Monzada Formula 1: Leclerc, Monako Grand Prix va rookielar
Monzada tong hali to‘liq ochilib ulgurmay, tribunadagi Tifosi allaqon uyg‘oq edi. Ularning kayfiyatini bir zumda ko‘tarib yuborgan ism esa odatdagidek – Charles Leclerc.
Ferrari poygachisi o‘zining ilk zarbasidayoq yo‘nalishni belgilab qo‘ydi: 1:23.008. Qizil mashina “Autodromo Nazionale Monza” bo‘ylab uchib o‘tayotganda, tribunalardan kelgan qarsaklar vaqtni o‘lchash qurilmasi urgan raqamdan ham balandroq jarangladi. Leclerc uchun bu shunchaki tezkor doira emas, balki uy poygasida kayfiyat deklaratsiyasi edi.
Monako Grand Prix: kechikkan adolat, yo‘qotilgan poytaxt podiumi
Ammo Formula 1 kun tartibi faqat Monza bilan cheklanib qolmadi. Uzoqdan – Monakodan kelgan yangilik butun paddokni larzaga soldi.
McLaren Monako Grand Prix natijalariga qilgan apellyatsiyasini yutdi. Bu qaror birgina natijani emas, butun podium manzarasini o‘zgartirdi. Alpine poygachisi Pierre Gasly ilgari fransuz jamoasining shikoyati qanoatlantirilgach, ikki marotaba berilgan besh soniyalik jarimalar bekor qilingani evaziga podiumga qaytgan edi. Endi esa bu hikoya yana teskari o‘girildi.
Rasmiy qarorga ko‘ra, Gasly yo‘lda uchinchi bo‘lib marradan o‘tgan bo‘lsa-da, yakuniy protokolda yana yettinchi o‘ringa tushirildi – dastlabki rasmiy natijadagi pozitsiyasiga qaytdi. Podium esa qayta chizildi: Red Bull poygachisi Isack Hadjar uchinchi pog‘onaga qaytarildi, McLaren haydovchisi Oscar Piastri to‘rtinchi o‘rinni egalladi. Gap 7-iyun kuni o‘tkazilgan, ammo salkam yoz bo‘yi muhokama qilingan o‘sha poyga haqida ketmoqda.
Mo‘jiza ham, fojia ham texnik tafsilotda yashiringan edi. Pit-leyndagi tezlik cheklovini nazorat qilishda Formula 1 tizimi yo‘l uzunligini noto‘g‘ri hisoblagan, natijada mashinalarning o‘rtacha tezligi haddan tashqari yuqori deb baholangan va bir nechta haydovchiga asossiz jarimalar yozilgan. Hisob-kitobdagi xato bir necha oy o‘tib tuzatildi, biroq Gasly uchun bu kechikkan adolat podiumni qaytarib bermadi.
FP1: Monza tezlashmoqda, rookielar sahnada
Monzadagi birinchi erkin mashg‘ulotlar esa odatdagidek sekin-asta tezlashayotgan sessiya, tobora keskinlashayotgan ichki kurash va rookielar uchun kamyob imkoniyatlar aralashmasiga aylandi.
To‘rt nafar yangi nom – to‘rt xil hikoya. Ayumu Iwasa Max Verstappen o‘rnida Red Bull bolidiga o‘tirdi. Luke Browning Williams tarkibida Alex Albon o‘rnini egalladi. Alpine esa Pierre Gasly o‘rnini Paul Aron bilan to‘ldirdi. Cadillac tarkibida Sergio Perez o‘rniga rulga o‘tirgan Colton Herta esa yillar davomida IndyCar’da to‘plagan tajribasiga qaramay, bu yerda rasmiy ravishda “rookie” sifatida qayd etildi. Uning ismini “yangi” deb atash g‘alati tuyulishi bejiz emas.
Paul Aron hozircha rookielar orasida eng baland natijaga erishgan – vaqt jadvalida 13-o‘rin. Bu darhol sensatsiya emas, ammo Formula 1 kabi shafqatsiz saralash maydonida ilk qadam uchun jiddiy signal.
Liam Lawson esa bugun alohida e’tiborga loyiq bo‘ldi. U yagona yumshoq shinalarda doira qayd etgan haydovchi bo‘lib, 1:24.383 bilan vaqt jadvali tepasiga chiqdi. U yana Red Bull mashinasida, Isack Hadjar qo‘l bilagidagi jarohat tufayli chetda qolgan bir paytda. Lawson uchun bu nafaqat tezlik ko‘rsatish, balki yana bir bor o‘zini yuqori darajadagi o‘rinlarga da’vogar sifatida eslatib qo‘yish imkoniyati.
