Pirelli uchun yangi boshog‘riq: Sepang’dagi Bahrayn sinovi
Pirelli uchun eski tanish, yangi boshog‘riq: Sepang’da kutilmagan “Bahrayn” sinovi
Formula 1 taqvimi yana o‘zgardi, lekin bu safar zarba ayniqsa Pirelli’ga tegdi. Rasmiy ravishda Bahrayn Gran-prisi sifatida yuritiladigan bosqich urush sababli o‘zining odatdagi aprel oynidagi uy poygasini o‘tkaza olmaydi va endi musobaqa Malayziyadagi Sepang’da o‘tkaziladi. Nom boshqa, manzil boshqa, muammo esa bir xil: shiddatli issiq, yuqori yuklama va shoshilinch qarorlar.
Kuala Lumpur 2017 yildan beri jahon chempionatini ko‘rmagandi. Shundan beri texnika ham, bolidlar aerodinamikasi ham, og‘irligi ham o‘zgardi. Pirelli esa bu bo‘shliqni laboratoriyada emas, xotirasida to‘ldirishga majbur.
2017 yilga qaytish
Pirelli Motorsport direktori Dario Marrafuschi qarorlar qayerdan kelayotganini ochiq aytdi: tayanch nuqta – 2017 yilgi Malaysia Grand Prix.
O‘sha paytda ilk bor kengroq shinalar ishlatilgandi va Marrafuschi bugungi paket bilan o‘xshashlikni aynan shunda ko‘rayapti. Uning fikricha, shinalar o‘lchami va bolidlar konsepsiyasi o‘rtasidagi muvozanat hozirgi davrga eng yaqin aynan o‘sha mavsumda bo‘lgan. Shuning uchun Pirelli tanlovni 2014–2016 yillardagi ma’lumotlarga emas, aynan 2017 yilga tayanib qiladi.
O‘sha poygada italiyalik ishlab chiqaruvchi o‘rta (medium), yumshoq (soft) va supersoft aralashmalarini tanlagandi – bugungi C1–C5 shkala bo‘yicha aytilsa, bu C2–C3–C4 diapazoniga to‘g‘ri keladi. Strategiya uchun imkoniyat yetarli, lekin haddan tashqari yeyilishsiz. Endi xuddi shunday falsafa Sepang uchun ham ishga tushishi kutilmoqda.
Vaqt bosimi va logistika poygasi
Bu safargi qiyinchilik faqat to‘g‘ri aralashmani topishda emas. Taqvimdagi kechikkan kelishuv Pirelli’ni logistik jihatdan ham siqib qo‘ydi.
Marrafuschi Malayziyaga oldindan muhandislar guruhini yuborish uchun vaqt yo‘qligini aytdi. Demak, yangi ma’lumot yig‘ish, asfaltning hozirgi holatini joyida sinab ko‘rish, mikroprofilni o‘lchash – bularning bari bekor. Qarorlar arxivdagi ma’lumotlar, simulyatsiyalar va 2017 yilgi tajriba asosida qabul qilinadi.
Vaqt qisqaligi yana bir narsani o‘zgartiradi: odatda dengiz yo‘li orqali yuboriladigan shinalar bu safar samolyotda uchadi. Bu qimmatroq, murakkabroq, lekin yagona yo‘l. Jahon chempionati taqvimi o‘zgarib turgan bir paytda Pirelli uchun “zaxira rejalar” oddiy variant emas, yashash strategiyasiga aylangan.
Marrafuschi taqvimdagi beqarorlik haqida gapirar ekan, kompaniya bir vaqtning o‘zida bir nechta ssenariy bo‘yicha ishlab, hatto ayrim bosqichlar uchun qo‘shimcha partiyalar tayyorlab qo‘yishini, keyin esa ularni keyingi poygalarga yo‘naltirishini ta’kidladi. Ya’ni, moslashuvchanlik – bu yerda shunchaki chiroyli so‘z emas, balki ishlab chiqarish rejasining markazida turgan tushuncha.
Yevropa uchun yetti hafta va Imola savoli
Pirelli uchun yana bir nozik nuqta – Yevropa poygalari. Marrafuschi ma’lumotiga ko‘ra, qit’adagi bosqichlar uchun kompaniyaga kamida yetti haftalik tayyorgarlik zarur. Shuning uchun ham paddockda tarqalayotgan mish-mishlar – Qatar va Abu Dhabi bosqichlari bekor qilinishi, mavsum yakuni esa Imola’da bo‘lishi ehtimoli – Pirelli uchun alohida boshog‘riq.
Emilia-Romagna hududida dekabr odatda sovuq: 0 darajadan 8 darajagacha. Qog‘ozda bu “janubiy Yevropa”, amalda esa kech kuz-bahor testlariga o‘xshash sharoit. Las Vegas bilan solishtirganda ham, poyga kuni harorati past bo‘lishi hech gap emas.
Marrafuschi bu borada Barcelonadagi qishki sinovlarni eslatdi. Uning fikricha, sharoitlar o‘xshash bo‘ladi: sovuq asfalt, qizib olishga qiynalayotgan shinalar, lekin xavfsizlik nuqtai nazaridan qabul qilsa bo‘ladigan chegaralar. Ideal emas, lekin boshqarib bo‘ladigan holat.
“Telbalarcha muhit”da barqarorlik izlash
Pirelli uchun bugungi Formula 1 – faqat shina ishlab chiqarish emas, balki doimiy ravishda o‘zgarayotgan taqvim, siyosiy vaziyat va iqlim o‘rtasida muvozanat izlash demak. Iran urushi sababli ko‘chirilgan Bahrayn bosqichi, Malayziyaga kutilmagan qaytish, ehtimoliy Imola finali – bularning bari ishlab chiqarish liniyasida ham, muhandislar ofisida ham tinchlik qoldirmaydi.
Shu fon’da Pirelli strategiyasi juda aniq: tarixiy ma’lumotlarga tayanish, bir nechta ehtimoliy ssenariy uchun oldindan ishlab qo‘yilgan aralashmalar, va eng muhimi – qisqa muddatda yo‘lga qo‘yiladigan moslashuvchan logistika.
Sepang’da shinalar tanlovi to‘g‘ri chiqadimi-yo‘qmi, bunga javobni faqat poyga kuni beradi. Lekin bitta savol allaqachon havoda turibdi: bu “telbalarcha muhit”da kim uzoq muddatga chidamli bo‘ladi – bolidlar, haydovchilar yoki Pirelli’ning o‘zi?
