Nicky Butt va chiqindi poligonidagi mojarolar: Eksklyuziv

Angliya futbol matbuoti yana o‘zining eng g‘aroyib tonglaridan birini boshdan kechirmoqda. Yirik sarlavhalar, katta harflar, “EXCLUSIVE” tamg‘asi… va markazda — Nicky Buttning mahalliy chiqindi poligoniga kira olmagani haqidagi zerikarli voqea.

Shu. Shunchaki shu.

The Sun bu hikoyani nafaqat “eksklyuziv” deb atadi, balki uni bugungi futbol olamidagi ikkinchi eng muhim xabar sifatida ko‘rsatdi — faqat Real Madridda Vini Jr yangi shartnoma imzolagani haqidagi yangilikdan keyin. Qaysi baho ko‘proq asabni charchatadi — “ikkinchi eng katta xabar” degan iddao, yoki bu voqeaga “EXCLUSIVE” tamg‘asining yopishtirilgani — bilish qiyin.

Nima bo‘lganda ham, “sir” juda oddiy ochildi: hech qanday yashirin manba, hech qanday tergovchi jurnalist yo‘q. Butt bu haqda o‘zi gapirib berdi. Har hafta Paul Scholes va Paddy McGuinness bilan birga olib boradigan “The Good, The Bad & The Football” podkastida.

U yerda u o‘zini poligon xodimi bilan janjallashib qolganini aytadi. Go‘yoki xodim uni mashinaga yashirincha yuk olib kiryapsan, deraza oynalarini qora qilib, nimanidir “yashiryapsan”, deb ayblagan. Buttning javobi sodda bo‘lgan: bu oddiy tonirovka, “standart, mate”.

Shundan keyin u baribir ichkariga kirishga qaror qilgan, Woodhouse Lane Recycling Centre (Altrincham) deb taxmin qilinayotgan joyga mashinasini haydab kirgan, rampaga ko‘tarilgan, xodim esa ortidan “walkie-talkie” bilan chopgan. Butt esa tepadan xaltalarni uloqtirib, pastga qaytgan paytda xodimning g‘azabi chindan ham chirmashganini aytadi. Va yakuniy “klimax”: u endi bu poligonga “banned”.

Mana shu. Shu anekdot. Shu darajada.

Eng kulgilisi — The Sun bundan keyin hech narsa qilmagan. Hech bo‘lmaganda mahalliy kengashga qo‘ng‘iroq qilib, Butt haqiqatan ham rasman taqiqlangani-yo‘qligini so‘rashsa bo‘lardi. Yoki hech bo‘lmaganda hodisaning o‘zi rostdan ham sodir bo‘lganini tasdiqlaydigan biror guvoh izlashsa.

Yo‘q. Ular faqat Buttning o‘zidan izoh so‘rashganini yozish bilan cheklangan. Xolos. Axir voqeaning o‘zi allaqachon Butt tomonidan efirga chiqarilgan bo‘lsa, yana nima ham qilishsin?

“Tipgate” deb atalayotgan bu mayda mojaro atrofida endi yana qanday “yangilanish” bo‘lishi mumkin — mana shu savol futbol matbuotining bugungi darajasini juda aniq ko‘rsatib turibdi.

“Reunion” o‘yini: Salah, Darwin Nunez va sarlavhalar nayrangi

Transfer oynasi ochiq bo‘lsa, sarlavhalar ham to‘liq quvvatda ishlaydi. Mirror sahifasida paydo bo‘lgan jumla esa buning tirik isboti:

“Darwin Nunez kutilmagan Liverpool reunion sari yo‘l olyapti”.

Bunday yozuvni ko‘rgan ko‘z nimalarni tasavvur qiladi? Eng kamida, u qaytib Premier League sahnasiga chiqadi, eski jamoasiga qarshi o‘ynaydi, deb o‘ylaysiz. Yoki yanada jasurroq fikr — yana “Liverpool”ga qaytishi haqida gap ketayotgandek tuyuladi.

Ammo yo‘q. Bu ham emas.

Matn ichiga kirganingizda, asl “reunion” kimga tegishli ekani darrov bilinadi. Gap Mohamed Salah haqida. Turkiyaning “Trabzonspor” klubi misli ko‘rilmagan ambitisiya ko‘rsatayotgani, Salahni olib kelmoqchi ekani, va shu bilan birga uning sobiq jamoa sherigi Darwin Nunezni ham nishonga olgani aytiladi.

Demak, “Liverpool reunion” emas, “Salah reunion”. Sarlavha esa o‘quvchini boshqa yoqqa burishga mo‘ljallangan. Qog‘ozda hamon eski uslub: ism-shariflarni chalg‘ituvchi tarzda yonma-yon qo‘yish, o‘quvchini bir zumga bo‘lsa ham “voy, rostdanmi?” dedirish.