Lando Norris – chempion formasi va “oson ha” bo‘lgan kelajak
Sessiya qizib borgani sari ism-shariflar ham tanishlashib bordi. Lando Norris, ketma-ket ikki Grand Prix g‘alabasidan keyin, yana tepadan joy oldi. Uning 1:23.719 natijasi Monzadagi ertalabni belgilab berdi. Faqat 0.083 soniya ortda qolgan George Russell esa Mercedes bilan unga mahkam yopishib oldi. Lewis Hamilton 1:23.891 bilan uchinchi bo‘lib, ilk uchlikni to‘liq britaniyaliklar egalladi va barchasi 1:23 ichida.
Norris faqat trekda emas, shartnomalar bozorida ham mavsumning eng muhim figuralaridan biriga aylanib ulgurgan. U o‘tgan hafta McLaren bilan 2030 yilgacha yangi kelishuv imzoladi. O‘zi aytganidek, bu qaror uning uchun “juda oson ha” bo‘lgan. So‘zlar ortida ishonch yotibdi: jamoa unga, u esa jamoaga sodiq.
Alpine tomonida ham kelajak chizilmoqda. 23 yoshli argentinalik Franco Colapinto jamoa bilan yangi shartnoma imzoladi va kamida keyingi mavsumni ham shu ranglarda o‘tkazadi. Uning bu yilgi eng yaxshi natijasi – Kanada Grand Prix’dagi oltinchi o‘rin – karerasi uchun muhim burilish bo‘ldi. Endi u bu poygaga yakka-yu yagona yorqin nuqta sifatida emas, balki boshlanish nuqtasi sifatida qarashi mumkin.
Qizil bayroq, yo‘qolgan daqiqalar va Herta omadsizligi
Sessiyaning ritmini esa bir lahzalik texnik muammo buzdi. Colton Herta boshqarayotgan Cadillac trek chetida to‘xtab qoldi – mashina uzatma qutisida “tiqilib” qolgandek, uzatmalar almashmay qoldi. Marshallar uni surib ko‘rishdi, biroq natija bermadi. Qizil bayroq hilpiradi, sessiya to‘xtatildi.
Taxminan besh daqiqa shamolga uchdi. Oddiy poyga haftasida bu unchalik katta yo‘qotish bo‘lmasdi, ammo rookielar uchun ajratilgan kamyob FP1 daqiqalari har soniya hisobida. Ayniqsa, Formula 1 rulini ilk bor rasmiy sessiyada sinayotgan Herta uchun bu jiddiy zarba bo‘ldi. Agar uning mashinasi qayta yo‘lga chiqa olmasa, bugungi kun uning uchun yarim hikoya bo‘lib qoladi.
Qizil bayroq ko‘tarilishidan oldin ham tezliklar allaqachon o‘sib borayotgan edi. Norris o‘rtacha shinalarda 1:24.194 bilan yo‘l ochdi, Russell esa bu natijani darhol deyarli to‘rt o‘ndan yaxshilab, 1:23.802 qayd etdi. Zandvoortdagi ikki hafta oldingi notinch, o‘zgaruvchan ob-havodan keyin Monza haydovchilarga mukammal sharoit taqdim etmoqda – shinalar isiyapti, asfalt “tishlayapti”, vaqtlar esa tushib boryapti.
Pit-leyndagi muammo bartaraf etilgach, sessiya yana ochildi. Lekin bu oraliq rookielar uchun yana bir eslatma bo‘ldi: Formula 1’da imkoniyatlar soniyalarda beriladi va xuddi shunday tez tortib olinadi.
Tribunalar, tezlik va ochiq savollar
Monza tribunalarida Tifosi Leclerc doirasini olqishlab, Norris va Russellning har bir yangi urinishini kuzatarkan, paddok ichida Monako qarorining aks-sadosi hanuz tinmagan. Bir qaror bir haydovchidan podiumni olib, boshqasiga uni qaytarib berdi. Bir sessiyadagi texnik nosozlik esa boshqa haydovchidan eng qimmatli – trekda o‘tadigan daqiqalarni tortib olmoqda.
Shu fon’da savol keskin turibdi: bu hafta oxiri hikoyani kim yozadi – uy tribunasi ko‘tarib turgan Ferrari, ketma-ket g‘alabalarga chanqoq McLaren, yo bo‘lmasa rookielar orasidan yangi ism sahnaga chiqadimi?
