Martinelli transferi atrofidagi shovqin: faktlar va raqamlar
Arsenal yozgi transfer oynasida yana markazda. Bu safar gap yangi kelgan yulduz haqida emas, balki yetti yildirki klubda bo‘lgan, ammo endi chetga surilayotgan Gabriel Martinelli haqida ketmoqda. Va, odatdagidek, voqealarning o‘zi emas, ularning qanday “sotilayotgani” ko‘proq shovqin chiqarmoqda.
Narx, raqamlar va savol: Martinelli haqiqatan ham arzonmi?
Daily Mirror’da John Cross bir savolni baland ovozda qo‘ydi: agar Tottenham Savinho uchun 85 million funt to‘layotgan bo‘lsa, nega Martinelli 50 million atrofida baholanmoqda?
Qog‘ozda qaralsa, bu savol mantiqli tuyuladi. Ammo kontekst boshqacha. Savinho transferi atrofidagi summa sun’iy ravishda shishirilgani, boshqa bitimlar bilan bog‘langan qiymat o‘yinidan iborat ekani ko‘rinib turibdi. Martinelli esa o‘tgan mavsumda atigi bitta gol va to‘rtta golli uzatma bilan cheklangan. Bu ko‘rsatkichlar chempionlikka da’vogarlik qilayotgan jamoa hujumchisi uchun og‘riqli raqamlar.
Shartnoma masalasi ham oddiy emas: rasmiy ravishda bir yil qolgan, ammo qo‘shimcha 12 oylik opsiya bor. Bunday holatda 50 million funt – bozor realiga yaqin summa. Ha, Chelsea yoki Manchester City shunga o‘xshash darajadagi futbolchidan ko‘proq pul ishlab olishi mumkin edi, lekin ular yillar davomida aynan shunday “aktivlarni ko‘paytirish” modeliga moslashgan.
Yana bir taqqoslash: Martinelli statistikasi Yildiz bilan yonma-yon qo‘yilmoqda. Ammo Yildiz to‘rt yoshga kichik, o‘tgan mavsumda Serie A’da 10 gol va 7 golli uzatmaga erishgan. Raqamlar gapiradi. Savol esa o‘sha-o‘sha: Martinelli so‘nggi ikki mavsumda haqiqatan ham yangi bosqichga ko‘tarildimi?
Javob qisqa: yo‘q. Shuning uchun ham 50 million.
“Arsenal yulduzlari uning tomonida” – sarlavha va asl manba
Keyin sahnaga dramatik sarlavhalar chiqadi.
Daily Mirror: “Gabriel Martinelli has Arsenal stars on his side after being pushed out by Mikel Arteta”
Daily Star: “Arsenal stars ‘side with Gabriel Martinelli’ as Mikel Arteta tries to force him out”
Goal.com: “Arsenal squad ‘unhappy’ with Mikel Arteta as Gabriel Martinelli nears £40m Al-Hilal transfer”
Barchasining manbasi bitta – ESPN Brasil. Va u yerda bu “drama” qanday ko‘rinishda? Atigi bitta tarjima qilingan paragraf:
“Mavsum boshida braziliyalik futbolchi Arsenalning o‘yin kuni tarkibiga ham kiritilmadi va Manchester City ustidan 3:0 hisobidagi g‘alabadan so‘ng Angliya Superkubogi medali ham olmadi, bu esa jamoa ichida ayrim futbolchilar orasida ma’lum bir noqulaylik tug‘dirdi”.
Shu. Shundan “side with Gabriel Martinelli” va “unhappy” degan iqtibosli sarlavhalar yasab olindi. Gap oxirida aytilgan o‘n ikki so‘z atrofida “shturm” ko‘tarildi.
Aslida esa bu holat kutilgan narsaga yaqin: yetti yil klubda o‘ynagan futbolchi sotuv oldidan chetga surilsa, uning jamoadoshlari bunga befarq bo‘lib qarashi g‘alati bo‘lardi. Gabriel Magalhaes yoki Declan Rice uni chetga chiqarib yuborishdan xursand bo‘lishi kerakmi? Mantiq buni rad etadi.
Bu yerda haqiqiy yangilik – yo‘q. Faqat ohang keskin, sarlavha agressiv, ichkarida esa bitta jumla.
Arteta, Alvarez va “bitta shart”
Arsenalga kelishi mumkin bo‘lgan futbolchilar haqida ham xabarlar ko‘paymoqda. Daily Mirror yana bir “katta hikoya”ni o‘rtaga tashladi:
“Mikel Arteta sets one condition for £130m Julian Alvarez transfer as Arsenal plan emerges”
130 million funtlik transfer uchun atigi bitta shart? Qiziq eshitiladi. Xuddi Arteta undan Win itini haftasiga bir marta sayr qildirishni talab qilayotgandek.
