Roberto De Zerbi: Tottenhamning yangi rejasi va kelajagi
O‘tgan mavsumning bir lahzasi bor: Roberto De Zerbi “Tottenham” futbolchilariga qarab shunday degandi: “Biz o‘lib qoldikmi?”
Sunderlanddagi birinchi o‘yinidan keyin kiyinish xonasida chizilgan manzara aynan shunday savolni tug‘dirardi. “Stadium of Light”da 1:0 hisobidagi mag‘lubiyat, yerga cho‘zilib yotgan futbolchilar, ko‘zida yosh – Premyer-ligada qolish uchun atigi yettita o‘yin qolgan payt. Klub qulashi mumkin edi.
Oxirida omon qolish faqat so‘nggi turda qo‘lga kiritildi. Endi esa, oradan to‘rt oy o‘tib, De Zerbi o‘sha vayron bo‘lgan kiyinish xonasidan butunlay boshqa manzaraga qarab turibdi va o‘ziga ishonadi: bu klubni 2025-26 yillardagi beqarorlikdan ko‘tarib, yana yuqori pog‘onalarga qaytara olaman, deydi u.
Sunderlanddagi ko‘z yoshlardan Sidneydagi kulgiga
Sidneydagi mehmonxona. Derazadan Harbour Bridge va Opera House ko‘rinadi. Ichkarida esa boshqa dunyo: “Tottenham” futbolchilari kulib gaplashyapti, qahva ichyapti, jamoaning o‘z baristasi maxsus qavatda ularga ichimlik tayyorlab beradi. Stol tennisi bo‘yicha qizg‘in bahslar, ichkariga singib ketishga urinayotgan yangi yuzlar, ich-ichidan esa – Angliya futbolining yuqori qatlamiga qaytish orzusi.
Klub yozda rekord darajada – 237 million funt sarfladi. Bu faqat sarlavha uchun emas. Bu tiklanish rejasi.
Rekord transfer Sandro Tonali allaqachon safda. Yana yangi kelganlar: Mateus Fernandes, Jan Paul van Hecke, Andrew Robertson, Martin Dubravka – barchasi Avstraliya va Yangi Zelandiyadagi safarda maydonga tushdi.
Faqat bitta istisno – jahon chempionati finalida Argentina safida o‘ynagan Marcos Senesi. Unga qo‘shimcha ta’til berildi, shuning uchun u bu safarda yo‘q edi. Endi esa u Hotspur Way’da mashg‘ulotlarni boshladi.
De Zerbi buni ochiq aytadi: “Men eng yaxshi futbolchilarni xohlashga haqliman, chunki endi ‘Tottenham’ ham eng kuchli jamoani qurishga haqli”.
Relegatsiya rejasi va “Plan A”
Klub o‘zi uchun noodatiy holatga tushgandi: yozga ikkita transfer rejasi bilan kirib keldi – biri tushib ketish holatida, biri esa Premyer-ligada qolingan taqdirda.
De Zerbi esa o‘sha paytda ham bir narsani aniq qilib qo‘ygandi: agar jamoa Championshipga tushib ketsa ham, u qolardi. Hozir esa u “Plan A” bo‘yicha ishlayapti. Bu reja tarkibni saqlab qolish va yangilashni o‘z ichiga oladi, shu jumladan sardor Cristian Romero va darvozabon Guglielmo Vicario kabi hali ham kelajagi mavhum bo‘lgan futbolchilar istagini hurmat qilish ham bor.
“Aprel oyida ishni boshlaganimda, men millionta individual suhbat o‘tkazgandek bo‘ldim, – deya kuladi u. – Ular menga bu yerda qolishni xohlaydimi yo‘qmi, aytishardi. Men esa: ‘Ha, menga ligada qolishga yordam bering, keyin men sizga ketishga yordam beraman’, dedim. ‘Agar menga yordam bermasangiz, men bilan birga suv ostida qolasiz’”.
Bu hazil aralash, lekin aniq xabar edi: bu klub endi o‘z taqdirini o‘zi belgilaydi.
