
- muallif:
- Jasur Ahmedov
Robin Uthappa – Mumbai Indians murabbiyi sifatida yangi boshlanish
Dubayning issiq shamoli ostida u hanuz sharhlovchi kabinadan turib ILT20 haqida so‘zlayapti. Ammo Robin Uthappa uchun haqiqiy hikoya allaqachon Mumbayda boshlandi. Besh karra chempion bo‘lgan, ammo so‘nggi yillarda o‘zini yo‘qotib qo‘ygan Mumbai Indians endi uning qo‘liga ishonib, battingni qayta qurmoqchi.
Bu Uthappa uchun birinchi katta murabbiylik lavozimi. Rasmiy jihatdan atigi ikki oy bo‘ldi. Ammo u o‘zini “yangi murabbiy” deb hisoblamaydi. U allaqachon uch-to‘rt yildirki, Dubayda yashirin rejimda – reklamasiz, shov-shuvsiz – individual batsmenlar bilan ishlayapti. Xalqaro yulduzlar ham, Hindiston ichki musobaqalaridagi nomdorlar ham uning yoniga keladi. U esa ularning nomini tilga ham olmaydi.
“Profil yig‘ish uchun emas, haqiqatan ham qiymat qo‘shish uchun ishlayman”, deydi u. Shunday tamoyil bilan endi MI kiyinish xonasiga kirib boradi.
Underdog kayfiyati: besh karra chempion, lekin o‘zini pastdan boshlamoqda
Mumbai Indians hozir o‘zini g‘olib jamoa emas, balki “underdog” sifatida ko‘rayotganini Uthappa ochiq aytadi. Bu so‘zlar klub tarixini bilgan har qanday muxlisga g‘alati eshitiladi, lekin MIning o‘zi ham shuni his qilmoqda: obro‘ qayta yutib olinishi kerak.
“Biz yana nishonlarni o‘zimiz ishlab topishimiz, muxlislar ishonchini qayta qo‘lga kiritishimiz kerak”, deydi u. Gap faqat texnika yoki taktika haqida emas. Uthappa avvalo kiyinish xonasida kayfiyatni o‘zgartirmoqchi.
Uningcha, baxtli jamoa – samarali jamoa. Shuning uchun u MIga birinchi navbatda “xursand ekotizim” olib kirishni niyat qilgan. O‘yinchilarning yuzida bosim emas, zavq ko‘rinishi kerak. Murabbiy sifatida u natijani va’dalay olmaydi, lekin sharoitni va’da qiladi: har bir batsman o‘zini eng yaxshi ko‘rinishida namoyon eta oladigan muhit.
Rohit, Suryakumar, Tilak: yulduzlar bilan ishlashda “ona kriket”dan baland bo‘lmaslik
Mumbai Indians kiyinish xonasida ism-shariflar uzun: Rohit Sharma, Suryakumar Yadav, Tilak Varma va boshqalar. Uthappa ularni “yulduz” deb hurmat qiladi, lekin birdaniga chizig‘ini ham chizib qo‘yadi: hech kim “ona kriket”dan ustun emas.
Uning falsafasi sodda va keskin: o‘yinchi qanchalik katta bo‘lmasin, o‘zini ustoz emas, talaba deb his qilishi kerak. “O‘yinni o‘rganuvchi sifatida yurgan kishi eng yaxshi imkoniyatni qo‘lga kiritadi”, – deydi u.
Uthappa yulduzlar bilan ishlashda “katta gaplar”dan ko‘ra, aniq tayyorgarlikni ustun qo‘yadi. Turnir boshlanishidan avval har bir o‘yinchi uchta narsa bo‘yicha ravshanlikka ega bo‘lishi kerak: o‘z o‘yini, jamoa maqsadi va bu ikkisining qanday bir chiziqqa tushishi.
Ba’zan murabbiy uchun eng katta xizmat – shunchaki yonida bo‘lish. “Katta o‘yinchilar uchun ba’zan suhbatning o‘zi ne’mat”, deydi u. Har doim texnik maslahat shart emas; ba’zan telefon ko‘taradigan, fikrini tinglaydigan odamning o‘zi yetarli.
Yangi davr, yangi sardor, lekin hozircha jimlik
Mumbai Indians uchun bu faqat murabbiylar shtabidagi o‘zgarish emas. Jamoa yangi sardor bilan yangi davrga kiradi. Bu esa har bir qarorni yanada nozik qiladi. Ayniqsa, transfer bozori – auction – arafasida.
Uthappa bu borada ancha ehtiyotkor. Hozircha nomlar, rollar, strategiyalar haqida ochiq gapirishni istamaydi. “Juda ko‘p harakatdagi bo‘laklar bor, ularni ehtiyotkorlik bilan boshqarish kerak”, deydi u. Aniqroq suhbatlar auctiondan keyin bo‘ladi.