Transfer bozorida bunday nayranglar yangilik emas. Lekin Salah va Nunez nomlari yonma-yon kelganda, o‘yin yanada oshkora ko‘rinib qoladi.

Arsenal va birgina o‘yin ortidan kelgan vahima

Arsenal birgina mavsumoldi uchrashuvda yutqazdi, xolos. Ammo The Sun sahifalariga qarasangiz, bu natija London klubining kelasi ikki yillik taqdirini hal qilib qo‘ygandek tasvirlanmoqda.

Kecha boshlangan “osmon qulayapti” ohangi bugun ham davom etmoqda. Bir mavsumoldi mag‘lubiyat atrofida ikkinchi kun ketma-ket “tahlil”, “xulosa”, “signallar” izlash — bu endi sport jurnalistikasi emas, balki kollektiv isteriya ko‘rinishiga yaqinlashmoqda.

Yangi maqola sarlavhasi ham shunga mos:

“Arsenal’ning Real Betisga qarshi dahshatli mag‘lubiyatidan besh saboq: Kepa endi ikkinchi raqam emas, Tzolisning o‘tkir quroli”.

Mavsum davomida o‘tkazilgan jiddiy, yuqori bosimli o‘yinlardan ham ba’zan beshta asosli xulosa topish qiyin. Mavsumoldi o‘yinlar haqida gap ketganda esa, bu raqam umuman ma’nosiz ko‘rinadi. Bunday uchrashuvlarda murabbiylar tarkibni aralashtiradi, o‘yinchilar jismoniy holatini tekshiradi, taktika sinovdan o‘tkaziladi. Natija — ko‘pincha fon xolos.

Shunga qaramay, The Sun bu mag‘lubiyatni “dunyoning oxiri emas” deb yozadi. O‘zi tan oladi. Ammo shu jumlaning o‘zi ularning ikki kunlik vahima kampaniyasini bo‘shashtirib yuboradi. Agar bu dunyoning oxiri bo‘lmasa, unda nega bu qadar ko‘p shov-shuv?

Bir mavsumoldi o‘yinni uzoq muddatli inqiroz belgisi sifatida talqin qilish — bu na tahlil, na prognoz. Bu shunchaki trafik quvish. Arsenal esa avgust kelganda baribir noldan boshlaydi. Hisobda ham, jadvalda ham.

So‘rovnomalar, Express va “xalq talabi” illyuziyasi

Daily Express esa boshqa yo‘lni tanlagan. Ular o‘zining mashhur onlayn so‘rovnomalari orqali yangilik “yaratadi”. Avval provokatsion savol, keyin o‘sha savolga javob bergan oz sonli o‘quvchilar fikrini “xalq ovozi” sifatida ko‘rsatadigan sarlavha.

Yaqinda ular shu uslubda “Man United ichkarisidan kelgan ma’lumot”ga o‘xshash kayfiyat yaratishga urindi: aslida esa bu shunchaki saytdagi ovoz berish bo‘lib, hech qanday klub manbasi, ichki ma’lumot yo‘q edi.

Endi esa sahifada yangi savol:

“Jahon chempionati Ispaniya, Portugaliya va Marokko qo‘lidan olib qo‘yilishi kerakmi?”

Savolning ohangi o‘z-o‘zidan aniq: keskin, hissiyotga o‘ynagan, migratsiya inqirozi fonida siyosiy kayfiyatni qitiqlaydigan darajada. Ertaga yoki kelasi hafta sarlavha tayyor:

“FIFAga chaqiriq: 2030 World Cup Ispaniya, Portugaliya va Marokkodan olib qo‘yilishi kerak”.

Manba? “O‘quvchilarimizning aksariyati shunday deb hisoblaydi”.

Futbol siyosat bilan chirmashib ketgan davrda bu kabi so‘rovnomalar tobora ko‘paymoqda. Lekin ular haqiqiy xabarni emas, kayfiyatni o‘lchaydi. Kayfiyat esa, ayniqsa Express auditoriyasi misolida, anchayin o‘tkir bo‘lishi mumkin.

Nicky Buttning chiqindi poligoniga kiritilmagani “EXCLUSIVE”ga aylangan, Salah va Nunez nomlari sarlavhada bir-biriga ulanib, o‘quvchini chalg‘itayotgan, birgina mavsumoldi mag‘lubiyat esa “inqiroz signali” sifatida sotilayotgan paytda bitta savol o‘rtada qoladi: yangi mavsum boshlanganda, bu shovqin ichidan haqiqiy futbol qanchalik eshitila oladi?