Premyer-ligadagi afrikaliklar: yangi mavsum va savollar
26-27 yilgi Angliya Premyer-ligasi yana bir bor Afrikaning eng yorqin iste’dodlari uchun sahna bo‘ladi. Yulduzlar, qimmat transferlar, o‘sib kelayotgan iqtidorlar va oxirgi imkoniyatini ushlamoqchi bo‘lgan tajribali futbolchilar – hammasi shu yerda. Har birining mavsumi alohida hikoya.
Carlos Baleba – Brighton & Hove Albion
Bir yil o‘tdi, lekin Baleba atrofidagi sarlavhalar deyarli o‘zgarmadi. U hanuz Brighton futbolchisi, lekin yana Manchester United bilan bog‘lanmoqda. O‘tgan yozdagi bekor bo‘lgan transfer kamerunlik yarim himoyachini yo‘ldan urdi, formasi tushib ketdi, murabbiy Fabian Hurzeler esa uni e’tiborini yo‘qotganlikda aybladi.
24-25 yilgi portlovchi o‘yini qayta tiklanmadi. Endi esa manzara boshqacha: Casemiro ketgan, United markazda ko‘proq sifat izlayapti. Baleba atigi 22 yoshda. Michael Carrick qo‘l ostida o‘sishi, nisbatan barqaror Old Trafford muhitiga kelishi uchun ayni payt. Bu safar imkoniyatni boy beradimi yoki nihoyat sakrash qiladi?
Amad Diallo – Manchester United
Balebaning bo‘lajak jamoadoshi bo‘lishi mumkin bo‘lgan Amad Diallo esa klubga Afrika chempionatidan (FIFA Jahon chempionati o‘rniga shu ruhda) ijobiy kayfiyatda qaytdi. Kot-d’Ivuar safida hamma ham uni yetarlicha ishlatilmagan deb o‘yladi, baribir u Ekvadorga qarshi chiroyli g‘alaba to‘pini urdi, Norvegiyaga qarshi mag‘lubiyat bilan yakunlangan 1/8 finalda hisobni tenglashtirdi.
Endi u 24 yoshda. “Yosh iste’dod” yorlig‘i ortda qolishi kerak. Ruben Amorim davrida ayrim yorqin lahzalar bo‘ldi, lekin endi mavsumni zaxira va “chaqiruvchilar” orasida o‘tkazish uchun bahona yo‘q. Texnikasi zo‘r, tor zonalarda yo‘qolib ketadi, kutilmagan lahzalar yaratadi. Savol bitta: u liganing haqiqiy shou ustalaridan biriga aylana oladimi?
Iliman Ndiaye – Everton
Jahon chempionatida ko‘p o‘ynamadi, lekin maydonga tushgan daqiqalarida tomoshabinlarni o‘ziga rom qildi. Atigi 113 daqiqa – ammo bitta gol va ikki golli uzatma. Bu Iliman Ndiayening qanday iste’dod egasi ekanini yana bir bor eslatdi.
U liga darajasidagi eng tomoshabop futbolchilardan biri, to‘p bilan sehrgar. Shunga qaramay, Everton bosh murabbiyi David Moyes undan maksimum foyda olish yo‘lini hali topmagandek. Jamoadagi roli hamon noaniq. Saudiya Arabistonidan qiziqishlar, 26 yoshli futbolchining yangi shartnomani rad etgani haqidagi xabarlar Goodison Parkdagi kelajagini yanada tumanli qiladi. Qolsa, o‘tgan mavsumdagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri 9 gollik ishtirokini oshirishi shart. Aks holda, vaqt o‘tib ketadi.
Nicolas Jackson – Chelsea
Yoz boshida hamma narsa ancha ravshan ko‘ringandi: Bayern Munichdagi ijaradan qaytgan Nicolas Jackson Stamford Bridge’da ikkinchi imkoniyatni oladigandek tuyuldi. Keyin vaziyat keskin o‘zgardi.
Xabi Alonso hujumchini maqtadi, lekin jahon chempionatidagi sust ishtirokidan so‘ng Chelsea ichkarisida keskin burilish yuz berdi. The Telegraph xabariga ko‘ra, 25 yoshli senegallik 12 nafar futbolchi qatorida asosiy jamoa bilan mashg‘ulot o‘tkazmaslikka buyruq olgan. Bu – Londonda unga ishonch qolmaganining eng ochiq ishorasi.
