Old Firm bu mavsumda safar muxlislariga taqiq
Shotlandiya futbolining eng keskin to‘qnashuvi — Celtic va Rangers o‘rtasidagi Old Firm — bu mavsum mutlaqo yangi, g‘alati sahnada o‘tkaziladi. SPFL e’loniga ko‘ra, Premiershop va League Cup doirasidagi barcha Old Firm uchrashuvlarida safar jamoasi muxlislari stadionga kiritilmaydi.
Raqobat qoladi. Ammo bir tomon tribunasiz.
Qaror qanday paydo bo‘ldi?
Sentabr oyida ikki ulkan uchrashuv ketma-ket keladi: avval Rangers 13 sentabr kuni Premier Sports Cup doirasida Celticni qabul qiladi, oradan bir hafta o‘tib esa jamoalar Parkheaddagi liga bahsida yana yuzma-yuz keladi. Har ikki o‘yin ham odatda elektr muhit, rang-barang sektorlar va keskin atmosfera bilan esda qoladi.
Avvalroq klub rahbariyati aniq kelishuvga kelgandi: har ikkala stadionda SPFL o‘yinlari uchun mehmon jamoa muxlislariga arenaning 5 foizi miqdorida kvota ajratilishi kerak edi. Yillar davomida Old Firmning o‘ziga xos fonini aynan shu kelgan muxlislar chizib bergan.
Biroq mart oyida o‘tkazilgan Scottish Cup uchrashuvidan keyin vaziyat butunlay o‘zgardi. O‘sha bahsdan so‘ng maydon atrofida muxlislar o‘rtasida jiddiy to‘qnashuvlar yuz berdi, mustaqil tekshiruv o‘tkazildi va avvalgi kelishuvlar qayta ko‘rib chiqildi. Shu paytdan boshlab, gap faqat atmosfera haqida emas, xavfsizlik haqida ketdi.
2 500 o‘rniga 300 chipta: burilish nuqtasi
Rangers o‘z bahosiga ko‘ra, kelgusi uchrashuv xavf darajasi yuqoriligini ta’kidladi va an’anaviy 2 500 atrofidagi mehmon kvotasini keskin qisqartirdi. Klub Celtic tarafdorlariga atigi 300 ta chipta taklif qildi.
Bu raqam Old Firm standartlari uchun deyarli ramziy ko‘rsatkich edi. Celtic bu taklifni rad etdi. Shundan so‘ng masalaga SPFL aralashdi va yakuniy chiziqni aynan liga chizdi.
Liga, klublar va Police Scotland ishtirokidagi muzokaralardan keyin qat’iy qaror qabul qilindi: bu mavsum SPFL doirasidagi barcha Old Firm o‘yinlarida mehmon jamoa muxlislari bo‘lmaydi. Hech qanday “kichik sektor”, hech qanday “cheklangan kvota” emas — to‘liq taqiq.
SPFL pozitsiyasi: xavfsizlik birinchi o‘rinda
SPFL rasmiy bayonotida bu chora “vaqtinchalik” ekani alohida qayd etildi. Liga bu davrni mart oyidagi mustaqil tekshiruv xulosalarini chuqur o‘rganish, tavsiyalarni hayotga tatbiq etish va kelgusi Old Firm uchrashuvlarini puxta rejalashtirish uchun zarur pauza sifatida ko‘rmoqda.
Bayonotga ko‘ra, bu yondashuv bir necha maqsadga xizmat qiladi:
- xavfsizlik va tartibni ustuvor qilish;
- klub va huquqni muhofaza qiluvchi organlarga vaqt berish;
- har bir o‘yin oldidan chiptalar bo‘yicha bitmas-tuganmas tortishuv va noaniqliklarni yo‘qotish.
Tomonlar bu davrda “konstruktiv hamkorlik” qilishga kelishib oldi. Shuningdek, mavsum davomida vaziyat tubdan o‘zgarsa, qaror qayta ko‘rib chiqilishi mumkinligi ham eslatib o‘tildi.
Old Firm atmosferasi sinov ostida
Bu qaror futbol nuqtayi nazaridan ham, madaniy jihatdan ham katta sinov. Old Firm o‘yinlaridagi o‘ziga xos ziddiyat, qo‘shiqlar dueli, ranglar to‘qnashuvi — bularning bari aynan ikki klub muxlislarining qarama-qarshi sektorlaridan boshlanadi.
Endi esa har bir uchrashuvda stadion bir tomonga “monolog” qiladi. Ibroxda faqat Rangers ovozi, Parkheadda esa faqat Celtic ovozi yangraydi. Ko‘pchilik uchun bu xavfsizroq variant bo‘lishi mumkin, ammo ayni paytda tarixiy derby ruhining bir bo‘ligi vaqtincha o‘chirib qo‘yilgandek.
Keyingi qadam qachon ma’lum bo‘ladi?
SPFL bayonotida ta’kidlanishicha, joriy mavsumdan keyingi davr bo‘yicha aniq rejalar 2027/28 yilgi mavsumdan ancha oldin ishlab chiqiladi. Demak, bu faqat bir yillik tajriba bo‘lib qoladimi yoki Old Firm uchun yangi normal holatga aylanadimi — hozircha ochiq savol.
Hozir esa fakt bitta: Shotlandiyaning eng shiddatli derby uchrashuvlari bu mavsumda faqat bitta fan-baza ovozida o‘tkaziladi. Savol shuki, bu qaror raqobatni tinchlantiradimi yoki o‘tni yanada ichkariga, stadion tashqarisiga surib yuboradimi?
