Terry Butcher va Angliya terma jamoasi boshqaruvi: Frank Lampard orzusi
Angliya terma jamoasi bosh murabbiyligi haqida gap ketganda, Terry Butcher ko‘ngli baribir bir ismga tortadi. U uchun bu – Frank Lampard.
Sobiq himoyachi, o‘z avlodining ramziga aylangan futbolchi, hozir esa tajribali mutaxassis sifatida fikr bildirar ekan, u aniq pozitsiyani tanladi: Angliya terma jamoasini yana ingliz murabbiy boshqarishini istaydi.
“Men ingliz murabbiylarni ko‘rmoqchiman”
Butcher, Domino’s’ning “Shirtiette” kampaniyasi doirasida so‘zlar ekan, Lampardning bir kun kelib mamlakatdagi eng katta lavozimni egallashi ehtimoli haqida to‘xtaldi. U shunday deydi: u Angliyada sifatli murabbiylar yetishib chiqishiga ishonadi va Lampardni shu safning old qatorida ko‘radi.
Nemis mutaxassisi Thomas Tuchel hozircha markazda turibdi. Butcher bunga ochiqchasiga unchalik xursand emasligini bildiradi. Uning tasavvurida Angliya terma jamoasi boshida ingliz turishi kerak edi. Lekin Tuchelning ish uslubini, bosim ostida ham xotirjam harakat qilayotganini tan oladi. Natijada pozitsiyasi aniq: hozircha uni qo‘llab-quvvatlaydi, ishini oxirigacha puxta bajarishini istaydi.
Shu bilan birga, yuragining tubida boshqa orzu yashirin: “Men ingliz murabbiy Angliya terma jamoasini boshqarishini ko‘rmoqchiman. Rostdan ham shunday”, degan kayfiyat seziladi. Bu orzuning markazida esa aynan Lampard turibdi.
Lampard va Coventry orqali katta sahnaga qaytish
Frank Lampardning yo‘li hozir “katta vaqt”ga qaytish bilan bog‘liq. U Coventry bilan ishlayotgani, ularni yuqori ligaga olib chiqishi va bu ishni “munosib ravishda” bajarayotgani Butcher nazarida juda muhim bosqich.
Butcher uchun bu klub shunchaki navbatdagi bekat emas. Coventry – uning futbolchilikdan murabbiylikka o‘tgan ilk manzili, birinchi klubdagi player-manager tajribasi. Shuning uchun u bu jamoaga alohida mehr bilan qaraydi. Shu hissiyot Lampardga bo‘lgan iliqlik bilan qo‘shilib, yanada kuchliroq ohang beradi: u Lampard muvaffaqiyat qozonishini, jamoani yuqori ligada ushlab qolishini chin dildan xohlaydi.
Uning tasavvurida ssenariy shunday: Lampard Coventry bilan ko‘tariladi, bu ligada o‘z o‘rnini mustahkamlaydi, o‘rganadi, moslashadi – va bir kun kelib terma jamoa eshigini ochadi.
Tuchel, Jahon chempionati va FA oldidagi boshqotirma
Ammo yo‘l silliq emas. Hozirgi manzara shunday: Thomas Tuchel terma jamoa boshida, Jahon chempionatida jamoani oxirgi 32 talik bosqichga olib chiqdi, navbatdagi raqib – DR Congo. Angliya global shon-shuhrat sari navbatdagi yurishni boshlagan, muxlislar esa yana bir bor umid bilan ekranlarga yopishgan.
Agar Tuchel bu bosqichni ham muvaffaqiyat bilan bosib o‘tsa, hattoki turnirni yutib yuborsa-chi? Butcher aynan shu nuqtada FA uchun paydo bo‘ladigan muammoga ishora qiladi. Jahon chempionligini qo‘lga kiritgan murabbiy bilan nima qilish kerak bo‘ladi? Uni almashtirish – katta xavf. Qoldirish – ingliz murabbiylar orzusini yana orqaga surish.
Butcher buni “dilemma” deb ataydi. Baribir istagi o‘zgarmaydi: kelajakda Angliya terma jamoasi boshida ingliz murabbiy bo‘lishi kerak.
Gerrard, Rooney va “orqaga qadam” falsafasi
Lampardning yo‘li, Butcher nazarida, o‘z davrining boshqa yulduzlariga ham saboq bo‘lishi mumkin. “Golden Generation” vakillari – Steven Gerrard va Wayne Rooney allaqachon murabbiylikka qo‘l urib bo‘lishdi.
