Norvegiya futbolida Lise Klavenessning Sepp Blatterga javobi
FIFA atrofidagi siyosiy bo‘ron yanada kuchaygan bir paytda, Norvegiya futbol federatsiyasi prezidenti Lise Klaveness global sahnaga mutlaqo boshqacha ohangda chiqdi. Unga Gianni Infantino o‘rniga FIFA prezidenti bo‘lish mumkinligi haqida taklif bildirildi, ammo bu safar manba kutilmagan – va bahsli – shaxs edi: sobiq FIFA rahbari Sepp Blatter.
Blatterning maqtovi – keskin eslatma bilan qarshi olindi
17 yil davomida FIFA tepasida turgan, so‘ng janjallar fonida iste’foga ketgan Sepp Blatter 2026 yilgi Jahon chempionati finalidan keyin ijtimoiy tarmoqlarda turnir “ishonchliligini yo‘qotdi”, deb yozgandi. Keyingi postlaridan birida esa u yo‘nalishni keskin o‘zgartirdi: Lise Klavenessni ochiqchasiga maqtadi va FIFA boshqaruvi uchun uning nomzodini ma’qulladi.
Blatterning so‘zlari aniq edi: Klaveness “eng yuqori hurmatga loyiq”, u “har doim aniq pozitsiya olgan” va “asosiy oqimga ergashmagan”, FIFA esa “ayol rahbar uchun tayyor” ekanini yozdi.
Norvegiya futbolida 71 o‘yin o‘tkazgan sobiq xalqaro futbolchi bu e’tirofga javob berish uchun mikrofon oldiga chiqqanda, yo‘lini maqtovdan emas, xotiradan boshladi. Norvegiya telekanali NRK bilan suhbatda u Blatterning o‘ziga xos “merosi”ni eslatdi:
“Sepp Blatter prezident bo‘lganida men hali futbolchi edim. U bizga kalta shimlarda o‘ynashni xohlaganini eslayman, o‘shanda bunga munosabat bildirganman. Bunga qo‘shimcha izohim yo‘q”.
Bir jumla. Lekin og‘ir zarba. Klaveness Blatterning nomzodlik haqidagi fikrini muhokama qilish o‘rniga, uning ayollar futboliga bo‘lgan munosarali yondashuvini qayta ochdi.
Infantino bosimi ostida, FIFA larzaga kelgan payt
Bu almashinuv tasodifan paydo bo‘lgani yo‘q. FIFA ichida allaqachon taranglik yuqori. UEFA, CONCACAF va AFC Gianni Infantinoga bo‘lgan ishonchini yo‘qotganini ochiq bildirgan, Jahon chempionati huquqlaridagi ulushlarni sotish bo‘yicha muvaffaqiyatsiz tashabbusdan keyin tashkilot ichidagi norozilik yanada kuchaydi.
Shunday fon ostida Lise Klaveness matbuot anjumaniga chiqdi va Norvegiya futbol federatsiyasining Infantino bo‘yicha ishonchsizlik ovozini tushuntirdi. Aynan shu yerda undan Blatterning “Lise FIFA prezidentligiga mos” degan fikrlari haqida so‘rashdi.
U esa bu mavzuni darhol sovitib qo‘ydi. Klavenessning ta’kidlashicha, uning nomzodi haqidagi gap-so‘zlar hozircha faqat ommaviy axborot vositalari darajasida:
“OAV ko‘plab nomzodlar haqida taxmin qiladi, bu – ularning ishi. Lekin ichkarida haqiqiy nomzodlar bo‘yicha hech qanday jiddiy muhokama eshitmayapman”, – dedi u.
Uningcha, hozircha bitta oddiy haqiqat bor: FIFA’da “amalda o‘tirgan prezident” bor, vorislik haqidagi har qanday real suhbat faqat iste’fo yoki saylovdan keyin boshlanishi mumkin.
Shaxslar emas, boshqaruv markazda bo‘lishi kerak
Klaveness UEFA rahbari Aleksander Čeferin nomzod bo‘lishi mumkinmi, degan savolni ham chetlab o‘tdi. U bahs markazi boshqa yerda bo‘lishi kerakligini aytdi: gap shaxslarda emas, boshqaruv modelida, FIFA qanday boshqarilayotgani va qanday boshqarilishi kerakligida.
Shu bilan birga, u Norvegiya endi Infantino rahbarligiga ishonmasligini ochiq tasdiqladi va federatsiya uning iste’fosini so‘rashini bildirdi. Bu allaqachon charchagan siyosiy maydonga yana bir og‘ir tosh tashlash bilan barobar.
Muxlislar: “Gangster javob”, “badass prezident bo‘lsa arziydi”
Blatterning taklifiga berilgan qisqa, ammo aniq javob ijtimoiy tarmoqlarda tezda tarqaldi. Futbol muxlislari bu ohangni darhol ilg‘ab oldi.
Ko‘plar aynan shuni qadrladi: Klaveness maqtovga berilib ketmadi, balki Blatterning o‘tmishdagi munozarali fikrlarini eslatib, pozitsiyasidan chekinmadi. Bir muxlis bu vaziyatda vaqtni emas, niyatni ko‘rdi: uning fikricha, Blatter “o‘z obro‘sini qayta tiklashga shoshayotgan”, Infantino va FIFA atrofidagi hozirgi tartibsizlik esa bunga “mukammal imkoniyat” bo‘lib xizmat qilgan.
Boshqalar yanada keskinroq so‘z ishlatdi: kimdir bu javobni “gangster darajadagi javob” deb atadi, yana biri esa bu holatni “uni prezident bo‘lishi uchun yana bir sabab” sifatida ko‘rdi.
Reaksiyalar orasida yana bir chiziq yaqqol ko‘rindi: muxlislar Klavenessning Blatterning qo‘llab-quvvatlashini sukut bilan qabul qilmagani, balki baribir uning o‘tmishdagi gaplarini eslatib o‘tganini ma’qulladi. Bir izohda bu “PR uchun bo‘lsa ham, qo‘llab-quvvatlashni tanqid bilan birga qabul qilgani yaxshi bo‘ldi”, deb yozildi.
Yana boshqalar uni “badass” deb ta’riflab, hazil aralash “FIFA’dan ko‘ra ko‘proq jasoratga ega” ekanini yozdi. Bularning bari bir narsani ko‘rsatadi: futbol olamida hozir nafaqat natijalar, balki kim qanday gapirayotgani, kim nimani eslashga jur’at etayotgani ham muhim.
FIFA ichidagi bu keskin davrda savol ochiq qolmoqda: bu ohang – Klavenessning global sahnadagi yakka chiqishimi yoki futbol boshqaruvida butunlay yangi avlod paydo bo‘layotganining ilk signali?
