Newcastle United: Yangi Model va Og‘riqli Qarorlar
Tyneside’da davr almashdi. Buni hamma ham darhol sezmagandi.
O‘tgan oy, Ashton Gate’dagi 4:1 hisobidagi og‘ir mag‘lubiyatdan so‘ng jamoa samolyotda uyga qaytayotganda, Eddie Howe o‘zining so‘nggi uchishlaridan birini videoni orqaga o‘girib o‘tkazdi. Oddiy, hech narsani hal qilmaydigandek tuyulgan mavsumoldi o‘rtoqlik uchrashuvi, lekin u baribir nimasi noto‘g‘ri ketganini izlab, to‘xtamadi.
Ertasi tong esa hammasini o‘zgartirdi. Charchagan, ichdan kuygan Howe iste’foga chiqqani oshkor bo‘ldi. U klub rahbariyatiga bu qarorini bir necha hafta avval aytgan, ammo voris topilmaguncha – ya’ni Matthias Jaissle kelmaguncha – qolishga rozi bo‘lgandi.
Aslida esa Newcastle United allaqachon yangi bosqichga qadam qo‘yayotgandi.
Yangi model, og‘riqli qarorlar
O‘tgan yozdagi muvaffaqiyatsiz transfer oynasi va ichki chempionatdagi zarbalar klubni yo‘lini qayta ko‘rib chiqishga majbur qildi. Endi yo‘nalish aniq: qit’a bo‘ylab yosh futbolchilar, kuchaytirilgan analitika, qat’iy savdo modeli. Uefa moliyaviy qoidalarini buzganidan keyingi cheklovlar bunday yo‘lni tanlashni majburiy qilib qo‘ydi.
Bu yo‘l, tabiiyki, iz qoldirmasdan o‘tmadi. Sandro Tonali va Anthony Gordon’ning Tottenham Hotspur va Barcelona’ga ketishi klub uchun yoqimsiz, ammo qayta investitsiya qilish uchun zarur bo‘lgan qurbonlik edi. Biroq sardor Bruno Guimaraes’ning Arsenal sari yo‘l olishi – rejaning bir qismi emasdi. Bu allaqachon qayta qurilayotgan tizimga qo‘shimcha zarba bo‘ldi.
Transfer bozorida yo‘qotishlar ham bo‘ldi: Ispaniya vingeri Victor Munoz Liverpool’ni, Shveysariya yarim himoyachisi Johan Manzambi esa Aston Villa’ni tanladi. Newcastle esa tomosha qilib turmadi, ammo baribir bo‘shliq sezilib turibdi.
Yozda besh yangi nom keldi: darvozabonlar Lukas Hornicek va Ewen Jaouen, yarim himoyachilar Aladji Bamba va Sean Steur, hujumchi Bazoumana Toure. Qiziqarli, istiqbolli, ammo yetarli emas. Sport direktori Ross Wilson buni yashirmaydi:
“Bu yerda raqobatlasha oladigan, yuta oladigan model qurishimiz kerak, – deydi u. – Lekin u bizga mos bo‘lishi, xohlamagan futbolchilarimizni sotishga majbur qilmasligi va Uefa sanksiyalariga olib kelmasligi shart.”
Shu nuqtada Matthias Jaissle sahnaga chiqadi.
Salzburgdan Tyneside’gacha
Jaissle’ning Red Bull Salzburg’dagi ish uslubi Newcastle uchun ayni muddao. U yerda u yosh futbolchilarni tezda yuqori darajaga olib chiqdi, jamoasini Avstriya chempionatida ketma-ket chempion qildi va Champions League nimchorak finaligacha olib bordi. Statistikalar uning uslubini aniq chizib beradi: o‘yin boshiga 9,8 ta yuqori hududda to‘pni qaytarib olish, har uchrashuvda 5,6 marta raqibning uchinchi zonasida pressing orqali to‘pni yutib olish – bu raqamlar agressiv, oldinga intiluvchi futbolni ko‘rsatadi.
Saudiya Arabistonidagi Al-Ahli davrida ham raqamlar pasaymadi: o‘yin boshiga 8,2 marta yuqori pressingda to‘pni olib qo‘yish, 47,6 ta yakkakurash yutish. U yerda Jaissle taktikasini biroz moslashtirdi, ammo asosiy tamoyil o‘zgarmadi: vertikal, oldinga qarab o‘ynaydigan, lekin orqa chizig‘ida mustahkam himoyaga tayanadigan jamoa. Natijada ketma-ket Asian Champions League g‘alabalari kelib tushdi.