Gerrard Rangers bilan Shotlandiya chempionligini qo‘lga kiritib, keyin Aston Villa bilan muvaffaqiyatsiz davrni boshdan kechirdi. Rooney esa Birmingham va Plymouth bilan qisqa, og‘ir va barqarorliksiz tajribalarni ortda qoldirdi. Bu yo‘llar oson bo‘lmadi, natija ham har doim chiroyli ko‘rinmadi.
Butcher o‘zini misol qilib keltiradi: u ko‘p bora “orqaga qadam” tashlaganini, oldinga qadamlar esa kamroq bo‘lganini aytadi. Lekin aynan shu orqaga chekinishlar, kichik klublar, murakkab sharoitlar – murabbiylikni haqiqiy sinovdan o‘tkazadigan maydon. U yangi avlod murabbiylari aynan shunday yo‘l bilan pishishini istaydi.
Bu allaqachon boshqa davr. Boshqa futbol. Taktika, futbolchilar, bosim – hammasi o‘zgargan. Butcher Bobby Robsonni misol qilib, moslashish, o‘rganish, o‘z falsafangni aniqlash va unga sodiq qolish zarurligini eslatadi. Murabbiy omadga ham, mehnatga ham tayyor bo‘lishi kerak. Natija – faqat shunda keladi.
Ingliz murabbiylar bosimi va tor “pul”
Butcher bir nuqtani alohida urg‘ulaydi: ingliz murabbiylari qancha ko‘p va muvaffaqiyatli bo‘lsa, Thomas Tuchel ham, FA ham shuncha katta bosim ostida qoladi. Sababi oddiy – jamoatchilik va futbol muhiti tobora balandroq ovozda: “Ingliz terma jamoasini ingliz murabbiy boshqarsin”, deya talab qila boshlaydi.
Lekin hozircha tanlov unchalik katta emas. U Premier League doirasida atigi bir nechta variantni sanab o‘tadi: Sean Dyche, Eddie Howe. Shu bilan ro‘yxat deyarli tugaydi. Bu esa FA uchun ham, ingliz futboli uchun ham ogohlantiruvchi signal: yuqori darajadagi mahalliy murabbiylar “pul”i juda tor.
Umid esa St George’s Park tomon qaratilgan. Butcher murabbiylik tizimi, o‘quv kurslari, yangi avlod trenerlari haqida gapirar ekan, u yerdan doimiy ravishda sifatli mutaxassislar chiqishini xohlaydi. Ular eng yaxshi bo‘lishi kerak – nafaqat inglizlar ichida, balki butun Yevropadagi raqobatda ham.
Chunki hozir Angliya ligalarida chet ellik murabbiylar juda ko‘p. Kontinental maktab, turli uslublar, turli mentalitetlar – hammasi bir joyda jam bo‘lgan. Butcher uchun esa ideal manzara boshqacharoq: u ko‘proq mahalliy, shu bilan birga turfa kelib chiqishli murabbiylarni, ammo ayni paytda ingliz pasportiga ega bo‘lgan bosh murabbiylarni ko‘rishni xohlaydi. Axir, uning so‘zlari bilan aytganda, Premier League baribir ingliz ligasi.
21-avgust, yangi mavsum va eski savol
Premier League 21-avgust kuni qaytadi. 2026-27 yilgi mavsum boshlanishi yozgi Jahon chempionati tufayli orqaga surilgan. Tuchel esa hozircha terma jamoa bilan band, Jahon chempionatining so‘nggi 32 talik bosqichida DR Congo ustidan g‘alaba qozonish va yo‘lni davom ettirish haqida o‘ylamoqda.
Angliya yana bir bor dunyo shon-shuhratini ko‘zlamoqda, muxlislar esa “bu safar bo‘ladi” degan umidni yana qayta yoqishgan. Ammo bu safar maydon tashqarisidagi savol ham shunchalik keskin: agar Tuchel bu yo‘lni oxirigacha bosib o‘tsa, FA Lampard va boshqa ingliz murabbiylar avlodiga yo‘l ochish jasoratini topa oladimi?
Yoki Jahon chempionligini qo‘lida ushlab turgan chet ellik murabbiy ingliz orzusini yana bir necha yilga orqaga suradimi?
