Mackenzie Dern: Chempionlik yo‘lida mag‘lubiyatdan boshlangan o‘zgarish
Mackenzie Dern o‘z karerasidagi besh mag‘lubiyatdan birini boshqasidan alohida qo‘yadi. Uning nazarida aynan o‘sha jang bo‘lmaganda, bugun u UFC strawweight chempioni sifatida oktagonga kirib kelmasdi.
2016-yilda professional MMA sahnasiga qadam qo‘ygan, 2018-yil martida UFCda debyut qilgan Dern uzoq vaqtgacha o‘zini asosan bitta sportning vakili deb hisoblardi: braziliyalik jiu-jitsu. Parterdagi yuksak mahorati, gilamdagi yillik tajribasi, bo‘g‘ish va qo‘l-oyoq ushlashdagi sezgirligi – hammasi uni shu yo‘lga bog‘lab qo‘ygandi.
Biroq 2022-yil oktyabrida bo‘lib o‘tgan, UFC Fight Night 211 turnirining bosh jangida Yan Xiaonan bilan bo‘lgan uchrashuv hammasini o‘zgartirdi. Uch raundlik og‘ir, tarang bahs, yakunda esa – majority decision orqali mag‘lubiyat. Eng achinarlisi, Dern oxirgi daqiqalarda deyarli yakuniga yetkazgan bo‘g‘ish usuli bilan g‘alabani qo‘ldan chiqardi.
U oktagondan tusharkan, hisob mag‘lubiyatni ko‘rsatsa ham, ich-ichidan o‘zini g‘olib his qilardi. Jiu-jitsu qoidalariga ko‘ra, raqibni doimiy xavf ostida ushlab turish, bo‘g‘ish yoki bo‘g‘ish tahdidi, bo‘g‘ilish yoqasiga olib kelgan lahzalar – bularning barchasi “knockdown”ga teng. Lekin bu safar hakamlar buni boshqacha ko‘rdi.
Dern keyinroq bu burilish nuqtasini ochiq tan oldi. Uzoq muddatli, og‘ir mashg‘ulotlar, jiu-jitsu qizining “ko‘chadagi janjal” mantig‘i bilan qaralsa, o‘zi uchun jangni yutgandek edi. Ammo bitta hakam durang berdi, qolganlari raqib foydasiga ovoz berdi. Shunda u bir narsani aniq tushundi: bu endi faqat jiu-jitsu emas, bu – MMA.
U hakamlarning ko‘zidan sportni qayta ko‘ra boshladi. Oktagonda xavfni faqat bo‘g‘ish yoki bo‘g‘ilish tovushidan, raqibning nafasidan sezadigan jiu-jitsu mutaxassisi emas, tomoshabin va hakamlar uchun ham “ko‘rinadigan” jangchi bo‘lish zarurligini anglab yetdi. Zarba tushsa – ko‘rinadi. Raqibning boshi orqaga ketadi, oyoqlari chayqaladi, ko‘zida o‘zgarish bo‘ladi. Bu vizual effekt. Jiu-jitsuda esa ko‘pincha faqat ichkarida bo‘lganlar biladigan, tashqaridan sezilmaydigan nozik chiziqlar hal qiladi.
Shu idrok uni o‘zgartirdi. Mashg‘ulotlar rejasi yangilandi, jangga yondashuv ham. U endi faqat darhol hujumga o‘tadigan, birinchi imkoniyatdayoq bo‘g‘ishga sakraydigan parter ustasi emas edi. O‘yinni quradigan, zarbalar bilan raqibni ochadigan, kombinatsiyalar bilan vaziyatni pishitib, keyin parterga olib kiradigan to‘laqonli MMA jangchiga aylana boshladi.
Dern o‘sha mag‘lubiyatni “katta burilish” deb ataydi. Aynan shu jang, uning aytishicha, ongini MMA mezonlariga moslab, strategik fikrlashga majbur qildi va asta-sekin hozirgi maqomiga – chempionlik kamariga olib keldi.
Oradan ikki yilga yaqin vaqt o‘tib, 33 yoshli Dern o‘zining eng katta yutug‘iga erishdi. O‘tgan yil oktyabrida u Virna Jandiroba ustidan g‘alaba qozonib, Zhang Weili bo‘shatgan 115 funtlik kamarni qo‘lga kiritdi. Bo‘sh turgan taxtga ko‘tarilish oson bo‘lmadi, lekin bu safar u nafaqat parter ustasi, balki to‘liq shakllangan MMA chempioni sifatida oktagonda turardi.
Endi esa navbat sinovga. Deyarli o‘n oylik tanaffusdan so‘ng, Dern birinchi marta chempionlik kamarini himoya qiladi. U shanba kuni Philadelphia shahridagi Xfinity Mobile Center Arena maydonida UFC 330 ko-main event jangida Gillian Robertson bilan to‘qnash keladi.
Raqib – xavfli grappler, parterda xatoni kechirmaydigan jangchi. Bu esa yana bir marta Dernning yangi falsafasini sinovdan o‘tkazadi: u endi faqat gilamdagi yulduz emas, hakamlar ko‘radigan, tomoshabin his qiladigan, har bir zarbasi va har bir harakati bilan jangni o‘z tomoniga og‘diradigan chempion ekanini isbotlashi kerak bo‘ladi.
Bir paytlar hakamlar qarori uni larzaga keltirgan bo‘lsa, bugun aynan o‘sha qaror uni kamar sohibiga aylantirgan yo‘lning boshlanish nuqtasiga aylangan. Endi savol bitta: shu yo‘l davom etadimi yoki Gillian Robertson bu ertakni o‘rtasida to‘xtatib qo‘yadimi?