Aston Villa bilan bog‘liq mish-mishlar kuchaymoqda. Unai Emery bilan Villarreal davridagi aloqani tiklash, Villa Park’da yangi sahifa ochish – barcha tomonlar uchun oqilona qaror bo‘lishi mumkin. Ammo bu mavsum Jackson uchun burilish nuqtasi bo‘ladi. Yoki u o‘zini topadi, yoki yuqori darajadagi eshiklar sekin yopila boshlaydi.
Antoine Semenyo – Manchester City
Manchester Cityga kelgan zahoti Antoine Semenyo o‘zini yirik klub bosimidan cho‘chimaydigan futbolchi sifatida ko‘rsatdi. U tez moslashdi, FA Cup finalida kiritgan g‘alaba goli esa City muxlislarining yodidan tez chiqmaydi.
Pep Guardiola ketishi Gana hujumchisidan katta murabbiylik maktabini tortib oldi. Endi uning oldida boshqa sinov turibdi: boshlang‘ich muvaffaqiyatni haqiqiy barqarorlikka aylantirish. Cityda daqiqalar uchun kurash har doimgidek shafqatsiz bo‘ladi. Shunga qaramay, Semenyo uchun 20+ gol maqsad sifatida mutlaqo real. Eng muhimi – Erling Haaland bilan o‘zaro tushunishni chuqurlashtirish. Agar bu juftlik ishlasa, liga himoyachilari uchun tinch tunlar kamayadi.
Brandon Thomas-Asante – Coventry City
Gananing jahon chempionatidagi kutilmagan 1/8 final yo‘li ko‘pchilikni hayratga soldi. Brandon Thomas-Asante esa bu safarda bor-yo‘g‘i 51 daqiqa maydonda bo‘ldi. Shunga qaramay, Panama bilan ochilish uchrashuvida hal qiluvchi golli uzatma aynan uning hisobiga yozildi.
27 yoshida u nihoyat Premyer-ligaga qadam qo‘ymoqda. Past ligalardan asta-sekin yuqoriga ko‘tarilgan hujumchi ESPN bilan suhbatda bu bosqichni yashirmay orzu qilganini aytgan. Endi orzular sinovga aylanadi. U Coventry hujumiga tezlik, agressiya va gollar olib kelishi mumkin. Savol: yuqori sifatga qanchalik tez moslashadi va kuchaygan raqobat fonida yetarlicha o‘yin amaliyoti oladimi?
Taiwo Awoniyi – Coventry City
Coventry qaytgan mavsum oldidan hujum chizig‘ini kuchaytirish uchun yana bir kuchli nomni olib keldi – Taiwo Awoniyi. Nigeriyalik forvard Nottingham Forestdan 9 million funt evaziga sotib olindi.
29 yosh – bu darajada deyarli oxirgi imkoniyat. Aql-zakovat, kuch, jarima maydoni ichidagi instinktlar – hammasi bor, lekin u 2022-23 yildan beri Premyer-ligada ikki xonali gol soniga chiqa olmadi. O‘tgan mavsumda atigi to‘rtta gol, to‘g‘ri, jarohatlar ham bo‘ldi. Ammo Coventry undan ko‘proq narsa kutadi. Bu klub uchun qolish, Awoniyi uchun esa o‘zini isbotlash mavsumi bo‘ladi.
Yoane Wissa – Newcastle United
Yoane Wissa uchun bu mavsum deyarli “yo bo‘l, yo yo‘qol” darajasida. DR Kongo terma jamoasi hujumchisining 25-26 yilgi mavsumi og‘ir o‘tdi. Brentforddan 50 million funt atrofida to‘langan katta summa bilan kelgan futbolchi dastlab jarohat bilan qiynaldi, keyin esa ritm topa olmadi.
Dekabrda EFL Cupda hisobni ochdi, lekin butun liga mavsumi davomida atigi bitta gol. Shimoliy-sharqdagi ilk yilini boshqa so‘z bilan emas, muvaffaqiyatsizlik deb atashga to‘g‘ri keladi. 29 yoshida u jamoaning eng tajribali futbolchilaridan biri bo‘lishi kerak, natija esa buning aksi bo‘ldi.
