UZB SPort

St Mirren murabbiyi Shotlandiya futbolini tanqid qildi

Shotlandiya futbolidagi islohotlar bo‘yicha bahslar yana avjiga chiqdi. Bu safar markazda – SFA bosh futbol xodimi Craig Mulholland va uning yosh futbolchilarga ko‘proq o‘yin amaliyoti berish bo‘yicha rejalarini “yumshatishga” majbur qilayotgan klublar.

St Mirren bosh murabbiyi Craig McLeish bu holatni yashirmay, keskin baholadi. Uningcha, Mulhollandning klublar kayfiyatiga qarab rejalarini o‘zgartirishi o‘ziyoq og‘ir tashxis.

“Bu juda ayanchli, – dedi McLeish. – U rejalarini bu g‘oyaga to‘liq ishongan ham emas, milliy jamoa manfaatini o‘ylamaydigan klublarga moslashtirishga majbur bo‘lyapti. Bu juda ayanchli.”

Yoshlar uchun reja – va tezda suyultirilgan g‘oya

SFA va SPFL klublari o‘rtasidagi so‘nggi muloqotlarda maqsad aniq edi: yosh futbolchilarga ko‘proq maydon vaqti yaratish. Loyiha doirasida kubok bahslarida har bir jamoa asosiy tarkibda ikki nafar U-21 futbolchini tushirishi, liga o‘yinlarida esa shu yosh toifasi uchun mavsum davomida mavjud daqiqalarning kamida 6 foizi ajratilishi taklif qilingan.

Ammo matbuotdagi xabarlarga ko‘ra, bu talablar bosim ostida yumshatilgan. Ya’ni, keskin burilish.

McLeish buni tizimning o‘zi bilan bog‘laydi. Uning fikricha, mas’uliyat kaliti noto‘g‘ri qo‘llarda.

“Tushunaman, – deydi u. – Bizda bu mamlakatdan bo‘lmagan egalar bor, bu mamlakatdan bo‘lmagan murabbiylar bor. Ular ishini saqlab qolish, klubini himoya qilish uchun kurashyapti. Lekin unda nega aynan shu odamlar mamlakatimiz kelajagi va milliy jamoa rivojlanishiga kalit egasi bo‘lishi kerak?”

Murabbiy fikricha, boshqaruv tuzilmasining o‘zi Shotlandiya futbolini o‘z qo‘li bilan bo‘g‘moqda.

“Boshqaruv shunday qurilganki, biz o‘zimizni o‘zimiz o‘ldiryapmiz. Qaror qabul qiladiganlar – befarq emas, lekin avval o‘z manfaatini o‘ylaydiganlar. Ayniqsa yuqori pog‘onada bu juda ko‘p. Haqiqiy o‘zgarish bo‘lishi uchun boshqaruvning o‘zi o‘zgarishi kerak. Men esa buni sodir bo‘lishini tasavvur ham qila olmayman. Bu juda achinarli.”

Turnirlarga chiqish bor, lekin tizim chayqalmoqda

So‘nggi yillarda Shotlandiya erkaklar terma jamoasi uchta yirik turnirdan uchtasiga yo‘l oldi. Natija yomon emasdek ko‘rinadi. Lekin Nations League’dagi so‘nggi muvaffaqiyatsiz chiqish, so‘nggi ikki mavsumda Premiership klublarining Champions League guruh bosqichiga yeta olmagani – chuqurroq muammoni ochib qo‘ydi.

Qog‘ozda taraqqiyot bor, amalda esa poydevor qaltiraydi. McLeishning asosiy tashvishi ham aynan shu poydevor.

“Muammo tepasida emas, uch yoshli boladan boshlanadi”

36 yoshli murabbiy St Mirren akademiyasida ishlagan. U yuqori saviyadagi futbolni ichidan biladi, lekin gapni har doim eng pastdan – bolalar maydonchasidan boshlaydi.

“Biz har doim yuqori qismga yopishib olamiz: liga hajmi, yoshlar kvotasi, milliy baza, – deydi u. – Lekin bizda asosiy muammo eng pastdan, to‘rt-besh yoshdan boshlanadi. Bolalarga futbolni qanday o‘rgatayotganimizdan. Shuni tuzatmasdan turib, yuqorisini tuzatib bo‘lmaydi.”

McLeish bolalar sportidagi tafovutni keskin chizadi.

Uning tasviriga ko‘ra, agar ota-ona farzandini suzish yoki gimnastikaga olib borsa, u yerda yuqori darajada ishlagan, malakali murabbiylarni ko‘radi. Futbolda esa bunday emas.

“Bu mamlakatda futbol hammaning sporti, hamma kirib kelishi mumkin. Lekin siz bolangizni suzish yoki gimnastikaga olib borsangiz, u yerda haqiqatan ham malakali murabbiylar, o‘qituvchilar bo‘ladi. Futbolda esa bu darajada emas. Grassroots darajasida ishlaydigan ko‘ngilli murabbiylarsiz biz hech narsamiz. Lekin, meningcha, ular bolalarga futbolni to‘g‘ri o‘rgatmayapti.”

Uning so‘zlariga ko‘ra, hammasi tasodifga bog‘liq: bola qaysi guruhga tushadi, qaysi ko‘ngilli murabbiyga yo‘liqadi.

“Faqat umid qilasizki, bolangizga nimadir o‘rgata oladigan murabbiy nasib qiladi, yaxshi guruhga tushadi. Chunki uch yoshdan sakkiz yoshgacha bo‘lgan rivojlanishni to‘g‘ri yo‘lga qo‘ymasangiz, tamom. Keyin hech narsa qila olmaysiz. Biz esa bu bosqichni yetarlicha yaxshi bajarmaymiz. Shuning uchun doim orqadan quvib yuramiz va hech qachon yetib ololmaymiz.”

“Qum ustiga qurilgan uy”

McLeishning fikrlari yaqinda Dundee bosh murabbiyi Steven Pressley aytgan gaplar bilan hamohang. U ham Shotlandiyaga milliy futbol markazi kerakligini ta’kidlab, hozirgi tuzilmani “qum ustiga qurilgan inshoot”ga qiyoslagan edi.

Press Association McLeishning tanqidlaridan so‘ng SFA bilan izoh uchun bog‘langanini ma’lum qildi. Hozircha javob yo‘q.

Savol esa ochiq turibdi: Shotlandiya futbolining kelajagi haqidagi qarorlarni o‘z manfaatini o‘ylaydigan klublar va tashqaridan kelgan egalarmi hal qiladi – yoki nihoyat bolalar maydonchasidan boshlangan tizimni boshqatdan qurish vaqti keldimi?