Oxford United: ‘United 93’ Yozuvi Bilan Qilingan Xato
Oxford United klubini kiyim-kechakdagi “United 93” yozuvi bo‘yicha keskin tanqidlar ostida qoldirgan xato tezda kechirim so‘rashi va mahsulotni bozordan olib tashlashi bilan yakunlandi. Ammo dog‘ izsiz o‘tmaydi.
Gap klubning yangi Campus Clothing kolleksiyasi haqida ketmoqda. Dizaynerlar maqsadi oddiy edi: 1893-yilda tashkil topgan klubning tug‘ilish yiliga ishora qilish, “United 93” orqa yozuvi orqali tarixiy ildizlarni eslatish. Ammo shu raqam va so‘z birikmasi butunlay boshqa, ancha og‘ir ma’noni eslatishini inobatga olishmadi.
“United 93” — 2001-yil 11-sentabr kuni Al Qaeda tomonidan o‘g‘irlab ketilgan va Shanksville, Pennsylvania yaqinida qulagan United Airlines Flight 93 reysi chaqiruv belgisi. Samolyot bortida bo‘lgan 44 kishining barchasi halok bo‘lgan. Keyinchalik shu fojia haqida “United 93” nomli docudrama film ham suratga olingan va 2006-yilda namoyish etilgan.
Shu fon bilan qaralganda, futbol formasidagi “United 93” yozuvi oddiy dizayn emas, og‘riqli xotirani tirnaydigan ramzga aylandi.
Klubning kechikkan hushyorligi
League One’da o‘ynayotgan, ildizi 1893-yilda Headington nomi ostida havaskor jamoa sifatida boshlangan Oxford United tezda rasmiy bayonot bilan chiqdi. Klub Campus Clothing liniyasi savdodan olib tashlanganini ma’lum qildi va “chin dildan uzr so‘rashini” bildirdi.
Bayonotda shunday deyiladi: bu kolleksiya “tarixiy kontekst va assotsiatsiyalar to‘liq tushunilmagan holda” chiqarilgan. Klub rahbariyati mahsulot savdoga chiqib ketganini keskin xato deb tan oldi:
“Bu mahsulot savdo nuqtasigacha yetib bormasligi kerak edi va tegishli tekshiruvlarni to‘liq o‘tkazmaganimiz uchun to‘liq javobgarlikni o‘z zimmamizga olamiz”, — deyiladi klub murojaatida. “Kolleksiyani darhol olib tashladik va bunday holat yana takrorlanmasligi uchun tasdiqlash jarayonlarimizni qayta ko‘rib chiqmoqdamiz”.
Bir nechta futbolkadan iborat dizayn xatosi? Qog‘ozda shunday ko‘rinishi mumkin. Ammo bu raqam ortida butun dunyoni larzaga keltirgan kun turibdi.
11-sentabr soyasi
2001-yil 11-sentabr. 19 nafar Al Qaeda a’zosi AQShda to‘rtta yo‘lovchi samolyotni o‘g‘irlab ketdi. Ikkitasi Nyu-Yorkdagi World Trade Center egizak minoralariga urildi va ularni qulatdi. Yana biri Vashington DC yaqinidagi Pentagon binosiga zarba berdi.
To‘rtinchi samolyot — o‘sha mash’um United 93 — esa Pennsylvania shtatining chekka hududiga qulagan. U ham poytaxt tomon, AQSh Kongress binosi tomon yo‘l olgani taxmin qilingan edi. Barcha reyslar, barcha manzillar — bitta kunning qora sahifasiga birlashdi.
Ushbu hujumlarda 2 977 kishi halok bo‘ldi, o‘n minglab odamlar jarohat oldi. Bu raqamlar futbol maydonidagi statistika emas, butun jamiyat xotirasiga muhrlangan fojia.
Shu sababli “United 93” yozuvi nafaqat AQShda, balki global sport auditoriyasi ko‘z o‘ngida ham alohida og‘irlikka ega. Ayniqsa, klub mahsulotlari ijtimoiy tarmoqlarda lahzada tarqaladigan bugungi davrda.
Oxford United o‘z xatosini tan oldi, kolleksiyani zudlik bilan olib tashladi, ichki jarayonlarni qayta ko‘rib chiqishga va’da berdi. Endi savol bitta: futbol klublari savdo va brending poygasida tarix xotirasini qay darajada hisobga olishni o‘rganadimi yoki bu voqea ham tez orada navbatdagi ijtimoiy tarmoq bo‘roni ichida yo‘qolib ketadimi?