Bu sukutning o‘zi ham bir signal: MI ichida katta qayta qurish jarayoni allaqachon chizilgan, faqat hozircha qog‘ozlar yopiq.
“250 strike-rate” savoli: MIda bunday qurol yo‘qmi?
Bugungi T20 kriketida yuqori qismda 230–250 atrofida zarba tezligiga ega batsmanlar oltin bahosida. Rajasthan Royalsdagi Vaibhav Sooryavanshi yoki Sunrisers Hyderabaddagi Abhishek Sharma shunday profilga kiradi. Savol esa oddiy: Mumbai Indiansda bunday o‘yinchi bormi?
Uthappa bu yerda panikaga tushmaydi. Auction MIga bunday profilni olib kelishi mumkin, deydi u. Lekin u asosiy urg‘uni bor tarkibga beradi. Uningcha, jamoada allaqachon “oltin vaznini oqlaydigan” iste’dod yetarli.
U atmosferaga ishonadi. To‘g‘ri muhitda o‘yinchidan kutilmagan darajada ko‘p narsa chiqarib olish mumkinligiga amin. Bu – MI uchun ham tasalli, ham chaqiriq: bahona yo‘q, salohiyat ichkarida bor.
Uthappa brendi: murabbiy emas, “oyna”
Uthappa o‘zini “yangi avlod” murabbiyi sifatida taqdim etmaydi, lekin uning uslubi ancha zamonaviy. U o‘yinchini yuqoridan pastga qarab o‘zgartirishni emas, o‘yinchining o‘zi xohlagan joyga yetishiga ko‘maklashishni maqsad qiladi.
“Men faqat oyna bo‘la olaman”, deydi u. O‘yinchining o‘zi qo‘ygan maqsadlarini unga qayta ko‘rsatadi, uni o‘sha maqsadlarga nisbatan mas’ul qiladi. Keyin esa bu individual orzularni jamoa maqsadi bilan bir chiziqqa olib chiqishga urinadi.
Uchun eng katta qadriyat – ishonch. Shunday ishonch bo‘lishi kerakki, o‘yinchi murabbiyga nafaqat texnika, balki butun karerasi haqida gapira olsin. Har bir professional kriketchining hayotida shunday zonalar borki, ularni har kimga ochmaydi. Uthappa aynan shu yopiq eshiklar ortidagi suhbatlar orqali haqiqiy ta’sir ko‘rsatishni istaydi.
Texnikani emas, tanani tuzatish: biomekanika bo‘yicha “ichkaridan kelgan” mutaxassis
Zamonaviy T20da vaqt yo‘q. Bugun o‘yin, ertaga safar, uch kundan so‘ng yana boshqa maydon. Katta texnik o‘zgartirishlar uchun oraliq deyarli qolmaydi. Bu murabbiy ishini og‘irlashtiradi, lekin Uthappa bu joyda boshqacha yo‘l topgan.
U “texnik tuzatish” deganda aslida biomekanikani ko‘zda tutadi. Oyoqning burchagi, gavdaning og‘irlik markazi, qo‘lning yo‘li – shu kichik o‘zgarishlar batsmanga o‘zini boshqacha his qilish imkonini beradi. Uthappa bu yo‘lni o‘z tanasida sinab ko‘rgan. Karerasida ikki marta katta batting transformatsiyasidan o‘tgan.
“Poydevoringni buzib, o‘zingni boshqatdan qurib chiqish qanday og‘irligini bilaman”, deydi u. Shuning uchun ham endi u o‘yinchilarga eng qisqa yo‘lni taklif qilishga harakat qiladi: biomekanikani mayda, ammo maqsadli o‘zgartirish orqali batsmanga o‘z zarbasidan rohat olish tuyg‘usini qaytarish.
Bu faqat nazariya emas. Uthappa hali o‘zi professional bo‘lgan paytda ham yosh o‘yinchilar bilan shunday ishlagan. Ko‘plab hozirgi avlod batsmenlari uning o‘sha “buzib-qurish” jarayonini o‘z ko‘zi bilan ko‘rgan. Endi esa ular murabbiy Uthappani ko‘rishadi – o‘sha yo‘lni bosib o‘tgan, xatolarini yashirmaydigan, ammo natijaga yetgan odamni.
Mumbai Indians uchun bu tayinlov shunchaki sobiq yulduzni murabbiylik shtabiga qo‘shish emas. Bu kiyinish xonasidagi tilni, kayfiyatni, hatto o‘zini anglashni o‘zgartirishga urinish. Savol endi bitta: Dubaydagi sokin, birma-bir mashg‘ulotlardan chiqqan Uthappa falsafasi Wankhede bosimi ostida ham ishlaydimi?