Newcastle’da Eddie Howe ketdi: Matthias Jaissle bosh murabbiy sifatida
“St James’ Park” atrofida hali mavsum boshlanishiga haftalar bor, lekin havoda allaqachon kuz havosi seziladi. Klubni besh yil boshqargan Eddie Howe kutilmaganda iste’foga chiqdi, “Newcastle” esa navbatdagi jasur qarorga tayyor: yana bir yosh murabbiyga, bu safar Matthias Jaisslega ishonch bildirmoqchi.
Howe davrining keskin yakuni
Howe ketishi darhol kuchli zarba bo‘ldi. Kechasi “Newcastle” Bristol Cityga qarshi o‘rtoqlik uchrashuvida 1:4 hisobida yutqazdi, ertasi tongda esa klubning asosiy yuzlaridan biri lavozimini tark etayotgani ma’lum bo‘ldi.
Bu shunchaki natija bilan bog‘liq qaror emas. So‘nggi haftalarda Howe intervyularida ohang o‘zgargani sezilayotgandi. Transfer siyosati ustidan nazorat qo‘ldan ketayotgani haqida ishora qildi. Ayniqsa, Arsenal nishoniga aylangan Bruno Guimaraes kelajagi haqida so‘raganlarida uning qisqa javobi — “What will be, will be” — murabbiy o‘zini jarayon markazida emas, chekkasida his qilayotganini ko‘rsatdi.
Bu murabbiy klub tarixida o‘z izini qoldirdi. Carabao Cupdagi g‘alaba bilan “Newcastle” 1955 yildan beri ilk bor yirik sovrinni qo‘lga kiritdi. Endi esa bu bob kutilmaganda yopildi. Yangi mavsum oldidan, eng noqulay paytda.
“Newcastle”ning yangi yo‘li: PIF tarmog‘i ichida tanlov
Klub egalari ortga qaramadi. “The Athletic” xabariga ko‘ra, “Newcastle” allaqachon yangi murabbiy sifatida Matthias Jaissleni nishonga olgan. Bu tanlov tasodif emas.
Jaissle hozir Saudiya Arabistonidagi Al-Ahli jamoasini boshqaradi. Bu klub ham, “Newcastle” singari, Saudi Arabia’s Public Investment Fund — PIF tasarrufida. Ya’ni, bu o‘tish ichki tarmoq ichida amalga oshishi mumkin bo‘lgan, siyosiy va sportiy nuqtai nazardan mantiqli qadam.
38 yoshli nemis murabbiy uchun bu potentsial sakrash — kareraning navbatdagi keskin burilishi bo‘ladi. U futbolchi sifatida butun faoliyatini Hoffenheimda himoyachi bo‘lib o‘tkazdi va 2014 yilda butsa osib qo‘ydi. Shundan keyin esa murabbiylik yo‘li juda tezlikda yuqoriga qarab ko‘tarila boshladi.
Rangnick maktabidan “Red Bull” tizimiga
Jaissle murabbiy sifatida ilk qadamlari bilan ham o‘zini aniq bir futbol falsafasiga bog‘ladi. Avval RB Leipzig U-16 jamoasida assistent bo‘ldi, so‘ng Daniyaning Brondby klubida yordamchi murabbiylik qildi. Lekin uning haqiqiy sahnaga chiqishi Avstriyada, Red Bull Salzburg tizimida boshlandi.
Salzburg U-18 jamoasida ishlayotganda u nemischa tartib, yuqori intensivlik va yoshlar bilan ishlash mahoratini uyg‘unlashtirdi. Ikki yil o‘tib, unga FC Liefering — Salzburgning farm-klubi — bosh murabbiyligi topshirildi. Bu esa faqat vaqt masalasi ekanini anglatardi: tez orada u asosiy jamoaga ko‘tarildi.
2021 yil yozida u Jesse Marsch o‘rnini egallab, Red Bull Salzburg bosh murabbiyi bo‘ldi. Birinchi mavsumdayoq dubl — chempionat va kubok — qo‘lga kiritildi. Eng muhimi, klubni tarixida ilk bor Champions League pley-off bosqichiga olib chiqdi. Salzburgning yuqori pressingga asoslangan, vertikal hujumga yo‘naltirilgan o‘yini Yevropa sahnasida sezildi.
Keyingi mavsumda ham chempionlik takrorlandi. Shundan so‘ng Jaissle 2023 yilda Saudiya Arabistoniga yo‘l oldi va Al-Ahli bosh murabbiyi bo‘ldi.
Saudiya tajribasi: yulduzlar, intizom va katta sahnaga qaytish orzusi
Al-Ahli bilan u Osiyo maydonlarida ham o‘z izini qoldirdi. Klubni ketma-ket ikki marta Asian Champions League g‘olibiga aylantirdi. Tarkibda Ivan Toney, Edouard Mendy kabi yulduzlar bo‘lishiga qaramay, u Salzburgdagi yondashuvini o‘zgartirmadi.
U o‘sha paytda shunday yondashuvni tanlaganini aytgan: katta yulduzlar ham, yosh futbolchilar ham bir xil standartga bo‘ysunadi. Hurmat, majburiyat, umumiy me’yor — hamma uchun bitta. Saudiya chempionatiga kelganda u o‘zi uchun katta savolni ko‘rdi: bu yo‘ldan Yevropaga qaytish mumkinmi?
U bunga misol sifatida Nuno Espirito Santoning yo‘lini ko‘rsatgan: Al-Ittihaddan Nottingham Forest, so‘ngra West Ham. Endi esa o‘sha yo‘lni o‘zi bosib o‘tishi mumkin.
Rangnick soyasi va “Newcastle”ni kutayotgan futbol
Jaissle futbolchi davrida Hoffenheimda Ralf Rangnick qo‘l ostida o‘ynagan. Bu ta’sirni uning murabbiylik falsafasida ko‘rmaslikning iloji yo‘q. Uning jamoalari raqibni bo‘g‘ib qo‘yadigan pressing, yuqori tezlik va keskin o‘tishlar bilan tanilgan.
U o‘z uslubini aniq ta’riflagan: raqibga imkon qadar tez bosim, to‘pni yutib olgan zahoti esa darvozaga qarab iloji boricha vertikal yo‘nalish. Qisqa qilib aytganda, tinimsiz “stress” va tezkor zarba.
Agar u “Newcastle” boshqaruvini qo‘lga olsa, Premier League yana bir yuqori intensivlikdagi pressing-mashina bilan boyiydi. Savol bitta: Howe davrida shakllangan jamoa bu o‘tishga qanchalik tez moslasha oladi?
PIF loyihasining navbatdagi sinovi
Bu tayinlov, agar yakuniga yetsa, faqat murabbiy almashtirish emas. Bu PIF imperiyasi ichidagi strategik qadam bo‘ladi. Al-Ahlidan “Newcastle”ga — bir egadan boshqasiga emas, bitta tizim ichidagi resurslar almashinuvi sifatida.
Howe klubga sovrin olib keldi, uni Champions League sahnasiga qaytardi, stadionni yana shovqin-suron markaziga aylantirdi. Endi esa “St James’ Park” yangi davrga kirib bormoqda — yosh, tajovuzkor va talabchan nemis murabbiy ehtimoliy yetakchi sifatida.
Savol shundaki, Matthias Jaissle Tyne daryosi bo‘yida boshlangan bu katta loyihani keyingi bosqichga olib chiqadimi yoki bu ham “Newcastle”ning navbatdagi xavfli eksperimenti bo‘lib qoladimi?