Endi esa shu muvozanatni Premier League’da topish – uning eng katta sinovi. Shuning uchun u birinchi kunlardanoq “nol darvozalar” ahamiyatini urg‘ulayapti. Mashg‘ulotlardan birida futbolchilarni charchatib qo‘ygani son-sanoqsiz qaytish yugurishlari bejiz emasdi.
“Speed dating” pre-season
Newcastle’ning Premier League ochilish uchrashuvi – 23 avgust kuni Liverpool’ga qarshi – allaqachon ufqda ko‘rinib turgan paytda, 38 yoshli Jaissle Saudi Pro League vakili Al-Ahli’ni tark etib, Ispaniyadagi mavsumoldi yig‘iniga “parashyut” bilan tushib keldi. Vaqt tig‘iz, bosim katta.
Performance director James Bunce vaziyatni hazil aralash “speed dating”ga qiyosladi: “Har lahza qadrli.”
Bu so‘zlar keyingi haftada mashg‘ulot maydonida o‘z tasdig‘ini topdi.
Yangi murabbiy kelganda mashg‘ulotlar sur’ati odatda oshadi, lekin bu safar intensivlik “me’yordan tashqariga chiqdi”, deya tasvirlaydi ichkaridagilar. Jaissle uchun bu muhokama qilinmaydigan talab: futbolchilar mashg‘ulotda qanday ishlasa, o‘yinda ham shunday bo‘lishi kerak.
U ko‘rinishda sokin, intervyularda vazmin. Ammo maydonga qadam qo‘ysa, mutlaqo boshqa odam: baqiradi, yuguradi, hatto kerak bo‘lsa, o‘z assistentlarini joyidan surib, kerakli pressing burchagini ko‘rsatib beradi. Bo‘ynida doimiy osilib yuradigan sekundomer esa bir daqiqa ham bo‘sh turmaydi.
Bir kuni u o‘zi ham tan oldi: futbolchilarning “oyoqlari og‘irlashganini” ko‘rib, payshanba kuni yuklama biroz kamaytirildi. Biroq standart balandligicha qoladi.
Jaissle bilan birga klubga uch nafar yordamchi murabbiy – Alexander Hauser, Engin Yanova va Florens Koch, ikki nafar tahlilchi – Maximilian Fischer va Steffen Konrad, shuningdek, darvozabonlar murabbiyi Alexander Bade keldi. Shunga qaramay, u ilk nutqidayoq klubda allaqachon ishlayotganlar ham “standartlarni ko‘tarishi” shartligini ochiq aytdi.
Liverpool soyasida tayyorgarlik
Tyneside’dagilar yaxshi biladi: Liverpool yangi bosh murabbiy Andoni Iraola qo‘l ostida ishlashga ko‘proq vaqt topdi. Shuning uchun Newcastle shtabi kechasi bilan ishlamoqda – tayyorgarlik, videoanalitika, raqib tahlili.
Yangi darvozabon Lukas Hornicek bunga yaqqol misol. Chexiya terma jamoasi posboni klubga atigi bir necha kun oldin, Braga’dan 25,7 million funt evaziga kelgan bo‘lsa-da, allaqachon Premier League’dagi standart vaziyatlarning jismoniy bosimi bo‘yicha tezkor “kurs”ni o‘tmoqda. Jarima maydoniga yopirilayotgan raqib gigantlari, havo to‘plari, doimiy kontakt – bularning barchasiga moslashish kerak.
Uning o‘zi esa qisqa javob bilan kifoyalandi: “Albatta.”
Kurashga tayyorman, demoqchi u.
Mestalla’dagi ilk sinov – va uzoq yo‘l
Jaissle uchun birinchi hafta yakuni shanba kuni Mestalla’dagi Valencia bilan o‘rtoqlik uchrashuvi bo‘ladi. Bu faqatgina mavsumoldi sinov emas, balki yangi davrning ilk sahnasi. Newcastle endi tajribali yulduzlar bilan emas, ambitsiyali, yosh va ba’zan tajribasiz futbolchilar bilan oldinga yuradi.
Savdo modeli, moliyaviy intizom, yosh tarkib – bularning bari zamonaviy futbolning sovuq haqiqatlari. Ammo bu jamoaning muvaffaqiyati baribir maydondagi ruh, pressingga bo‘lgan ochko‘zlik va himoyadagi qat’iyatga bog‘liq bo‘ladi.
Newcastle’ning yosh jamoasi oldida uzoq, mashaqqatli yo‘l turibdi. Savol bitta: bu yangi avlod Tyneside’da haqiqiy g‘alabalar davrini boshlab bera oladimi?
