaligini Mariupol futbol madaniyati ichida o‘tkazganini, Ilyich metallurgiya zavodining 52 ishchi jamoasi o‘rtasidagi o‘yinlarni eslab gapirib beradi.
Bugungi shogirdlari orasida Ukrainaning noqonuniy bosib olingan hududlaridan kelgan bolalar ham bor. Ularning ayrimlarining ota-onalari hanuz o‘sha hududlarda qolgan.
“Biz bir-birimiz bilan gaplashamiz, shaharlarimizdagi joylar, binolar haqida eslaymiz va bir kun kelib qaytishimizga umid qilamiz”, – deydi Bulgakov. “Klub bu hududlardan kelgan bolalarga qanchalik og‘irligini tushunadi va ularga imkoniyat berayotganidan juda xursand”.
Bu akademiya – LNZning eng muhim sarmoyalaridan biri. Chunki klub o‘z kelajagini aynan shu bolalar bilan bog‘layapti.
Binafsha shahar orzusi
LNZ bazasi Ukraina mezonlariga ko‘ra allaqachon juda zamonaviy. Lekin klub uni “faqat 35 foiz tayyor” deb hisoblaydi. Rejaga ko‘ra, yana uchta maydon, yopiq manej va aynan shu hududda yangi stadion quriladi. Bu jarayon besh yilgacha cho‘zilishi mumkin.
Shahar markazidagi eski stadionda o‘tgan mavsum tomoshabinlar soni uch baravar oshib, 2 mingdan ortiq muxlis yig‘ildi. Urush sharoitida bu – katta yutuq. 14 yoshgacha bo‘lgan bolalar o‘yinlarga bepul kiradi. Cherkasyda nihoyat oliy futbol atrofida madaniyat shakllanmoqda.
“Biz bu shaharni binafsha rangga bo‘yamoqchimiz – bu bizning maxsus rangimiz”, – deydi Kayuk. “Bu klub – avvalo bizning odamlarimiz uchun. Lekin biz ukrainaliklar o‘zini biz bilan, mamlakat markazi bilan bog‘lashini istaymiz. Ular Cherkasy desa, futbolni eslashsin. Ligamizda haqiqiy kuchga aylanishni xohlaymiz”.
Hozircha Arsenalning burchak zarbalaridagi mahorati bilan olishish uzoqdek ko‘rinadi. Ammo Gent bilan ikki o‘yin – LNZ uchun sinov emas, balki e’lon. Birinchi chet ellik raqiblar binafsha to‘lqinning yangi kuchini birinchi bo‘lib his qiladimi?
