Prichard Colon: Boks Olami uchun Fojeali Xabar
Boks olami navbatdagi og‘ir xabarni qabul qildi. Puerto-Riko umidi sifatida ko‘rilgan sobiq professional bokschi Prichard Colon 33 yoshida vafot etdi. U 2015 yildagi halokatli jangdan so‘ng 11 yil davomida miyasidagi og‘ir shikast bilan yashab kelayotgandi.
Colonning nomi bir vaqtlar kelajak chempionlari ro‘yxatida turardi. Super-yarim o‘rta vazn toifasidagi tezkor, zarbasi og‘ir, nokautga moyil bokschi. 16 ta jang, mag‘lubiyatsiz rekord, 13 ta nokaut. Statistikalar uning kelajagini chizib berayotgandek edi.
Hammasi bir kechada o‘zgardi.
Fairfaxdagi qora kecha
2015 yil oktyabrida AQShning Virginia shtati, Fairfax shahrida Terrel Williamsga qarshi jang sport tarixidagi eng bahsli to‘qnashuvlardan biriga aylandi. Jang davomida Colon raqibi uni qayta-qayta ensa tomoniga urayotganini, ya’ni boksda taqiqlangan “rabbit punch”larga uchrayotganini da’vo qildi.
Hakam shikoyatlardan so‘ng Williamsdan bir ochko olib tashladi, xolos. Ringdagi taranglik esa kamaymadi.
To‘qqizinchi raundga kelib, Colonning ahvoli ko‘zga tashlana boshladi. U bosh aylanishidan shikoyat qildi, jamoasi esa xavfni ko‘rib, uning qo‘lqoplarini yechib tashladi. Qoidaga ko‘ra, bu harakat diskvalifikatsiya bilan teng edi va jang Williams foydasiga yakunlandi.
Natija protokolda oddiy raqam sifatida qayd etildi. Ammo asl drama ringdan tashqarida boshlanayotgan edi.
221 kunlik zulmat
Colon kiyinish xonasiga qaytgach, yiqilib tushdi. Shifokorlar unga “subdural gematoma” — miyada qon yig‘ilishi tashxisini qo‘yishdi. Zudlik bilan o‘tkazilgan miya operatsiyasi, jon talvasasidagi kurash va shundan keyingi 221 kunlik koma.
U uyg‘ondi. Lekin avvalgidek emas.
Shundan so‘ng uning nevrologik shikastlanish darajasi to‘liq ma’lum bo‘ldi. Colon umrining qolgan qismini tunu kun parvarishga muhtoj holda o‘tkazdi. Bir paytlar ring markazida olqishlar ostida yurgan yigit endi oilasining uyida, tibbiy jihozlar o‘rtasida hayot uchun kurashardi.
Otaning og‘ir bayonoti
Yillar davomida o‘g‘li uchun kurashgan Richard Colon bu safar boshqa xabar bilan chiqdi. U payshanba kuni kechqurun Facebook sahifasida o‘g‘lining vafotini e’lon qildi.
U qisqa, ammo hamma gapni aytib beradigan jumla bilan murojaat qildi: o‘g‘li bu “yer yuzidagi olam”ni tark etgani, endi “yaxshiroq olamda” ekani haqida yozdi. Bu satrlar ortida esa o‘n yillik azob, umid va charchoq yotardi.
Prichard Colon Florida shtatidagi uyida, oilasi davrasida jon taslim qildi.
Haunt qilayotgan jang
Fairfaxdagi o‘sha jang boks hamjamiyatini hanuz tinch qo‘ymaydi. Ring xavfsizligi, hakam qarorlari, shifokorlar aralashuvi — hammasi bo‘yicha savollar yillar davomida qayta-qayta ko‘tarildi.
O‘sha paytda 15-0 rekordga ega, 12 ta nokaut bilan yurayotgan Terrel Williams ham bu voqeadan keyin avvalgidek bo‘la olmadi. U 2017 va 2019 yillarda yana ringga qaytdi, lekin Colon bilan bo‘lgan jang uning butun faoliyati va hayotiga soya solib qoldi.
Jangdan ko‘p o‘tmay u “The Los Angeles Times” gazetasiga bergan intervyusida o‘zini qanday his qilayotganini ochiq aytgan: yuragi “cho‘kib ketgani”, ichida bo‘shliq paydo bo‘lgani, Colon uchun kuniga bir necha bor duo qilayotgani, g‘alabadan zavq ola olmayotgani, faqat Prichard haqida o‘ylayotgani haqida gapirgan.
Raqibning qayg‘usi ham bu hikoyani yengillashtirmaydi. Aksincha, ringdagi har bir zarbaning narxi qanchalik baland bo‘lishi mumkinligini yana bir bor eslatadi.
Og‘ir meros
Prichard Colonning nomi endi faqat mag‘lubiyatsiz rekord yoki nokautlar bilan emas, sportning eng keskin savollaridan biri bilan bog‘lanadi: ringda xavfsizlik chegarasi qayerda tugaydi?
Bu savolga aniq javob yo‘q. Lekin Colonning qisqa, porloq va fojeali yo‘li boks olamiga uni qayta-qayta berib turadi.
