Portland’da Tom Dundon uslubi: Trail Blazers’ni titratmoqda

Kevin Calabro bu klubni yaxshi so‘zlar bilan tark etmadi. Portland Trail Blazers’ning bosh komentatori taklif qilingan yangi shartnomani “subprime” deb atadi – moliya tilida sifati past, xavfi yuqori degan ma’no. Bu so‘z bilan u nafaqat o‘zining ketishini, balki yangi egasi Tom Dundonning butun siyosatini bir zarbda tasvirlab berdi.

Calabro endi efirda yo‘q. U bilan birga Neil Everett, Jamie Hudson va analitik bo‘yicha mutaxassis Tom Haberstroh ham ketdi. Radiodagi ovoz – Travis Demers – qolishi mumkin, lekin xabarlar bo‘yicha, faqat 50 foiz maosh qisqartirilishiga rozi bo‘lsa. Qolganlarga ham katta kesishlar kutilyapti.

Bu zarba kutilmagan emasdi. Dundon klubni olganidan beri har sentni sanab keladi. O‘tgan mavsum pley-in paytida xodimlarni mehmonxonadan muddatidan oldin chiqarib yubordi. Ikki tomonlama shartnomadagi o‘yinchilarning safar xarajatlarini to‘lashdan bosh tortdi. 70 dan ortiq xodimni, jumladan, PR bo‘limining katta qismini ishdan bo‘shatdi. Uning birinchi yirik tayinlovi – bosh murabbiy Micah Nori – shunday past maoshga rozi bo‘ldiki, NBA Coaches Association ochiqchasiga bunga qarshi chiqdi.

Albatta, bir oz tejamkorlik bo‘lishi mantiqiy edi. Paul Allen 20 milliard dollardan ortiq boyligi bilan klubni yillar davomida juda saxiy moliyalashtirdi. U vafot etganidan keyin ham uning mulki bu siyosatni davom ettirdi. Yangi egadan esa bo‘limlarni qisqartirish, ayrim ishdan bo‘shatishlar, maoshlarni qayta ko‘rib chiqish kutilardi. Ammo hozir bo‘layotgani – oddiy “ozg‘inlashtirish” emas, bu butun tanani qaychiga tutish.

Shunga qaramay, Dundon iqtisodiyoti tarafdorlarining bitta kuchli dalili bor: u ishlaydi. Bunga dalil – kumush Kubok. Carolina Hurricanes’ni u sotib olganida, bu klub buzilgan tizim edi. Zaif jamoa, past ish haqi fondi, eskirgan arena. Hatto jamoa Quebec’ka ko‘chirilishi mumkinligi haqida gaplar yurgan.

Dundon kelib, hammasini ag‘dar-to‘ntar qildi. Bosh murabbiy ketdi, bosh menejer ketdi. Yillar davomida efirda bo‘lgan radio ovozi ham chetga surildi. Shahar bilan arena ta’miri bo‘yicha keskin tortishuvlar boshlandi. Hurricanes uning ko‘zida semirib ketgan, sust biznes edi. U yog‘ni kesib tashladi.

Natija? Carolina ketma-ket sakkiz mavsum pley-offga chiqdi. Bu yil esa Stanley Cupni ko‘tardi. Dundon ofisdagi mablag‘ni qisqartirdi, lekin muz ustiga pulni yog‘dirdi: ish haqi fondini oshirdi, analitikaga tayanadigan modelga sarmoya qildi. Arena uchun 300 million dollarlik ta’mir pulini yutib oldi, buning evaziga 20 yillik ijarani imzoladi. Muxlislarni esa arzonroq pivo, pastroq to‘xtash narxlari va noodatiy chiptalar paketlari bilan o‘ziga og‘dirdi.

Endi u o‘sha modelni boshqa shahar, boshqa liga – Portland va NBA’ga ko‘chirayotgan ko‘rinadi. Bu jarayonni kuzatayotgan liga rahbarlari esa o‘zini noqulay his qilmoqda. Hech kim ko‘p milliard dollarlik franchayzing gazeta sotib olgan xedj-fond kabi boshqarilishini istamaydi. Summer League davomida qayerga qadam qo‘ysangiz, Dundon uslubiga munosabat bildirayotgan odamga duch kelardingiz. Hatto odatda Dundonni ochiq qo‘llab-quvvatlaydigan Adam Silver ham Blazers va Portland shahri o‘rtasidagi arena bo‘yicha muzokaralar haqida gapirganda asabiy ko‘rindi.

Lekin Dundon yo‘lini o‘zgartirmaydi. Nega o‘zgartirsin? Blazers bilan shahar o‘rtasidagi qarama-qarshilik bunga yaqqol misol. Klub 30 yillik Moda Center’ni yangilash uchun 600 million dollar so‘raydi. Shahar o‘z ulushini berishga tayyor, lekin shartlar bilan. Blazers esa bu shartlarni eshitishni ham istamayapti.

Reja kerakmi?

Avval pulni bering.

Shaharda qolish bo‘yicha kafolat xohlaysizmi? Yana pulni bering.

Portland shahar kengashi prezidenti Jamie Dunphy bu hafta klub vakillarini kelasi haftadagi ish sessiyasiga taklif qildi – kun tartibida aynan Moda Center ta’miri. Hozircha Blazersdan kimdir bu yig‘ilishga keladimi-yo‘qmi, noma’lum.

Dundon esa muzokara stolida qaysi tomonda kuchli pozitsiya borligini yaxshi biladi. Carolina’da ham shunday bo‘lgan. Endi Portland’da ham shunday. Shahar rahbarlari milliarderdan millionlar so‘rayotganidan norozi bo‘lishi mumkin, lekin ularga Dundon kerak. Moda Center bo‘yicha ijara 2030 yilda tugaydi. NBA kengayish rejalari ko‘chib o‘tish variantlarini cheklaydi, lekin butunlay yo‘q qilmaydi. Agar Blazers Portland’dan ketsa, liga bu shaharga qaytishni necha avlod kutishi mumkin? Balki umuman qaytmas.

Albatta, hech narsa kafolatlanmagan. NHL’dagi model NBA’da xuddi shunday ishlashiga hech kim ishonch bilan ayta olmaydi. Eng muvaffaqiyatli jamoalar nimaga tayanadi? Aqlga. Oklahoma City, San Antonio, Denver – bu klublar murabbiy shtabiga, skautlarga, ofisdagi intellektga sarmoya qiladi. Portland’da esa aksincha manzara: bosh yordamchi bosh menejer Mike Schmitz Dallas’dagi yaxshiroq lavozimga ketdi, bosh murabbiylikka esa faqat bir yillik shartnomaga rozi bo‘lgan nomzod tayinlandi. Bu ilhomlantiradimi?

Baribir, Trail Blazers yo‘nalishi aniq: past xarajat, keskin qisqartirishlar, ko‘proq xavf. Kelasi mavsum tele va radio translyatsiyalar sifati pasayadi. O‘yinchilar atrofidagi shtab son jihatidan ham, tajriba jihatidan ham kamayadi. Yana tejamkorlik bo‘ladi, va bu qarorlarning ko‘pi baribir jamoatchilikka chiqib ketadi. New York’dagi NBA ofisida kayfiyat buziladi. Dundon esa beparvo bo‘ladi. Uning usuli ishlagan. Uni bu yo‘ldan qaytarish uchun yillar davom etadigan muvaffaqiyatsizlik kerak bo‘ladi.

Portland bunga chidashga tayyormi – yoki bu shahar uchun bu safar bo‘ron haddan tashqari kuchlimi?