Trumpning Infantino uchun qo‘llab-quvvatlashi: Jahon futbolidagi mojarolar
Jahon futbol siyosatidagi keskin tortishuvlar fonida kechasi birdaniga yangi, juda baland ovoz eshitildi. AQSh sobiq prezidenti Donald Trump FIFA rahbari Gianni Infantino tarafini ochiqcha oldi va tashkilotga uni lavozimdan chetlatmaslik haqida ogohlantirdi.
Bu – hozircha Infantino uchun eng nufuzli, eng shov-shuvli ochiq qo‘llab-quvvatlash. Ayniqsa, Jahon chempionati ulushlarini xususiy kapitalga sotish rejasidan keyin ko‘tarilgan norozilik to‘lqini tobora kuchayib borayotgan bir pallada.
FIFA uzr so‘radi, lekin kursidan voz kechmadi
Infantino Trump bayonotiga hozircha javob bermadi. FIFA esa o‘tgan haftada a’zolariga maktub yo‘llab, FIFA Forward Enterprise loyihasi bo‘yicha “xatolar”ni tan oldi va uzr so‘radi.
Shu bilan birga, eng muhim chiziq o‘chirilmadi: tashkilot rahbariyati Gianni Infantino prezident bo‘lib qolishini yana bir bor ma’qulladi.
Maktubda jarayon noto‘g‘ri boshqargani tan olindi, “boshqacha olib borilishi kerak edi”, degan jumla ishlatildi. Ammo asosiy e’tiroz – Jahon chempionati ulushini sotish g‘oyasining o‘zi – “xato qaror” sifatida belgilab qo‘yilmadi.
Shu orada Yevropaning eng yirik futbol organi UEFA hamda boshqa yetakchi uyushmalar Infantino rahbarligiga ishonchini yo‘qotganini ochiq aytib bo‘ldi. FIFA esa orqaga chekinishni istamayapti.
FFE loyihasi bekor qilingach, FIFA keskin ohangda ogohlantirdi: tashkilot o‘z “halolligi, yaxshi boshqaruvi va protsessual adolatiga” qarshi hujumlarni endi chidadi, deb bo‘lmaydi. Nom va obro‘ni himoya qilish uchun “zarur bo‘lgan barcha choralar” ko‘rilishini bildirdi.
Dam olish kunlari esa FIFA Yevropada Infantino obro‘sini tushirishga qaratilgan “kampaniya” borligini iddao qilib, yana hujumga o‘tdi. Bunga Buyuk Britaniya matbuotidagi xabarlar – Infantino UEFA bosh kotibi bo‘lib ishlagan paytda ayol xodim bilan munosabatlar haqidagi da’volar va u ayolga ishini tark etishi uchun to‘lov qilingani haqidagi yozuvlar turtki bo‘ldi.
UEFA, AFC va CONCACAF: “Ishtiyoq emas, ishonch kerak”
Bosim faqat Yevropadan kelmayapti. Endi sahnaga birgalikda uchta yirik konfederatsiya chiqdi.
Dushanba kuni UEFA, Asian Football Confederation (AFC) va Shimoliy hamda Markaziy Amerika futbol uyushmasi CONCACAF ochiq xat e’lon qilib, FIFA’ni FFE mojarosi bo‘yicha javobgarlikni o‘z bo‘yniga olmagani uchun keskin tanqid qildi.
Xatda bitta satr ayniqsa jaranglab turibdi: “Futbolda yetakchilik – mulk emas. Bu unga ishonch bildirgan futbol oilasiga xizmat qilish burchidir.”
Keyin esa eng og‘ir zarba keladi: ishonch “aldov” orqali buzilganda, bir odam o‘zini unga vakolat bergan jamoadan ustun qo‘yganida, bu burch tark etilgani ta’kidlanadi.
Ular FIFAning yaqindagi uzr xatini ham rad etishdi. Ularning fikricha, maktubda FFE taklifining o‘zi “aslidan noto‘g‘ri” ekani tan olinmagan. Jahon chempionati ulushini sotishga urinishi “faqat protsessual xato” emas, balki “judayam og‘ir hukm xatosi” bo‘lgani qayd etildi.
Boykot soyasi va bo‘lingan front
UEFA pozitsiyasi aniq: u FIFA musobaqalarini boykot qilish rejasidan qaytmayapti. Sabab bitta – Infantino rahbarligiga ishonch butunlay yo‘qolgan.
AFC va CONCACAF esa chiziqni biroz boshqacha chizdi. Ular Infantino va FIFA siyosatini tanqid qildi, lekin hozircha boykotga qo‘shilmadi.
Shunday bo‘lsa-da, uch konfederatsiyaning birgalikdagi ochiq xati global futbol siyosatidagi bo‘linishni yaqqol ko‘rsatib turibdi: bir tomonda Infantino va uni siyosiy minbarlardan himoya qilayotganlar, boshqa tomonda esa Jahon chempionati kelajagini “sotilmaydigan qadriyat” deb bilayotganlar.
Bugungi kunda erkaklar ham, ayollar ham Jahon chempioni – UEFA a’zosi bo‘lgan Ispaniya. Endi savol shunday: eng yirik sport turnirining amaldagi chempionlari mansub qit’a konfederatsiyasi FIFA’ga qarshi turib, global tartibni qayta chizishga qanchalik tayyor?
