McLarenning kechikkan uyg‘onishi: poyga g‘alabasi va kelajak maqsadlari
2026-yilning dastlabki oylarida McLaren paddok bo‘ylab emas, soya tomonda yurayotgandek ko‘rindi. Ikki yil davomida chempionlik uchun kurashgan, raqiblarni rivojlanish sur’ati bilan bo‘g‘ib kelgan jamoa birdaniga “orqa pog‘onaga” tushib qoldi. Ammo Vengriyadagi yangilanishlar bu hikoyani keskin burdi.
Budapeshtga olib kelingan paket — yangilangan pol va oldingi qanotning navbatdagi versiyasi — 2024 va 2025-yillardagi muvaffaqiyatli mavsum ichidagi “upgrade”lar ruhini qaytardi. Natija ko‘p kuttirmadi: Lando Norris nafaqat o‘zining, balki jamoaning ham mavsumdagi ilk g‘alabasini qo‘lga kiritdi. McLaren yana poyga g‘alabasi uchun haqiqiy raqobatchi ekanini eslatdi.
Ammo bu faqat bitta trek. Bitta iqlim. Bitta yakshanba.
Chempionlik poygasi deyarli qo‘ldan ketgan, lekin maqsad o‘zgarmagan
McLarenning hozirgi sur’ati hali turli yo‘nalishdagi trassalarda va o‘zgaruvchan ob-havo sharoitlarida isbotini topgani yo‘q. Shunga qaramay, jadvalga qarasangiz, vaqtning qanchalik qimmatga tushgani ayon: jamoa konstruktorklar hisobida yetakchi Mercedes’dan 159 ochkoga ortda.
Poygachilar reytingida ham vaziyat o‘ng‘ay emas. Norris mavsum boshidagi og‘ir seriya tufayli faqat beshinchi o‘rinda turibdi, Oscar Piastri esa undan ham ortda — yettinchi pog‘onada. Bu raqamlar McLarenning chempionlikni himoya qilish imkoniyatlari deyarli so‘nib borayotganini ko‘rsatadi.
Shu fon’da jamoa ichkarisida bitta savol dolzarb bo‘lib qoldi: kechikkan uyg‘onish hali nimanidir o‘zgartira oladimi?
Houldey: “Yil oxirigacha kurashdik — buning narxi bor”
McLaren muhandislik bo‘yicha texnik direktori Neil Houldey jamoaning sekin startiga bahona qidirmadi, ammo sababni aniq ko‘rsatdi. O‘tgan mavsum oxirida Red Bull haydovchisi Max Verstappen bilan kutilmagancha keskin chempionlik kurashi olib borilgan, shu bilan birga 2026-yil kontseptsiyasi ustida ham ish davom etgan.
“Biz mavsum oxirigacha, Max bilan katta, hatto biroz kutilmagan raqobatda bo‘ldik, — deydi Houldey. — Shu bilan bir paytda yangi yil uchun ham mashinamizni ishlab chiqishda davom etdik. 2026-yil startiga kelganimizda, ayrim jamoalar bilan solishtirganda biroz orqada qolgandik”.
Shunga qaramay, u McLarenning so‘nggi oylar ichida qilgan ishidan mamnun.
“Ko‘p yangilanishlarni olib keldik va ular mashinaga aniq tezlik qo‘shdi. PU bo‘yicha ham, shassi bo‘yicha ham o‘zimizni ancha yaxshi holatga qo‘ydik. Lekin rostini aytsak, bir-ikki jamoa bizdan yaxshiroq ish qildi. Endi mavsumning ikkinchi yarmida ularni rivojlanish bo‘yicha ortda qoldirish yo‘lini topishimiz kerak”.
Gap faqat bugungi tezlikda emas, ertangi kunni qanday qurishda.
2026 uchun kurash, 2027 uchun poydevor
Ko‘p jamoalar o‘tgan yili chempionlik uchun kurashdan chiqib ketgach, erta bosqichda kelasi mavsumga o‘tib ketgandi. McLaren bu yo‘lni tanlamadi. Ular hanuz 2026-yil bolidiga tezlik qo‘shish ularni 2027-yilga ham kuchliroq olib kirishiga ishonadi.
Bu orada 2027-yil mashinasi allaqachon qog‘ozda shakllanmoqda: uzunroq g‘ildirak bazasi, o‘zgargan osma tizimi. Qolaversa, reglament ham bir oz qimirlaydi — masalan, polning old qismi, ya’ni “tea tray” yoki old bib 300 mm ga qisqaradi. Bu nafaqat bosim hosil bo‘lishiga, balki balandlik sozlamalariga ham ta’sir qiladi.
Houldey rejani yashirmaydi: “Keyingi bir necha poygada yirik detallarning kelishini kutyapmiz, buni mavsumning kech bosqichlarigacha davom ettiramiz. 2026-yil uchun rivojlanishni to‘xtatmaymiz, chunki bu yildan 2027-yilga olib o‘tadigan tajriba juda muhim”.