Yangi rahbariyat, yangi tuzilma
So‘nggi 12 oy ichida “Tottenham” tubdan o‘zgardi. Norozilikdan charchagan muxlislar fonida klub boshqaruvi ham yangilandi. Endi jarayonlarni Lewis Family Trust nomidan yangi bosh ijrochi Vinai Venkatesham boshqaradi.
Transfer bozoridagi asosiy ishlarni u bilan birga texnik direktor Johan Lange olib bormoqda. Lange – avvalgi rejimdan qolgan yagona yuqori lavozimli shaxs. Ularni futbol operatsiyalari direktori Rafi Moersen va yaqinda “City Football Group”dan kelgan yangi performans direktori Dan Lewindon qo‘llab-quvvatlaydi. Lewindonning vazifasi aniq: “Tottenham”ning jarohatlar bo‘yicha qora statistikasini yaxshilash.
De Zerbi esa klubning deyarli har bir bo‘limiga aralashadi. Ayniqsa transfer bozorida. O‘zi aytganidek: “Transfer bozorida men bir futbolchini xohlasam, akulaga aylanaman. Rad javobiga imkon yo‘q”.
Natija ko‘rinib turibdi: West Hamdan 85 million funt evaziga Fernandes, Newcastle’dan 100 million funtga Tonali – klub tarixidagi ikki rekord bitim.
“Men transfer bozorida ishlashni yaxshi ko‘raman. Bu men uchun bosim emas, aksincha ishlarimdagi eng yoqimli qismlardan biri”, – deydi u.
Nega? Javobi ham sodda: “Chunki qarorni sen qabul qilasan, mas’uliyat ham sendan. Agar murabbiy o‘zi futbolchiga qo‘ng‘iroq qilsa, boshidanoq alohida bog‘lanish paydo bo‘ladi. Masalan, Mateus Fernandes bilan men onasi va otasi bilan ham gaplashdim”.
De Zerbi Fernandesning otasiga bir gapni va’da qilgan: Angliyada unga “ikkinchi ota” bo‘lishini, unga g‘amxo‘rlik qilishini aytgan.
“Akula” uslubi: raqiblarni ortda qoldirish
“Tottenham” faqat pul bilan emas, tezlik va qat’iyat bilan ham yutdi. Himoyachi Van Hecke’ni klub Chelsea qiziqishiga qaramay olib keldi. Bunga qadar esa Manchester United va Manchester Cityni ortda qoldirib, ikkita rekord yaratuvchi yarim himoyachini – Fernandes va Tonalini qo‘lga kiritdi.
Transferlar – bu o‘yin nazariyasi. Ichkaridan gapiradiganlar shuni aytadi: klub agressiv va tezkor bo‘lishi kerakligini aniq bilgan, agressivlik esa narxlar, maoshlar va ayniqsa De Zerbiyning shaxsan o‘zi futbolchilarni ko‘ndirishdagi ishtirokida aks etgan.
Aprelda Brighton bilan 2:2 hisobidagi durangdan so‘ng buni yaqqol ko‘rish mumkin edi. O‘sha o‘yinda Georginio Rutter 95-daqiqada gol urib, “Tottenham”ning omon qolish rejasiga zarba bergandi. Golga assistentlik qilgan – Van Hecke.
De Zerbi keyinroq shunday voqeani aytib berdi: “O‘sha o‘yindan keyin men Van Hecke’ga yozdim: ‘Sen Brighton uchun ‘Tottenham’ni pastga tortmoqchi bo‘lding, endi menga kelasan, boshqa ilojing yo‘q’”.
Tonaliga esa ish yanada nozik bo‘ldi. “Tottenham” Premyer-ligadagi maqomini Everton ustidan so‘nggi turdagi g‘alaba bilan saqlab qolgach, De Zerbi ertasi kuni Tonaliga yozadi. Keyin Bresciadagi uyiga borib, yuzma-yuz uchrashadi. O‘sha suhbat hal qiluvchi bo‘ladi. Qolganini klub xodimlari muzokaralar orqali yakunlab qo‘yadi.
