Tottenham: De Zerbi boshchiligida qayta tug‘ilish jarayoni
O‘tgan mavsumning bir lahzasida Roberto De Zerbi “Tottenham” futbolchilariga qarab shunday degan edi: “Biz o‘lib qoldikmi?”
Bu savol tasodifiy emasdi. “Stadium of Light”dagi ilk o‘yini, “Sunderland”ga 0:1 hisobidagi mag‘lubiyatdan keyingi kiyim almashtirish xonasi – qorong‘i manzara edi. Futbolchilar yotib qolgan, ba’zilari yig‘layotgan, ko‘zlarda umidsizlik. De Zerbi uchun bu – Premer-ligada qolish uchun beriladigan atigi yettita o‘yinning birinchisi edi.
Oxir-oqibat, omon qolish faqat so‘nggi turda hal bo‘ldi. Lekin oradan to‘rt oy o‘tib, o‘sha sinib tushgan kiyim almashtirish xonasidan bugungi manzara juda uzoqdek ko‘rinadi.
Sydneyda qayta tug‘ilayotgan “Spurs”
Jamoaning Sidneydagi yig‘in bazasi – bandargoh ko‘prigi va mashhur Opera House yonidagi mehmonxona. Xuddi boshqa klubdek. Maxsus ajratilgan qavatda o‘z baristasi tayyorlayotgan qahvalar, kulgi, hazil-mutoyiba, yengil kayfiyat.
Stol tennisi bo‘yicha qizg‘in bahslar. Yangi kelgan futbolchilar – klub tarixidagi rekord 237 million funtlik investitsiya – jamoga singishib bormoqda. Maqsad esa aniq: Angliya futbolining yuqori pog‘onalariga qaytish va sovrinlar uchun yana kurashish.
Klub rekord transferi Sandro Tonali, shuningdek Mateus Fernandes, Jan Paul van Hecke, Andrew Robertson va Martin Dubravka pre-sezon safarida allaqachon maydonga tushib bo‘ldi.
Argentina bilan jahon chempionati finalida o‘ynagan Marcos Senesi esa qo‘shimcha ta’til oldi. U Avstraliya va Yangi Zelandiyadagi o‘yinlarda ko‘rinmadi, ammo endi Hotspur Way bazasida mashg‘ulotlarga kirishdi.
De Zerbi bu holatni qisqa va keskin izohlaydi: “Men eng zo‘r futbolchilarni xohlaganimga haqliman, chunki endi ‘Tottenham’ ham eng zo‘r jamoani qurishga haqli”.
Relegatsiya rejasi va “rejalashtirilgan” mo‘jiza
Bu klub uchun g‘ayrioddiy yoz bo‘ldi. “Tottenham” ikkita transfer rejasi bilan yashadi: tushib ketish uchun alohida, qolib ketish uchun alohida.
De Zerbi shuni qayta-qayta aytadi: agar jamoa Championshipga tushib qolganida ham u qolgan bo‘lardi. Endi esa u A-reja ustida ishlayapti. Bu rejada esa kapitan Cristian Romero va darvozabon Guglielmo Vicario kabi futbolchilarning istagini “hurmat qilish” ham bor – ular hanuz klubni tark etishi mumkin.
Murabbiy aprel oyida ishni boshlagan paytini eslab kuladi: “Boshlanishida men bir millionta individual suhbat o‘tkazgandek bo‘ldim. Kim bu yerda qolishni xohlamasligini aytdi. Men ularga: ‘Ha, menga Premer-ligada qolishga yordam bering, keyin men sizga ketishingizga yordam beraman’, dedim. ‘Agar menga yordam bermasangiz, men bilan birga suv ostida qolasiz’”.
Bir yil ichida klub tubdan o‘zgardi. Muxlislarning g‘azabi, og‘riqli mavsum, ammo shu fon ortida yangi tuzilma paydo bo‘ldi. Endi klubni Lewis Family Trust nomidan yangi bosh ijrochi Vinai Venkatesham boshqarmoqda.