U 2027-yil bolidi kontseptsiyasi o‘zgarishini ham kichik detal sifatida emas, lekin to‘siq sifatida ham ko‘rmaydi.
“Hatto mashinamiz biroz uzunlashsa ham, hatto osma kontseptsiyasi o‘zgarsa ham, bu yil o‘rganayotgan hamma narsamiz keyingi yil uchun dolzarb bo‘lib qoladi. Shuning uchun imkon qadar kechgacha rivojlanishni davom ettirishni xohlaymiz”.
Bu — laboratoriyada emas, trekda o‘rganish falsafasi.
Nazariya emas, asfalt ustidagi haqiqat
McLaren uchun asosiy tamoyil oddiy: yangilanishni simulyatorda emas, trekda sinab ko‘r. Houldey bu yondashuvni aniq ifodalaydi:
“Yaratayotgan tezligingizni tushunishning eng yaxshi yo‘li — uni trekka olib chiqish, sinab ko‘rish va kutilgan natijani berayotganini ko‘rish. Agar hozir 2026-yilni to‘xtatsak, ko‘proq nazariy dunyoga kirib qolamiz, bu esa 2027-yil uchun katta foyda kafolatlamaydi”.
Kalit so‘z — poyga soni. Oldinda hali ko‘p start bor. Har birida yangi detallardan foyda olish, ma’lumot yig‘ish, kontseptsiya bo‘yicha qarorlarni aniqlashtirish mumkin.
“Shuncha poyga bor ekan, har biriga tezlik qo‘shish yo‘lini qidiramiz. Bilamizki, bu o‘rganish 2027-yilda ham asqatadi,” — deya qo‘shimcha qiladi Houldey.
Raqiblardan o‘rganilgan fokuslar: Ferrari izi
McLaren hammaniki kabi atrofga diqqat bilan qarayapti. Jamoa qishda 2026 Ferrari’da ilk bor ko‘ringan, “teskari” orqa qanot kontseptsiyasini sinab ko‘rgan uchinchi skvad bo‘ldi. Reglamentdagi shu imkoniyatni dastlab payqamay qolishgani Houldeyni biroz ranjitgan.
U buni yashirmaydi: ular bu texnik imkoniyatni reglamentda ko‘rmay qolganidan “xafa”. Lekin aynan shu innovatsiya 2026-yil texnik qoidalarining aslida o‘ylanganidan ko‘ra erkinroq ekanini ko‘rsatdi.
“Aerodinamik jihatdan mashinalar bir-biriga o‘xshab ko‘rinsa-da, aslida unday emas, — deydi Houldey. — Ayrim yo‘nalishlar ochilgan. Reglament bizga yetarlicha erkinlik beradi”.
Bu — birinchi yil effekti. Qoidalar yangi bo‘lsa, paddok bo‘ylab ijodiy fikrlar ko‘payadi, hamma bir-birini o‘qiydi, reglamentni qayta ko‘zdan kechiradi va yangi bo‘shliqlarni topadi.
“Reglamentni qayta o‘qisangiz, 2022–2025-yillarga qaraganda ancha ochiq joylar borligini ko‘rasiz. Birinchi yilda juda ko‘p narsa o‘rganasiz, turli kontseptsiyalarni sinab ko‘rish zavq bag‘ishlaydi,” — deydi u.
Sidepodlar bunga yorqin misol. Houldeyning o‘zi ta’kidlaganidek, ular katta tezlik manbai bo‘lmasligi mumkin, ammo pit-leyn bo‘ylab qarasangiz, naqadar turfa yechimlar borligi ko‘rinadi. Hech kim bitta shaklda to‘xtab qolmagan, umumiy yechimga yaqinlashish hali yo‘q. Demak, sinovlar davom etadi.
McLarenning haqiqiy sinovi endi boshlanadi
Vengriyadagi g‘alaba — bu nafaqat ochko, balki ruhiy burilish. Norris podiummi, Piastri tezligi, yangilangan pol va old qanotdan olingan ma’lumotlar McLaren bazasiga kuchli signal yubordi: kontseptsiya ishlayapti.
Ammo endi navbat yanada qiyinroq bosqichga keladi. Turli turdagi trassalar, boshqa haroratlar, boshqa bosim ostidagi qarorlar. Rivojlanish poygasida Mercedes, Ferrari va Red Bull bilan bir qatorda nafaqat bugun, balki 2027-yilni ham ko‘zlab yugurish.
Savol shunday: McLaren bu kech uyg‘onishni kelasi yillarning ustunligiga aylantira oladimi yoki Vengriyadagi g‘alaba faqat yoqimli, ammo qisqa epizod bo‘lib qoladimi?