Endi murabbiy navbatdagi “bomba” haqida ishora qilmoqda – hujum chizig‘ini kuchaytirish uchun yana ikki futbolchi kutilmoqda, ulardan biri sifatida Manchester Cityga tegishli Savinho tilga olinmoqda.
Pul, xavf va besh yillik reja
De Zerbi “Tottenham” haddan tashqari sarflayapti degan fikrni rad etadi. Iyunda Lewis oilasi klubga 100 million funt kiritdi, lekin murabbiy o‘zini bosim ostida sezmaydi. Uning fikricha, bu zarur edi, xolos. U buni oddiy taqqoslaydi: so‘nggi yillarda Chelsea, Arsenal va Liverpool ham xuddi shunday yo‘l tutdi.
Kelganlar bor joyda ketganlar ham bo‘ladi. Klub Luka Vuskovicni 45 million funt evaziga Brighton’ga sotib, muhim daromad oldi. Lucas Bergvall va Angliya terma jamoasi himoyachisi Djed Spence kelajagi esa hanuz savol ostida.
“Biz Vuskovicning Brighton’ga o‘tish haqidagi iltimosini Vinai va Johan bilan birga baholadik, – deydi De Zerbi. – Chunki men ‘Tottenham’ning pulini o‘zimning pulim deb bilaman. Go‘yoki klub egasi – mening otam. Otangdan pul yo‘qotishni so‘rashni xohlamaysan-ku”.
U katta klublar uchun yagona qoidani eslatadi: qimmatga sotish, arzonroqga olish. “Biz besh yillik reja boshladik, chunki qurayapmiz”, – deydi u.
Shu qat’iyat bilan klub Bayern Munichdan Joao Palhinha’ni sotib olmaslik qarorini ham qabul qildi. Gap futbolchining saviyasi haqida emas, balki moliyaviy paketning mos kelmagani haqida ketdi. Intizomli “yo‘q” – hamisha ham ommaviy emas, lekin zarur qaror.
Negativni kesib tashlash
Sunderlanddagi o‘sha mag‘lubiyatdan keyin nafaqat futbolchilar, balki bazadagi xodimlar orasida ham tushkunlik hukmron edi.
“Ertasi kuni men futbolchilarsiz yig‘ilish tashkil qildim va shunday dedim: ‘Birinchi bo‘lib kimdan salbiy gap eshitsam, darhol uyiga jo‘nataman’”, – deya eslaydi De Zerbi.
U endi “Tottenham”da faqat taktika va pressingni emas, balki “xulq, munosabat va ruh”ni ham o‘zgartirish ustida ishlayapti. Bu jamoa ketma-ket ikki mavsumni 17-o‘rinda tugatdi. Faqat farqi shundaki, Ange Postecoglou boshchiligidagi avvalgi mavsumda ular Evropa Ligasini yutgan, tushib ketish xavfi esa bunchalik keskin bo‘lmagan.
De Zerbi futbolchilarni may oyida Mayfair’da katta kechki ovqatga olib bordi. “Alkogolli” kecha, deb ta’riflaydi u. U o‘sha yakuniy turlarda “Tottenham” omadsiz bo‘lganini, aslida omon qolishni ancha oldin ta’minlashi mumkinligini aytadi.
“Ular o‘sha paytda o‘zlarini odamlar o‘ylagandan ham yomonroq deb his qilishgan, deb o‘ylayman”, – deydi u. Shifolanish jarayoni esa hali tugagani yo‘q. “Keyingi safar ular o‘sha kechki ovqat va ichimliklarni o‘zlari uyushtirishlarini xohlayman”.
Uning falsafasi oddiy, lekin futbol uchun juda tanish: “Sevgi, do‘stlik va g‘amxo‘rlik bilan sen eng yuqori darajaga chiqasan. Top, top, top”.
Savol endi bitta: o‘tgan mavsum o‘limga yuz tutgandek bo‘lib yotgan o‘sha kiyinish xonasi, bu safar Sidneyda kulib o‘tirgan jamoa bilan birga, haqiqatan ham Premyer-liganing cho‘qqisiga qayta oladimi?
