Trabzondagi Fenerbahce avtobusi hujumida yangi qo‘lga olishlar
Turkiya futbolini larzaga keltirgan voqea yana kun tartibida. 11 yil sukutdan so‘ng, Trabzonda Fenerbahce jamoa avtobusiga qurolli hujum bo‘yicha besh kishi qo‘lga olindi. Bu haqda Adliya vaziri Akin Gurlek seshanba kuni e’lon qildi.
Uning aytishicha, tergovchilar ishni qayta ko‘rib chiqdi, yangi texnologik imkoniyatlar va yangilangan tergov usullaridan foydalandi. Shundan so‘ng Trabzon Bosh prokuraturasi shubhalanayotgan shaxslarning manzillariga reydlar uyushtirdi.
Uylar tintuv qilindi, turli ashyolar musodara qilindi, protsessual jarayonlar boshlandi. Rasmiylarning ta’kidlashicha, maqsad bitta: 11 yil avval sodir etilgan hujum ortida turgan shaxs yoki shaxslarni aniq, isbotli dalillar bilan topish.
Vazir Gurlekning so‘zlari keskin edi: bu ishda taxminlar emas, faqat aniq dalillar gapirishi kerak.
Viaduktdagi daqiqa: avtobus chetga uchib ketishi mumkin edi
2015 yil 4 aprel. Trabzon viloyatining Surmene tumani yaqinida tunda jimlikni o‘q ovozlari yorib o‘tgan payt.
Fenerbahce o‘sha kuni safarda Caykur Rizespor ustidan 5:1 hisobida g‘alaba qozongan, chempionlik poygasida abadiy raqibi Galatasaray bilan qadam-baqadam kurashayotgan edi. Jamoa Rizedan Trabzon aeroportiga qaytayotgan, avtobus viadukt ustidan o‘tayotganda hujum sodir bo‘ldi.
O‘qlar to‘g‘ridan-to‘g‘ri haydovchini nishonga oldi. Haydovchi yuzidan yaralandi, boshqaruvni yo‘qotish yoqasiga keldi. Bir lahza. Yana biroz. Avtobus chetga og‘sa, pastga qulash ehtimoli juda katta edi.
Shu payt yonida o‘tirgan jamoa xavfsizlik boshlig‘i vaziyatga aralashdi. Haydovchi avtobusni yo‘ldan butunlay chiqib ketishidan asrab qoldi, xavfsizlik boshlig‘i esa tormozni bosib, og‘ir texnikani viadukt chetida to‘xtatishga muvaffaq bo‘ldi.
Futbolchilar omon qoldi. Haydovchi esa shifoxonaga yetkazildi. Hech bir o‘yinchi jarohat olmadi, ammo avtobus ichidagi har bir kishi o‘sha kecha o‘lim bilan yuzma-yuz kelganini yaxshi biladi. Agar bir soniyaga kechikishganida, bu voqea Turkiya futbol tarixidagi eng qora sahifalardan biriga aylanishi mumkin edi.
“Suiqasd” va bir haftalik to‘xtash
Hujumdan so‘ng Fenerbahce pozitsiyasi keskin bo‘ldi. Klub bu hodisani ochiqchasiga “suiqasdga urinish” deb atadi va masala to‘liq oydinlashmaguncha maydonga tushmasligini ma’lum qildi.
Bosim darhol sezildi. Turkiya Futbol Federatsiyasi (TFF) barcha oliy liga va kubok uchrashuvlarini bir haftaga to‘xtatib turdi. Federatsiya bu hujumni “terrorchilik harakati” sifatida ta’rifladi.
Ammo futbol taqvimi qayta ishga tushdi, hayot davom etdi, o‘yinlar qaytdi. Viaduktdagi o‘q ovozi esa xotiralarda qoldi. Ish esa, rasmiy jihatdan, asta-sekin muzlab bordi.
Dastlabki tergov: ushlanganlar qo‘yib yuborilgan, ish yopilgan
Hujumdan ko‘p o‘tmay, 9 aprelga kelib ilk gumondorlar sudga olib chiqildi. Prokuratura ularning hibsga olinishi tarafdori bo‘ldi, ammo sud boshqa qaror qabul qildi: yetarli va ishontiruvchi dalillar yo‘q, degan asos bilan ularni sud nazorati ostida ozod qildi.
Shundan keyin ish uzoq cho‘zildi. So‘roq, hujjatlar, ekspertizalar… Yillar o‘tdi. Oxir-oqibat, besh yildan ortiq vaqt o‘tib, ish bo‘yicha “jinoyat ishi qo‘zg‘atmaslik” haqida qaror chiqdi. Ya’ni, amalda tergov yopildi.
Bu qaror Fenerbahce ichida ham, muxlislar orasida ham qabul qilinmadi. Futbolchilar va klub rasmiylari alohida tartibda Turkiya Konstitutsiyaviy sudiga murojaat qilishdi. Ular davlat organlarini samarali tergov o‘tkazmagani, hayot huquqi buzilganini ta’kidlab, shikoyat kiritdi.
2026 yilda ish qayta ochildi – va nihoyat hibslar
Burilish nuqtasi 2026 yil may oyida yuz berdi. Adliya vazirligi tarkibidagi Qotillik va yechilmagan jinoyatlarni tergov qilish bo‘limi bu ishni qayta ko‘rib chiqdi. Oldingi “ish qo‘zg‘atmaslik” qarorini sud bekor qildi, shundan so‘ng tergovchilar ishni yana bir bor ochib o‘rganishga huquq oldi.
Shu jarayon natijasida bugun e’lon qilingan xabar paydo bo‘ldi: Trabzondagi reydlar, besh nafar gumondorning qo‘lga olinishi, yangi dalillar asosida qayta jonlangan ish.
Vazir Gurlek o‘z bayonotida 2015 yil 4 aprel kuni Trabzonda Fenerbahce jamoasini olib ketayotgan avtobusga qilingan qurolli hujumni “millat vijdonida ochiq qolgan yara” deb atadi. U haydovchi og‘ir yaralangani, futbolchilar va klub rasmiylari katta xavf ostida qolganini eslatdi.
“Qaysi jamoa bo‘lishidan qat’i nazar”
Adliya vaziri yana bir muhim nuqtani alohida urg‘uladi: bu tergov faqat Fenerbahce uchun emas. Unga ko‘ra, zo‘ravonlik qaysi jamoa, qaysi futbolchi yoki qaysi muxlislar guruhini nishonga olganidan qat’i nazar, davlat bunday ishlarni oxirigacha yetkazishga majbur.
Bu so‘zlar fonida savol ochiq qoladi: 11 yil davomida javobsiz qolgan savollarga endi javob topiladimi? Trabzondagi o‘q ovozlari ortida turganlar nihoyat ochiq maydonga olib chiqiladimi?
Turkiya futboli bu ishning yakunini kutmoqda. Viadukt ustida to‘xtab qolgan avtobusdan so‘ng, endi adolat to‘xtab qolmasligi kerak.