Endi Eddie Howe ketdi, tarkib qayta qurilmoqda. Yangi Newcastle qanday bo‘ladi va Wissa unda qaysi rolni egallaydi? U yetakchiga aylanadimi yoki yana bir yo‘qolib ketgan qimmat transfer sifatida tarixda qoladimi?
Bryan Mbeumo – Manchester United
Bir paytlar Brentfordda Wissa bilan yonma-yon o‘ynagan Bryan Mbeumo esa boshqa yo‘lni tanladi va hozircha yutib kelmoqda. Manchester Uniteddagi ilk mavsumidayoq u bu darajaga munosib ekanini ko‘rsatdi. Aqlli harakatlar, barqarorlik, jangovar ruh – Amorimning oxirgi notinch oylarida jamoani ushlab turgan omillardan biri aynan shu edi.
U 24-25 yilda Brentford safida 20 ta liga goli urgan. Xuddi shu raqamni United bilan takrorlash – tabiiy maqsad. Biroq o‘tgan mavsumda fevral boshidan may oxirigacha birorta gol ura olmagani xavotirli signal bo‘lib qoldi. Bunday cho‘kishlar yana takrorlansa, Old Trafforddagi mavqeiga jiddiy ta’sir qilishi mumkin.
Omar Marmoush – Manchester City
Omar Marmoush ham burilish yoqasida turgan futbolchilardan. Eintracht Frankfurt safida barqaror gol urgan misrlik hujumchi Cityda o‘z yo‘lini yo‘qotgandek bo‘ldi. Guardiola qo‘l ostida o‘tgan mavsumni atigi uchta gol va sakkizta liga o‘yini asosiy tarkibda boshlash bilan yakunladi.
Endi esa sahnaga Enzo Maresca chiqadi. Bu Marmoush uchun yangi hayot bo‘lishi mumkin. Atletico Madridga qarshi mavsumoldi o‘yinida u ikki bor raqib darvozasini ishg‘ol qilib, o‘zini yana bir bor eslatdi. Shunga qaramay, Tottenham Hotspur bilan bog‘liq transfer gap-so‘zlari tinmayapti. Qoladimi, ketadimi – qayerda bo‘lmasin, bu mavsum uning yuqori darajadagi kelajagini belgilab beradi.
Frank Onyeka – Coventry City
Coventry ro‘yxatimizda uchinchi bor tilga olinmoqda va bu bejiz emas. Klub Premyer-ligaga qaytish arafasida markazni Frank Onyeka bilan mustahkamladi. Nigeriyalik yarim himoyachi Brentford davrida ochiqchasiga porlay olmadi, doimiy asosiy tarkib futbolchisiga aylana olmadi.
Ammo Championshipda Frank Lampard qo‘l ostida u butunlay boshqa ko‘rinish oldi. Endi esa ikkinchi urinish – yuqori divizionga qaytish. Brentford bilan tushgan tushish kurashlaridagi tajribasi Coventry uchun bebaho bo‘lishi mumkin. 28 yoshli Onyeka uchun bu mavsum nafaqat klub, balki kelasi yozgi Afrika Millatlar Kubogi oldidan terma jamoadagi o‘rnini mustahkamlash uchun ham muhim.
Ousmane Diomande – Nottingham Forest
Ousmane Diomande haqida gap ketganda, “Afrikaning keyingi buyuk markaz himoyachisi” degan ibora bo‘rttirish emas. Nottingham Forest mudofaasi so‘nggi yillarda klubning Premyer-ligada qolishida hal qiluvchi omil bo‘ldi. Endi bu tizimga 22 yoshli fil suyagi – Diomande qo‘shiladi.
Sporting Lisbon safida u o‘zini shunchaki qulay his qilmasdi, balki Portugaliya ligasida bemalol “sayr qilayotgandek” ko‘rinardi. Premyer-liga esa boshqa olam. Tezlik, kuch, bosim – hammasi yuqoriroq. Lekin unda zamonaviy markaz himoyachisiga kerak bo‘lgan barcha xususiyatlar bor: jismoniy qudrat, to‘p bilan o‘ynash madaniyati, o‘qish qobiliyati.
Forest uchun u hozirning o‘zidayoq tayanch bo‘lishi mumkin. Savol shundaki, u bu sakrashni qanchalik tez amalga oshiradi – va agar amalga oshirsa, qanchaga qadar yetib boradi?






