Markaziy Shotlandiya bolalar ligasida sharmandali start: 72 ta qizil kartochka
Yangi mavsum endigina boshlangan edi. Atigi bir hafta. Lekin Markaziy Shotlandiya bolalar futboli allaqachon favqulodda yig‘ilishlar, rasmiy bayonotlar va politsiya aralashuvi darajasiga chiqib bo‘ldi.
Markaziy Shotlandiya Futbol Assotsiatsiyasi (Central Scotland Football Association) ilk tur yakunida misli ko‘rilmagan ogohlantirish berdi: bir hafta ichida 72 ta qizil kartochka, o‘yinlar to‘xtatilgan, maydon chetida esa kattalar o‘rtasida janjal va hatto kaltaklash.
Besh yoshli bolalar festivalida bosh bilan zarba
Eng larzali voqealardan biri – besh va olti yoshli bolalar uchun tashkil etilgan futbol festivalida sodir bo‘ldi. Bu yoshda bolalar odatda ilk driblingini, ilk gol sevincini his qiladi. Bu safar esa ular kattalarning bosh bilan zarba berganini ko‘rdi.
Assotsiatsiya ma’lumotiga ko‘ra, bir jamoa rasmiysi boshqa jamoa rasmiysiga bosh bilan zarba berganlikda ayblanmoqda. Hodisa maydon chetidagi boshqa kattalar ko‘z o‘ngida, eng achinarlisi, ishtirokchi bolalar qarshisida sodir bo‘lgan.
Bu – professional arenada ham qabul qilib bo‘lmaydigan sahna. Ammo bu safar gap millionlab tomoshabinlar haqida emas, o‘yin tugagach medal va shirinlik kutayotgan bolalar haqida ketmoqda.
Ota-onalar, hakamlar va chiziq bo‘ylab keskinlik
Tashkilotchilar qayd etishicha, yana bir holatda ota-onalardan biri maydon yonidagi faqat o‘yinchilar va murabbiylar uchun ajratilgan hududdan chekinishi so‘ralgach, liga rasmiysiga tajovuzkor tarzda yaqinlashgan. Bu oddiy tushunmovchilik emas, ochiq agressiya sifatida qayd etilgan.
Assotsiatsiya vakillari birinchi hafta davomida bir nechta o‘yin bekor qilinganini tasdiqladi. Sabab – “jamoa rasmiylari boshqa jamoa rasmiylari bilan janjal qilishga uringani”. Ya’ni, bolalar o‘yini murabbiylar va rahbarlarning o‘zaro hisob-kitob maydoniga aylanib bormoqda.
Kamsituvchi so‘zlar, haqorat va bolalarga tahdid
Raqamlar ham, tafsilotlar ham tashvishli. 72 ta qizil kartochka – bu faqat qog‘ozdagi ko‘rsatkich. Orqasida esa kamsituvchi so‘zlar, haqoratlar va bolalarga qaratilgan tahdidlar turibdi.
Liga bir hafta ichida bir nechta yo‘nalishda tekshiruv boshlagan:
- o‘yinlar paytida kamsituvchi, nafrat uyg‘otuvchi iboralar qo‘llangani haqida shikoyatlar;
- kattalarning yosh futbolchilarga nisbatan haqoratli qichqiriqlari;
- jamoa rasmiylarining bolalarni qo‘rqitgani, ularga tahdid qilgani haqidagi da’volar.
Bir uchrashuv bo‘yicha ish allaqachon politsiya darajasiga chiqqan. Ma’lumotlarga ko‘ra, o‘yin chog‘ida tahdidlar bo‘lgani, ehtimoliy nafratga asoslangan so‘zlar ishlatilgani haqida xabar berilgan. Endi bu faqat sport intizomi masalasi emas, huquqni muhofaza qiluvchi organlar ko‘rib chiqayotgan ish.
“Chiziq allaqachon bosib o‘tildi”
Ligaga a’zo klublarga yuborilgan xatda Markaziy Shotlandiya Futbol Assotsiatsiyasi bu haftani “mutlaqo yangi tubanlik darajasi” deb atadi. Liga kotibi Paul Crosbie so‘zlari vaziyat qanchalik jiddiyligini ochiq ko‘rsatadi.
U shunday yozadi: “Chiziq allaqachon aniq bosib o‘tildi. Yangi mavsum boshlanganiga atigi bir hafta, yetti kun bo‘ldi, ammo bizda allaqachon intizomsizlik va ommaviy futbolga mutlaqo mos kelmaydigan xulq-atvor bo‘yicha uzun ro‘yxat bor”.
Bu faqatgina ichki ogohlantirish emas. Bu – ommaviy futbol, ayniqsa bolalar futboli ruhiga zarba sifatida qabul qilinayotgan signal.
Grassroots futbol qaerga ketmoqda?
Markaziy Shotlandiyada bo‘layotgan voqealar bitta ligadan ham kattaroq savolni o‘rtaga tashlaydi: ommaviy, “grassroots” futbol asl maqsadidan uzoqlashmayaptimi?
Bu maydonlarda futbolning ilk muhabbati paydo bo‘ladi, birinchi murabbiy bilan ishonch shakllanadi, jamoadoshlik qadriyatlari o‘rgatiladi. Ammo agar maydon chetida kattalar bir-birini haqorat qilsa, janjal qilsa, hatto urishga o‘tsa, bu bolalar nimani o‘rnak oladi?
Markaziy Shotlandiya Futbol Assotsiatsiyasi endi faqat qoidabuzarliklarni qayd etish bilan cheklanib qolmaydi. Ular klub va ota-onalardan javob kutmoqda. Chunki bu safar savol juda sodda va keskin: bolalar futbolini himoya qilish uchun chiziqni orqaga qaytarish imkoni bormi?
