Slavko Vincic: Maribordan Jahon chempionati finaliga
Sloveniyaning eng nufuzli hakamlaridan biri bo‘lgan Slavko Vincic yakuniy hushtakni chaldimi – bu safar o‘zi uchun. Sloveniyaning Futbol assotsiatsiyasi 46 yoshli hakamning professional faoliyatini rasman tugatganini ma’lum qildi. Uning so‘nggi o‘yini esa futbol tarixidagi eng yuksak sahnada bo‘ldi: 2026 yilgi Jahon chempionati finali, Spain – Argentina to‘qnashuvi.
Bu finalga olib borgan yo‘l tasodif emasdi. FIFA uni aynan shu o‘yinga tanlaganida, bu qaror yillar davomida yig‘ilgan ishonch, barqarorlik va bosim ostida ham sovuqqon qolish qobiliyatining natijasi edi. Spain g‘alaba qozongan, keskin va tarang o‘tgan final Vincicning hakamlik karerasiga nuqta qo‘ydi.
Finaldagi burilish lahzasi
Madrid va Buenos Airesda millionlab muxlislar ekranlarga mixlanib turgan paytda, maydonda bitta qaror hammasini o‘zgartirib yuborishi mumkin edi. O‘sha qaror ham keldi. Argentina yarim himoyachisi Enzo Fernandez maydondan chetlatildi. Bu – o‘yin ritmini, kayfiyatini, ehtimol, tarix yo‘nalishini o‘zgartirgan epizod bo‘ldi.
Spain son jihatdan ustunlikka ega bo‘lib, oxir-oqibat o‘yinni o‘z foydasiga hal qildi. Vincic esa, odatdagidek, shov-shuv ichida ham o‘z qaroridan qaytmadi. Finalning eng katta bahsi, ayni paytda, uning hakamlik karerasidagi eng katta sinovlardan biriga aylandi.
Maribordan boshlangan sayohat
Slavko Vincic 1979 yil 25 noyabrda Mariborda tug‘ilgan. 2010 yilda u xalqaro hakamlar ro‘yxatiga kiritildi va shu bilan birga butun Yevropa futbol sahnasiga chiqish yo‘lini ochdi. Keyingi o‘n besh yil davomida u o‘zini qit’aning eng ishonchli hakamlaridan biri sifatida ko‘rsatdi.
Uning ilk katta xalqaro tajribasi 2012 yilgi Yevropa chempionatida keldi. U yerda u oltinchi hakam sifatida ishladi va Sloveniyalik hakamlar brigadasi bilan birga Greece – Germany chorak final uchrashuvigacha yetib bordi. Bu – katta sahnaga birinchi jiddiy qadam edi.
Oradan bir yil o‘tib, u Slovakia mezbonlik qilgan U-17 Yevropa chempionati finalini boshqardi. O‘sha turnirda yarim finalgacha yetib bordi, bu esa uning yoshlar futbolidagi mavqeini mustahkamlab, katta klublar o‘yinlariga yo‘l ochdi.
2015 yilda esa navbatdagi sinf o‘zgarishi sodir bo‘ldi: u ilk bor yirik klublar o‘rtasidagi musobaqada pley-off bosqichiga tayinlandi – Europa League nimchorak finalida Guingamp – Dynamo Kyiv uchrashuvini boshqardi. Endi u Yevropa futbolining asosiy sahnasida edi.
Keyingi yillarda u Europa League doirasida bir qator muhim o‘yinlarni olib bordi: 2016 yilda Sparta Prague – Krasnodar uchrashuvi, 2019 yilda esa Rim derbisi – Lazio – Roma. Bu o‘yinlar nafaqat futbolchilarga, balki hakamlar uchun ham ruhiy bosim sinovidir. Vincic bu sinovlardan o‘tib, tobora yuqori darajadagi ishonchga sazovor bo‘lib bordi.
Sevilla kechasi va yangi cho‘qqi
2022 yil 18 may. Sevilla. Europa League finali. Eintracht Frankfurt – Glasgow Rangers. UEFA ro‘yxatidagi har bir hakam uchun bu – eng yuqori cho‘qqilardan biri. O‘sha kecha Vincic klub futbolidagi eng nufuzli uchrashuvlardan birini boshqarib, o‘z nomini yanada mustahkam yozib qo‘ydi.
Aynan shu finaldagi ishlashi uning FIFA oldidagi obro‘sini yanada oshirdi. Natijada, bir necha yil o‘tib, eng katta sahna – Jahon chempionati finali – unga ishonib topshirildi. Har qanday hakam uchun bundan yuqorisi yo‘q.
Messi, Cucurella va bahsli qoidalar
Spain – Argentina finali nafaqat Enzo Fernandezning qizil kartochkasi bilan, balki yana bir bahsli epizod bilan esda qoldi. Marc Cucurella va Lionel Messi ishtirokidagi to‘qnashuv atrofida katta bahslar ko‘tarildi, ayniqsa FIFAning “Prestianni” qoidasiga oid savollar ko‘paydi.
Argentina futbolchilari va muxlislari Cucurella maydonda qolganidan ranjidi. Xuddi shu reglament asosida avvalroq ko‘rsatilgan qizil kartochkalar fonida Vincicning bu qarori katta savollar uyg‘otdi: yuqori bosimli o‘yinlarda qoidalar bir xil talqin qilinyaptimi?
Shu epizod finaldan keyingi muhokamalarning markazida bo‘ldi. Hakamlar ishlashidagi izchillik, VARning roli, FIFA reglamentlarining talqini – bularning barchasi yana kun tartibiga chiqdi. Vincic esa, o‘z karerasidagi eng yirik o‘yinda, eng bahsli qarorlardan birini qabul qilgan holda, hushtakni so‘nggi bor chaldi.
Hakamlik merosi nimadan iborat?
Slavko Vincicning yo‘li statistik raqamlar bilan emas, bosim ostida qabul qilingan qarorlar bilan o‘lchanadi. Yevropa chempionati, yoshlar musobaqalari, Europa League pley-offlari, Sevilla finali, so‘ngra Spain – Argentina bilan yakunlangan Jahon chempionati – bularning barchasi bir zanjirning bo‘g‘inlari.
Uning nafaqaga chiqishi Sloveniyadagi hakamlar avlodi uchun ham, FIFA ro‘yxatidagi hakamlar tarkibi uchun ham sezilarli bo‘shliq qoldiradi. Endi yangi nomlar uning o‘rnini egallashga urinadi, yangi final hushtaklari yangraydi.
Savol esa ochiq qoladi: Slavko Vincicdan keyin, Jahon chempionati finalida bosim ostida shunday qat’iy, shu darajada bahsli, shu bilan birga, o‘ziga ishongan qarorlarni kim qabul qiladi?
