Niderlandiya jahon chempionatida to‘q sariq rangda
Paul ismli sakkizoyoqli 2010 yilda Germaniyadagi akvariumda jon berganida, jahon chempionati bashoratlari olamida bo‘shliq paydo bo‘ldi. U darajadagi “tipster”ni topish deyarli imkonsizdek tuyuldi. O‘rnini bosishga urinib ko‘rishdi: Leon the Porcupine, Anton the Tamarin, Petty the Pygmy Hippopotamus… ammo ularning birortasi nishonga to‘g‘ri ura olmadi. “Hayvon orakullari”ning bu avlodi ancha xira chiqdi.
2018 yilda esa ish yanada qorong‘ilashdi. Yangi sakkizoyoqli — Rabio — sahnaga chiqdi, Yaponiya terma jamoasining uchta guruh uchrashuvini ham to‘g‘ri bashorat qildi, ammo baribir yapon baliqchisi tomonidan o‘ldirildi. Dengiz donishmandining hikoyasi shunday yakunlandi.
2010 yilgi mundialda raqiblar ichida eng jiddiy nomzod Mani the Parakeet edi. Singapurda yashovchi bu to‘ti qush chorak finaldagi barcha g‘oliblarni topdi, lekin finalda chalg‘idi: Paul Ispaniyani tanlagan bir paytda Mani g‘olib sifatida Niderlandiyani ko‘rsatdi. Natija hammaga ma’lum — bitta g‘olib bo‘ldi, xolos.
Niderlandiyani jahon chempioni sifatida tanlash yillar davomida sabrni sinovdan o‘tkazib keladi. 1974, 1978 va 2010 yillardagi final mag‘lubiyatlari bu tanlovni deyarli la’natga aylantirgandek. Ammo 2026 yilda bu sahna nihoyat o‘z rangini o‘zgartirishi mumkinmi?
Matematik va uchta to‘g‘ri javob
Joachim Klement — nemis matematigi. U o‘z sohasida Pierre de Fermat, Albert Einstein yoki Johnny Ball darajasidagi afsonaviy ism bo‘lmasligi mumkin, lekin agar Niderlandiya bu safar yakunni o‘z foydasiga hal qilsa, tez orada TikTok lentangizda paydo bo‘lishi hech gap emas.
Klement Geopolitics World Cup natijasini hisoblashga urindi. U o‘z “probirkasi”ga jon boshiga to‘g‘ri keladigan YaIM, aholi soni, futbol madaniyati, Fifa reytinglari va omad kabi omillarni solib, aralashtirdi. Tutun tarqalganida esa bitta nom ko‘rindi: Niderlandiya.
Nega u bilan hisoblash kerak? Chunki 2014 yilda uning formulasi Germaniyani, 2018 yilda Fransiyani, 2022 yilda Argentinani ko‘rsatgan. Ketma-ket uchta chempion. Uchta belgi. Uchta to‘g‘ri urilgan penalti. Paul osmonda, o‘z “Octopus’ Garden”ida bo‘lsa, ehtimol bitta-ikkita panjasini ko‘tarib qo‘yar edi.
Shubha, tanqid va to‘satdan kelgan kuch
Klementning bu rekordi mundial oldidan ma’lum darajada e’tibor tortdi. Lekin Niderlandiya 2026 uchun uning bosh favoriti ekani oshkor bo‘lgach, ijtimoiy tarmoqlar deyarli beparvo qoldi.
Shubha uchun sabablar yetarli edi: ishonchsiz ko‘rinadigan himoya, haqiqiy “world-class” darajadagi hujumchi yo‘qligi, tobora zaiflashib borayotgan Eredivisie, Arne Slot’ning Liverpool tomonidan chetga surilgani, hamda doim “deyarli” jamoa bo‘lib qolayotgan tarix. Niderlandiya endi avvalgidek “eng zo‘r bo‘lmasa ham eng zo‘r ko‘rinadigan” jamoa emasdek tuyulardi.
Ammo mana hozirgi manzara. Qiyin deb baholangan guruhlardan birida joylashgan “apelsinlar” birinchi o‘rinni sug‘urtalab bo‘lishdi. Ular uch o‘yinda yetti ochko to‘pladi, raqiblar darvozasiga 10 ta gol kiritdi. Klement hozir tobora aqlli ko‘rinmoqda.
Bosim natija bera boshladi. Himoya chizig‘i qanchalik savol ostida bo‘lmasin, jamoa hujumda ritm topdi. Brian Brobbey esa alohida sahifaga loyiq: u hozircha uchta gol urdi va turnir bombardiri poygasida jiddiy nomzodga aylanmoqda. Agar yakunda u “Golden Boot”ni qo‘lga kiritsa va biror Perudagi ocelot uni oldindan tanlagani ma’lum bo‘lib qolsa, Klementning formulalari ham bir zumga soyada qolishi mumkin.
Ammo hozircha sahnada bitta aniq manzara bor: Niderlandiya nihoyat o‘z bashoratlariga mos jamoaga o‘xshay boshladi. Savol esa keskin: bu safar hammasi yana bir qadam yetmay qoladimi yoki nihoyat jahon chempionati kubogi to‘q sariq rangda ko‘rinadimi?