Ammo matnni ochib o‘qisangiz, asl “shart” oddiygina: Arteta Julian Alvarezning haqiqatan ham Arsenalga o‘tishni xohlashiga ishonch hosil qilmoqchi. Ya’ni, transfer qilishni rejalashtirayotgan futbolchi bu klubga kelishni xohlashi kerak.
Bu shart emas, bu – har qanday normal bitimning boshlang‘ich nuqtasi. Lekin sarlavha bo‘lishi uchun yetarli.
Jaissle, penalti va “vaqt yutish” bahsi
Daily Mail’da Ian Ladyman Newcastle bosh murabbiyi Matthias Jaisslega o‘z maslahatlarini berdi. Uning fikricha, Liverpoolga qarshi o‘yinda kechiktirilgan penalti qarorini hakam Stuart Attwell emas, Jaisslening o‘zi tayyorlab bergan.
Vaziyat oddiy: Lewis Hall Liverpool zaxiradan tushgan Victor Munozga jarima maydoni ichida tegadi, penalti. Ladyman nazarida, bu aniq kontakt bo‘lgan. Eng qiziq nuqta esa o‘sha penalti qo‘yilgan daqiqalarga qanday yetib kelingani.
Jaissle qo‘shimcha daqiqalarning oxirida Yoane Wissa o‘rniga Fabian Scharni tushirdi. Taktik jihatdan bu juda tanish qaror: oldingi chiziqdagi futbolchini himoyachi bilan almashtirib, ustunlikni saqlab qolish. Ladyman esa buni “vaqt yutish” deb talqin qiladi. Uning yozishicha, aynan shu almashtirish Attwellni qo‘shimcha 30 soniya qo‘shishga undadi, penalti esa o‘sha qo‘shimcha soniyalarda keldi.
Yangi yo‘riqnomalar bo‘yicha futbolchi raqami ko‘tarilgach, 10 soniya ichida maydonni tark etishi kerak, aks holda ogohlantirish oladi. Shunday ekan, klassik “vaqt o‘ldiruvchi” almashtirishlar endi deyarli ma’nosiz. Lekin bunday o‘zgarishlar fonida ham old chiziqdagi futbolchini himoyachi bilan almashtirishni faqat “vaqt yutish” sifatida talqin qilish – eng sodda izoh.
Ba’zida murabbiylar chindan ham himoyani zichlashtirmoqchi bo‘ladi, xolos.
Old Trafforddagi “reja”: tejalgan pullarmi yoki yo‘qotilgan vaqt?
Manchester Evening News esa Manchester United haqida ijobiy ohangda yozishga urinadi:
“Manchester United’s transfer plan has paid off with £45million boost”
Mazmuni shunday: o‘tgan yozda Carlos Baleba uchun 115 million atrofida to‘lash o‘rniga, klub bir yil kutdi va endi uni 70 millionga olmoqda. Qog‘ozda 45 million “tejalgandek”.
Ammo bu “reja”ning narxi ham bor. Baleba o‘tgan mavsumda kutilgan darajada porlamadi, baribir juda qimmat turibdi. Transfer oynasi cho‘zilib, mavsum boshlangach bitim tugallanishi esa maydondagi natijalarga ta’sir qildi: ochilish turida jamoa Hullga yutqazdi, Youri Tielemans esa o‘rtada raqib tezligiga javob bera olmadi.
Buni “muvaffaqiyatli transfer strategiyasi” deb atash og‘ir. Ayniqsa dastlabki rejalarda Elliot Anderson, Mateus Fernandes yoki ehtimol Sandro Tonali kabi boshqa nomlar ko‘rib chiqilganini eslasak.
Pulni kamroq sarflash – bu reja bo‘lishi mumkin. Lekin yo‘qotilgan vaqt, yo‘qotilgan ochkolar va maydondagi zaiflik ham bu tenglamaning bir qismi.
Bu yozda transfer bozorida raqamlar shishmoqda, sarlavhalar qizimoqda, lekin ko‘pincha bitta jumla atrofida sun’iy drama qurilmoqda. Asl savol esa ochiq qoladi: Martinelli, Alvarez, Baleba va boshqalar haqida yozilayotgan shovqinlar ichida, kimlar haqiqatan ham maydonda javob qaytara oladi?
