Prichard Colón: Abadiy Chempionning Fojiali Hikoyasi
Sobiq bokschi Prichard Colón 33 yoshida vafot etdi. Uning ismi ringni tark etganiga o‘n bir yil bo‘ldi, ammo o‘sha kechadagi zarbalar ta’siri hayotidan oxirigacha ketmadi.
Xabarni otasi Richard Colón ijtimoiy tarmoqda e’lon qildi. U qisqa, ammo og‘ir jumlalar bilan yozdi: o‘g‘li bu dunyoni tark etgani, endi “yaxshiroq olamda” ekani haqida. So‘ng yillar davomida kelgan muhabbat va duolar uchun minnatdorchilik bildirdi va yana duo so‘radi.
Erta porlagan iste’dod
Prichard Colónning hikoyasi Florida shtatida boshlanadi, lekin uning bokschiga aylanish yo‘li Puerto Ricoda chizildi. Oilasi u hali bola paytida ko‘chib o‘tadi, u esa yangi vatanda tezda ring qahramoniga aylanadi.
U milliy havaskor chempionatlarni ketma-ket yutib, besh karra chempion bo‘ladi. Yoshlar o‘rtasidagi Panamerika o‘yinlarida oltin medal oladi. Bularning bari u 20 yoshga ham to‘lmasidan ro‘y beradi. Ringda ismi tez-tez tilga olinadigan, kelajagi porloq deb ko‘riladigan yigit paydo bo‘lgandi.
2013 yilda u professionalga aylanadi. Super yarim o‘rta vazn toifasida 17 ta jang o‘tkazadi, 16 tasida g‘alaba qozonadi, shundan 13 tasi nokaut bilan yakunlanadi. Statistikadan ko‘ra, u nafaqat g‘olib, balki yakunlovchi edi — raqiblariga imkon qoldirmaydigan zarba egasi.
2015 yil sentabrida u sobiq WBA chempioni Vivian Harrisga qarshi ringga ko‘tariladi. Bu sinov edi. Colón bu imtihondan ham o‘tdi: to‘rtinchi raundda raqibini nokautga uchratdi. Uning yo‘li yuqoriga qarab ketayotgandi.
Bir kechada o‘zgargan taqdir
Oradan atigi bir oy o‘tib, Fairfaxdagi EagleBank Arena maydoni uning hayotini butunlay o‘zgartirib yuboradigan sahnaga aylandi. Raqib – Terrel Williams. O‘n raundlik jang. 23 yoshli Colón uchun navbatdagi bosqich, navbatdagi imkoniyat bo‘lishi kerak edi.
Ammo ringda hamma narsa rejadagidek ketmadi.
Jang davomida, xususan yettinchi raundda, Williams tomonidan orqa tomonga — boshning ensa qismiga berilgan zarba kameraga tushib qoldi. Qoidaga zid zarba. U Colónni karaxt qildi. Hakam Williamsni jazoladi, Colón esa burchagida qisqa ko‘rikdan o‘tdi. Lekin ko‘zga ko‘rinmaydigan zarar allaqachon yetkazilgandi.
To‘qqizinchi raundga kelib, Colón ikki marta yiqildi. Raund tugagach, uning burchagi halokatli xatoga yo‘l qo‘ydi: jangni tugadi, deb o‘ylab, qo‘lqoplarini yechib tashlashdi. Natijada Colón diskvalifikatsiya qilindi. Bu uning professional faoliyatidagi yagona mag‘lubiyat bo‘lib qoldi. Ammo raqamlar bu kechaning haqiqiy fojiasini aks ettira olmaydi.
Jangdan so‘ng kiyinish xonasida u bosh jarohati alomatlarini ko‘rsata boshladi. Tez yordam chaqirildi. Shifoxonada shifokorlar miya bosimini kamaytirish uchun shoshilinch operatsiya o‘tkazishdi. U omon qoldi, lekin ringga qaytmadi. Qaytolmasdi ham.
Keyingi yillarda otasi internetda ulashgan suratlarda Prichard ko‘pincha nogironlar aravachasida ko‘rinardi. Bir paytlar raqiblarini yiqitgan yigit endi o‘zi ham oyoqqa turishga qiynalardi. Uning kurashi ringdan tashqarida davom etdi — lekin bu safar raqib ko‘rinmas, shafqatsiz va uzluksiz edi.
“Abadiy chempion”ning merosi
Prichard Colón nomi so‘nggi yillarda natijalar jadvalida emas, balki boks xavfsizligi haqidagi bahslarda tez-tez tilga olina boshladi. Uning fojiasi sportni boshqarayotganlar uchun ogohlantiruvchi qo‘ng‘iroqqa aylandi.
World Boxing Council (WBC) uni “abadiy chempion” deb atab, rasmiy bayonot bilan chiqdi. Tashkilot prezidenti Mauricio Sulaimán boshchiligidagi bu murojaatda Colón nafaqat mahorat bilan, balki Puerto Rico bayrog‘ini baland ko‘targan g‘urur va nafislik bilan jang qilgani ta’kidlandi.
WBC uni avvalroq “Honorary World Champion” sifatida e’tirof etgan, unga yashil va oltin rangli ramziy kamarni topshirgan edi. U ringda qo‘l uzatib ololmagan unvonini, aslida, o‘sha kecha ham munosib ko‘rganlar bor edi.
Tashkilot Colón boshidan kechirgan fojea ularni qoidalarni qat’iylashtirishga majbur qilganini ochiq aytdi. Ayniqsa, boshning orqa qismiga — “rabbit punch” deb ataladigan zarbalarga nisbatan mutlaq murosasizlik siyosati kuchaytirildi. Tibbiy protokollar qayta ko‘rib chiqildi, nazorat yanada keskinlashdi. Ringdagi har bir sekund ortida endi Prichard hikoyasining soyasi ham turibdi.
WBC o‘z murojaatini qisqa, ammo esda qoladigan so‘zlar bilan yakunladi: Colónning tabassumi va merosi yuraklarda yashashini aytib, unga tinchlik tilashdi.
Prichard Colónning ringdagi yo‘li qisqa bo‘ldi. Ammo u qoldirgan iz — rekordlardagi raqamlar emas, butun sport uchun og‘riqli, ammo zarur saboq. Savol esa ochiq qoladi: boks bu saboqni qay darajada unutmaydi?
