Thomas Tuchel: Mag‘lubiyatdan saboq olish kerak
Inglaterra yana yo‘l o‘rtasida qoldi. Yana bir marta oldinda borib, chetga uchdi. Bu safar Atlanta shahridagi Mercedes-Benz Stadiumda, Argentina qo‘liga final yo‘llanmasini topshirib qo‘ygan holda.
Ikkinchi bo‘lim boshida Anthony Gordon gol urgan paytda MetLife Stadiumdagi yakshanba kungi final – Ispaniyaga qarshi “taqdir uchrashuvi” – deyarli qo‘l yetadigan masofada edi. Stadiondagi ingliz sektorida orzular allaqachon Nyu-Jersiga uchib bo‘lgandek tuyulardi.
Keyin esa jamoa orqaga chekina boshladi. Oldinga emas, ortga qadam. Aynan shu burilish nuqtasi bo‘ldi.
Ustunlikdan qo‘rquvga
Gordonning zarbasi darvozani yorib o‘tgach, Tomas Tuchel tanlagan yo‘l aniq ko‘rindi: hisobni saqlash, xavfni kamaytirish, himoyani zichlash. Lekin bu yondashuv Argentina uchun taklifnomaga aylandi. Maydon markazi bo‘shab, orqaga surilgan chiziqlar Lionel Messi va jamoadoshlari uchun kerak bo‘lgan hududni ochib berdi.
Bosim tobora ortdi. Angliya pressingdan voz kechdi, to‘pni ushlab turish o‘rniga uni tepib chiqarish bilan ovora bo‘ldi. Himoyaviy qarorlar ketma-ketligi oxir-oqibat Enzo Fernandezning kechgi hisobni tenglashtirgan zarbasiga olib keldi.
Shu hammasi emas edi.
Uzatib berilgan qo‘shimcha daqiqalarda Lionel Messi chap qanotdan ko‘tarilgan to‘pni jarima maydoniga osib yubordi, Lautaro Martinez esa havoda raqibidan ustun kelib, bosh bilan darvozani aniq nishonga oldi. 2:1. To‘liq burilish. Va Tuchelning “salbiy” yondashuvi ustidan muxlislar ham, mutaxassislar ham ayovsiz tanqid yog‘dira boshladi.
“Laanatga ishonmayman”
U qarorlar xato bo‘lganini tan oladimi, degan savolga Tuchel shunday javob berdi:
“Yo‘q, men buni o‘yinning o‘z tabiati deb bilaman. Mag‘lub bo‘lishing bilan tanqid boshlanadi. Shunaqa, mag‘lub bo‘lasan – tanqid qilinasan. Boshqacha qaror qilganimizda nima bo‘lishini hech kim bilmaydi. Shuning uchun bunga kirishib, boshni yo‘qotishning ma’nosi yo‘q. Men qarorlarni qabul qildim, demak mas’uliyat ham meniki. Shunday bo‘lishi tabiiy”.
U jamoa “haddan tashqari passiv” bo‘lib qolganini, ustiga-ustak “charchoq” ham o‘z ta’sirini ko‘rsatganini tan oldi. Mercedes-Benz Stadiumdagi o‘yin ayrim jihatlari bilan Gareth Southgate davridagi katta bahslardagi eski odatlarni eslatdi: ustunlikdan keyingi orqaga chekinish, tashabbusni raqibga topshirish, oxir-oqibat jazolanish.
Inglaterra so‘nggi yirik turnirlarda bu ssenariyni allaqachon ko‘rgan: Xorvatiyaga qarshi yarim finalda hisobni ochib, qo‘shimcha daqiqalarda 2:1 hisobida mag‘lub bo‘lish; uch yildan keyin Italiyaga qarshi Yevropa chempionati finalida oldinga chiqib, keyin penaltilarda imkoniyatni boy berish.
Tuchel esa buni “ingliz la’nati” deb atashdan qat’iyan bosh tortdi.
“Men bu narsalarga futbol prizmasidan qarashni yaxshi ko‘raman, – dedi u. – Avvalo, hamma narsa maydonda hal bo‘lishiga ishonaman. Men inglizlarga xos qandaydir la’natga, yoki tarix har safar aynan shunday takrorlanishiga ishonmayman. Murabbiylar boshqa, futbolchilar boshqa, vaziyatlar, raqiblar boshqa. Men futbolning o‘ziga ishonaman va bugun bizni aynan futboliy sabablar yiqitdi, chunki biz hech bir tuzilmada yetarlicha faol bo‘la olmadik”.
Final o‘rniga uchinchi o‘rin bahsi
Atlanta kechasidagi mag‘lubiyat Angliyani finaldan burib, shanba kuni Miamida Fransiyaga qarshi uchinchi o‘rin uchun o‘yinga yo‘naltirdi. Nyu-Jersidagi abadiylik sari qadam tashlash o‘rniga – tasalli o‘yini.
Bu avlod uchun yana bir “juda yaqin, ammo yetarlicha emas” lahzasi. Biroq Tuchel tanqid bo‘roniga qaramay, 2028 yilgi Yevropa chempionatiga – Britaniya va Irlandiyada bo‘lib o‘tadigan “uy” turniriga jamoani aynan o‘zi boshlab borishni rejalashtiryapti.
“Avvalo, Jahon chempionati hali tugagani yo‘q, – dedi u. – Oldinda yana bitta o‘yin bor. Unga unchalik xursand bo‘lmayapmiz, lekin baribir o‘ynashimiz kerak. Keyin yo‘limizni davom ettiramiz. Menda uyda o‘tadigan Yevro yakunigacha shartnoma bor va men bunga hali ham intilyapman, hozir uzoqni o‘ylash qiyin bo‘lsa ham”.
Shartnoma va savollar
Fevral oyida Angliya futbol assotsiatsiyasi Tuchel bilan shartnomani ikki yilga uzaytirgan edi. Endi esa bu qaror atrofida savollar tobora ko‘payishi aniq.
Assotsiatsiya bosh ijrochi direktori Mark Bullingham o‘yindan so‘ng shunday dedi:
“Shunchalik yaqin kelib, mag‘lub bo‘lish yurakni ezadi. Futbolchilar va Thomas bugun borini berdi, butun turnir davomida jamoa, murabbiylar shtabi va xodimlar bundan ko‘proq mehnat qila olmasdi. Ularga minnatdorchilik bildirmoqchiman, shuningdek, bu yerda AQShda va uyda bizni qo‘llab-quvvatlagan ajoyib muxlislarimizga ham chin dildan rahmat. Har bir qadamda sizning yelkadoshligingizni his qildik va yanada uzoqqa bora olmaganimiz hammamizni nihoyatda xafa qildi”.
Endi navbat Miamiga. Uchinchilik uchun o‘yin hech qachon orzu bo‘lmaydi, ammo bu jamoa xarakteri, murabbiyning kelajagi va 2028 yil oldidan qanchalik tez tiklana olishini ko‘rsatib beradi. Savol bitta: bu mag‘lubiyat saboq bo‘ladimi yoki yana bir yo‘qotilgan avlod hikoyasining navbatdagi bobimi?
