Shotlandiya futbolida yangi burilish: 1 million funtlik rag‘batlantiruvchi paket
Shotlandiya futboli o‘z kelajagiga pul tikyapti. Bevosita.
Shotlandiya futbol assotsiatsiyasi (Scottish FA) klublarni ko‘proq mahalliy, yosh futbolchilarga ishongan holda maydonga tushishga undash uchun 1 million funtlik rag‘batlantiruvchi paket taklif qildi. Maqsad aniq: 21 yoshgacha bo‘lgan, Shotlandiya terma jamoasida o‘ynashga haqli futbolchilarga muntazam o‘yin amaliyoti berish.
Bu shunchaki navbatdagi “konsepsiya hujjati” emas. Bu – pul va jazoga bog‘langan real mexanizm.
St Andrewsdagi yig‘ilish: 42 klub, bitta tashvish
Juma kuni St Andrews shahrida barcha 42 professional klub vakillari yig‘ildi. Kun tartibi oddiydek tuyuladi, lekin og‘ir: Shotlandiya futbolini qanday qilib yaxshilash va keyingi avlod terma jamoa futbolchilarini qayerdan topish mumkin?
So‘nggi yillarda statistikalar xavotirli manzarani ochib berdi. Oliy divizion klublarida maydonga tushayotgan shotlandiyalik futbolchilar soni keskin kamaygan. Yana bir og‘riqli nuqta – ko‘plab iqtidorli o‘smirlar janubga, Angliyadagi akademiyalarga ketmoqda. Katta tizimga tushib qolishadi, lekin ko‘pi birinchi jamoa darajasiga yetolmaydi. Natijada, shimolda o‘sishi kerak bo‘lgan iste’dodlar yo‘qolib ketish xavfi bor.
Shu fon ortida SFA rahbariyati stolga uchta aniq taklif qo‘ydi.
Yangi qoida: kuboklarda kvotalar, ligalarda daqiqalar
Rejada eng ko‘zga tashlanadigan o‘zgarish – mahalliy yoshlar uchun kvotalar.
Scottish Cup va Scottish League Cup bahslarida klublar majbur bo‘ladi: har bir uchrashuvni ikki nafar 21 yoshgacha bo‘lgan, Shotlandiya terma jamoasiga nomzod futbolchi bilan boshlashlari kerak bo‘ladi. Uchrashuv davomida kamida bittasi doim maydonda bo‘lishi shart.
Bu faqat kuboklar bilan cheklanmaydi. To‘rtala professional liga bo‘ylab yana bir talab qo‘yiladi: shu yosh toifasidagi futbolchilar mavsum yakunida o‘rtacha har o‘yinga 60 daqiqadan to‘plashlari kerak bo‘ladi. Gap soniyalarda emas, real o‘yin amaliyotida.
Talab bajarilmasa-chi? Jazosi ham aniq. Liga o‘yinlarida bu me’yorga yetolmagan klublar yakuniy o‘rinlari uchun beriladigan mukofot pullarining 10 foizidan ayriladi. Ushbu mablag‘lar esa aksincha, maqsadni bajargan klublar o‘rtasida qayta taqsimlanadi.
Ya’ni, kim yoshga ishonsa – qo‘shimcha pul oladi. Kim e’tiborsiz qarasa – yo‘qotadi.
Qachon kuchga kirishi mumkin?
Takliflar hali yakuniy qaror emas. Uchta asosiy band SFAning oktyabrdagi yig‘ilishida va SPFLning noyabrdagi yalpi majlisida ovozga qo‘yiladi. Agar ma’qullansa, yangi tizim keyingi mavsumdayoq ishga tushadi.
Bu esa klublar uchun vaqt juda ko‘p emasligini anglatadi. Akademiyalarni, skaut tizimini, rotatsiya rejasini qayta ko‘rib chiqish zarurati bugunoq boshlangan.
Ian Maxwell: “Tahlil davri tugadi, endi navbat – maydonga”
Scottish FA bosh ijrochi direktori Ian Maxwell vaziyatni yashirmadi. Uning fikricha, hamma bir narsani tushunib bo‘lgan: yosh futbolchilarga muntazam birinchi jamoa tajribasi kerak, va bu jarayonni tasodifga tashlab bo‘lmaydi.
U Shotlandiyaning yaqinda Jahon chempionatiga qaytishi atrofida paydo bo‘lgan hayajonni eslatib o‘tdi. Bu yutuq quvonch olib kelgan bo‘lsa-da, yana bir haqiqatni ko‘rsatdi: keyingi avlodni bugun tayyorlamasangiz, ertaga bu darajani ushlab qolishning iloji bo‘lmaydi.
Maxwell Yevropadagi ko‘plab klublar misolini keltirdi: yoshlarga imkon berish natijani qurbon qilish degani emas. To‘g‘ri tizim bo‘lsa, bu aksincha klubni ham, terma jamoani ham kuchaytirishi mumkin.
Craig Mulholland: “Endi bahona emas, harakat vaqti”
SFA bosh futbol direktori Craig Mulholland ham ohangni yanada keskinlashtirdi. Uning ta’kidlashicha, Shotlandiya futboli “to‘liq manzarani” ko‘rishi kerak bo‘lgan pallaga kelib qolgan.
U shunday dedi: tahlillar, hisobotlar, komissiyalar yetarli bo‘ldi. Endi qarorlar kerak. Mavzu bitta – yosh shotlandiyalik futbolchilar professional darajaga chiqishi uchun eng yaxshi imkoniyatni yaratish.
Mulholland allaqachon amalga oshirilgan islohotlarni eslatdi: Co-operation System joriy etilishi, KDM Evolution Trophy formatining yangilanishi. Lekin u bir narsani tan oldi – ayniqsa oliy divizionda o‘yin amaliyoti yetishmayotgani hamon jiddiy tashvish uyg‘otadi.
Shu bois u yangi takliflarni – Scottish Cup va League Cup musobaqalarida U21 talablarini, Premiership uchun daqiqa maqsadlarini – “Shotlandiya futboli uchun sezilarli qadam” sifatida ko‘rmoqda.
Kelajak kim qo‘lida bo‘ladi?
Endi so‘z klublarda. Ular oktyabr va noyabrda ovoz beradi.
Bu ovoz faqat reglament haqida emas. Bu – Shotlandiya futbolining keyingi o‘n yilligini qaysi yo‘lga burish haqida qaror.
Yoshlar uchun maydon bo‘shatiladimi yoki xavfsiz, tanish yo‘l tanlanadimi?