Transferlar bo‘yicha muzokaralarni aynan u va texnik direktor Johan Lange olib boryapti. Lange – eski davrdan qolgan yagona yuqori lavozimli shaxs. Ularni futbol operatsiyalari direktori Rafi Moersen va Manchester City’ning City Football Group tizimidan kelgan yangi performans direktori Dan Lewindon qo‘llab-quvvatlaydi. Lewindonning asosiy vazifasi – “Spurs”ning jarohatlar tarixini yaxshilash.
“Transfer bozorida men akulaga aylanaman”
De Zerbi esa klub ichidagi deyarli barcha jarayonlarga aralashadi. Ayniqsa transferlar masalasida. U o‘zini yashirmaydi: “Transfer bozorida men bir futbolchini xohlasam, akulaga aylanaman. Yo‘q deyishning imkoni yo‘q”.
Shu yondashuv natijasida “West Ham”dan 85 million funtga Mateus Fernandes va “Newcastle”dan 100 million funtga Sandro Tonali kabi rekord bitimlar amalga oshdi.
Murabbiy bu jarayondan zavq olishini yashirmaydi: “Transfer bozorida ishlashni yaxshi ko‘raman. Bu men uchun bosim emas, ishimin eng yoqimli qismlaridan biri”.
Bu zavq qayerdan keladi? De Zerbi buni ham o‘zicha izohlaydi: “Bilmayman, ehtimol qaror qabul qilganingda, mas’uliyatni ham o‘zing olasan. Agar murabbiy futbolchining o‘ziga qo‘ng‘iroq qilsa, boshidanoq alohida aloqani qurish mumkin. Mateus Fernandes bilan onasi, otasi bilan ham gaplashdim”.
U Fernandesning otasiga shunday degan: Angliyada unga “ikkinchi ota” bo‘lishini, farzandini asrashini va’da qilgan.
“Spurs” Van Hecke bilan ham shartnoma imzoladi – bu borada “Chelsea”ning qiziqishi haqida xabarlar bo‘lgan bir paytda. Klub allaqachon ikki rekord yaratuvchi yarim himoyachini qo‘lga kiritishda “Manchester United” va “Manchester City”ni ortda qoldirgandi.
Transfer bozori – sof o‘yin nazariyasi. Ichkaridagilar aytishicha, “Tottenham” agressiv va tezkor bo‘lishi kerakligini juda yaxshi tushungan. Agressivlik esa faqat muzokara ohangida emas, to‘lovlar, maoshlar va eng muhimi, De Zerbiyning shaxsan futbolchilar bilan ishlashida ham namoyon bo‘lgan.
Aprelda “Brighton” bilan 2:2 hisobidagi o‘yin – bunga yorqin misol. Georginio Rutter 95-daqiqada urgan gol bilan “Spurs”ning omon qolish rejasiga jiddiy zarba berdi. O‘sha o‘yinda golga assistentlik qilgan Van Hecke bilan De Zerbi keyin yozishganini ochiqlaydi: “Men unga: ‘Sen o‘shanda assist berib, “Tottenham”ni pastga tortmoqchi bo‘lding, endi menga kelasan, boshqa yo‘l yo‘q’, deb yozdim”.
Tonali bilan esa alohida hikoya. “Everton” ustidan so‘nggi turdagi g‘alaba va Premer-ligadagi mavqe saqlab qolinganidan keyingi kun De Zerbi unga xabar yuboradi. Keyin esa Bresciadagi uyida uchrashuv. O‘sha suhbat hal qiluvchi bo‘lib chiqadi. Qolganini klub xodimlari rasmiylashtirdi.
Endi esa murabbiy hujum chizig‘ida “oxirgi bomba” haqida kinoya bilan gapirmoqda. Ikki hujumchi kelishi kutilmoqda, ulardan biri – “Manchester City”ga tegishli Savinho.
