Porsche GT3 kelajagi: Ratel va Laudenbachning xavotirlari

Porsche Motorsport rahbari Thomas Laudenbach GT3 bo‘yicha tobora kuchayib borayotgan bahsga ochiqchasiga qo‘shildi. U SRO boshlig‘i Stephane Ratel ko‘targan xavotirlarni qo‘llab-quvvatladi va butun paddokni – ayniqsa yangi ishlab chiqaruvchilarni – toifani asl ruhiga qaytarishga chaqirdi.

Ratelning signaliga javob

So‘nggi haftalarda Stephane Ratel GT3 kelajagi haqida baland ovozda gapira boshladi. Uning fikricha, xarajatlar shishib ketmoqda, mashinalarning xarakteri esa sinfning ilk tamoyillaridan tobora uzoqlashmoqda. GT3 bir paytlar oddiy, yo‘lga ruxsat etilgan sport avtomobillaridan kelib chiqqan, mijozlar uchun nisbatan arzon va ochiq toifa bo‘lishi kerak edi.

Endi esa manzara o‘zgarib boryapti. Ratel 2028 yildan keyin keladigan yangi loyihalarga ishora qildi: Genesis, Mercedes va Toyota kabi yirik nomlar GT3 dasturlarini tayyorlamoqda, ammo bu mashinalar avvalo poyga uchun yaratilayotgani, keyin esa yo‘l versiyasiga “moslashtirilayotgani” sezilib turibdi. Yo‘lga ruxsat etilgan nusxalar soni esa cheklangan bo‘lib qolmoqda.

Laudenbach bu xavotirni bo‘rttirilgan deb hisoblamaydi. Aksincha, u Road America’dagi IMSA bosqichida aynan shu nuqtaga urg‘u berdi.

“Men uning deyarli barcha fikrlariga qo‘shilaman. U bilan uzoq gaplashdim va qarashlarini to‘liq bo‘lishaman”, – dedi u. “Ehtiyot bo‘lishimiz kerak. Eshikni ehtimol juda keng ochib yubordik, holbuki bu hanuz GT poygasi bo‘lishi kerak. U arzonroq bo‘lishi kerak.”

Porsche falsafasi: ko‘cha mashinasidan poyga mashinasiga

Porsche uchun bu bahs, aslida, o‘zini oqlashga hojat bo‘lmagan mavzu. 911 yillar davomida brendning bayroqdori bo‘lib kelgan. Avval ko‘cha uchun yaratiladi, so‘ng poyga versiyasi tug‘iladi. Laudenbach aynan shu yondashuvni GT3’ning yuragi deb biladi.

“Bizda GT3 bo‘yicha juda aniq falsafa bor. Narxlarimizga qarang, hanuz maqbul”, – deydi u. “Men prototiplarni ko‘rishni istamayman. Aksini ko‘rishni xohlayman. Avval ko‘chaga ruxsat etilgan avtomobil bo‘ladi, so‘ng poyga mashinasi undan kelib chiqadi. GT3’ning tabiati shunday.”

Shu bilan birga, u real bozor sharoitini ham yaxshi tushunadi. Agar raqiblar yo‘l-yo‘lakay poygaga moslashtirilgan “yarim prototip”lar bilan kelaversa, g‘alaba uchun kurashishni istagan har qanday ishlab chiqaruvchi ularning o‘yiniga moslashishga majbur bo‘lishi mumkin. Shunda esa butun sinf bir xil, poyga uchun tug‘ilgan shassilarga burilib ketishi hech gap emas.

“GT prototiplar” xavfi va yopilmagan eshik

Laudenbach Ratelning takliflarini ham yodda tutgan.

“U yaxshi takliflar berdi. Ammo bu biroz sodda qarash, chunki eshik allaqachon ochilgan, endi choralar va mezonlarni qayta belgilash kerak”, – deydi u. “Boshqalar allaqachon boshqa qoidalar bo‘yicha ichkariga kirib bo‘lganda, bu qiyin.”

Shunga qaramay, u harakat qilish lozim, deb hisoblaydi. Aks holda GT3 “GT prototiplar” maydoniga aylanishi, ishlab chiqaruvchilar soni ko‘p bo‘lsa-da, sinfning mohiyati yo‘qolishi mumkin.

“Men bu biznesda yetarlicha uzoqman: hammasi bir zumda qulashi mumkin. Juda ehtiyot bo‘lishimiz kerak”, – deya ogohlantiradi u.

Mijoz jamoalar – GT3 yuragi

Laudenbachning asosiy talablaridan biri – mijoz jamoalar rolini kuchaytirish. Ratel kamida 30 ta mijoz avtomobili bo‘lishi kerakligini tilga olgan, Porsche boshlig‘i esa bu raqam yanada yuqori bo‘lishi mumkinligini aytadi.

U ayrim raqiblarni tanqid qiladi: ular rasmiy ravishda “customer racing” deb e’lon qilsa-da, amalda avtomobillarning katta qismi zavod qo‘llab-quvvatloviga tayangan holda yuradi. Bu esa uning nazarida GT3’ning asl ruhiga zid.

“Ba’zi ishlab chiqaruvchilar buni asosan… ha, mijozlarga sotishadi, lekin bu, asosan, zavod tomonidan qo‘llab-quvvatlanadigan mashinalar. Bu, menimcha, sportning tabiati emas”, – deydi u.

Porsche’ning IMSA’dagi modeli esa boshqacha. “Bu yerda bizda zavod jamoasi yo‘q, AO va Manthey bor. Manthey – mijoz, ular o‘z brendini AQSHda targ‘ib qilmoqchi. Bu ajoyib, menimcha. Biz ishni shunday qilamiz”, – deydi Laudenbach. Zavod esa o‘z kuchini GTP sinfiga qaratgan.

Uning fikricha, GT sinflari uchun zavodlar bevosita jangga tushishi seriya uchun ham, sinfning o‘zi uchun ham murakkab vaziyat yaratadi. AO kabi jamoalar misolida u boshqa yo‘l ham borligini ko‘rsatadi.

“AO bu yerda nima ko‘rsatmoqda, qarang – zo‘r poyga. Menga zavod kerak emas. Zavod GTP’da kurashyapti”, – deydi u.

Yo‘l qayerga buriladi?

GT3 bugun motorsportning eng mashhur, eng ko‘p ishlab chiqaruvchi jalb qilgan sinflaridan biri. Lekin shu mashhurlikning o‘zi ham xavf tug‘diradi: xarajatlar oshadi, texnika murakkablashadi, mijozlar chekinadi.

Laudenbach va Ratel bir nuqtada birlashgan: agar hozir chora ko‘rilmasa, bu poyga maydoni ham bir kun kelib bo‘shab qolishi mumkin. Savol endi shunda – ishlab chiqaruvchilar GT3’ni yana ko‘cha avtomobilidan tug‘iladigan, mijozlarga tayangan sinf sifatida saqlab qoladimi yoki uni sekin-asta prototiplar soyasiga o‘tkazib yuboradimi?