Moliyaviy jasorat, lekin beparvolik emas
Tashqaridan qaraganda, “Tottenham” bu yozda haddan tashqari ko‘p pul sarflayotgandek tuyulishi mumkin. De Zerbi bunga qo‘shilmaydi. U Lewis oilasi iyun oyida klubga 100 million funt kiritganiga qaramay, o‘zini “bosim ostida emasman”, deydi. Chunki bu pul zarurat edi, uningcha, so‘nggi yillarda “Chelsea”, “Arsenal” va “Liverpool” ham xuddi shunday yo‘l tutgan.
Kelganlar bor joyda, ketganlar ham bo‘ladi. Klub Luka Vuskovicni “Brighton”ga 45 million funt evaziga sotib, katta daromad ko‘rdi. Lucas Bergvall va Angliya terma jamoasi himoyachisi Djed Spence kelajagi esa hanuz mavhum.
De Zerbi bu borada ham o‘zini klub xo‘jayini kabi tutadi: “Biz Vuskovicning ‘Brighton’ga o‘tish istagini Vinai va Johan bilan birga baholadik, chunki men ‘Tottenham’ pulini o‘zimning pulimdek ko‘raman. Xuddi egasi mening otamdek. Otangizdan pul yo‘qotishini so‘ramaysiz-ku”.
Uning fikricha, yirik klub bo‘lish – bu balans san’ati: “Biz katta narxda futbolchi sotishimiz, kichik narxda futbolchi olib kelishimiz kerak. Besh yillik reja boshlayapmiz, chunki biz qurayapmiz”.
Shu qat’iy pozitsiya Joao Palhinha masalasida ham ko‘rindi. “Bayern Munich”dan uni to‘liq sotib olish imkoni bo‘lgan, De Zerbi futbolchini yomon deb hisoblamagan. Ammo umumiy moliyaviy paket mos kelmadi. Klub chekni keragidan ortiq imzolashdan tiyildi.
“Birorta salbiy gap eshitsam, uyga jo‘nataman”
Sunderlanddagi o‘sha birinchi o‘yindan so‘ng nafaqat futbolchilar, balki bazadagi xodimlar orasida ham tushkunlik hukm surgan. Ertasi kuni De Zerbi futbolchilarsiz yig‘ilish o‘tkazadi.
“Men ularga: ‘Kimdan birinchi bo‘lib salbiy gap eshitsam, darrov uyga jo‘nataman’, dedim”, – deydi u.
Endi vazifa – ketma-ket ikki mavsumda 17-o‘rinni ko‘rgan klubning ruhiyatini butunlay o‘zgartirish. O‘tgan yil Ange Postecoglou davrida ham o‘rin bir xil bo‘lgan, lekin o‘shanda Yevropa Ligasi g‘alabasi bor edi, tushib ketish xavfi esa bunchalik keskin sezilmagan. O‘tgan mavsum esa haqiqiy travmaga aylandi.
De Zerbi bu jarayonni faqat taktika bilan emas, insoniy yondashuv bilan ham davolamoqda. Mayfairdagi “katta kecha” – shundan biri. “Bir katta kechki ovqat uyushtirdim, ichimliklar bilan”, – deydi u. Uningcha, jamoa yakuniy turlarda omadsiz bo‘lib, omon qolishni ancha oldinroq ta’minlashi mumkin edi.
“Menimcha, o‘sha paytda ular o‘zlarini odamlar o‘ylagandan ham yomonroq deb hisoblashardi”, – deya tan oladi murabbiy. “Shifo jarayoni hanuz davom etyapti. Keyingi safar bunday kecha va ichimliklarni o‘zlari tashkillashtirishlarini istayman”.
So‘ngra u o‘z falsafasini bir jumlaga jamlaydi: “Sevgi, do‘stlik va g‘amxo‘rlik bilan sen eng-engi-engi yuqori darajaga chiqasan”.
“Tottenham” hozir aynan shu yo‘lni tanlagan. Savol shuki, bu yo‘l ularni nihoyat sovrinlar sahnasiga olib chiqadimi yoki bu ham navbatdagi qayta qurilishning boshlanishi xolosmi?
