Thomas Tuchelning hujumi: Kane va Bellingham aloqasi
Thomas Tuchel boshida aylantirayotgan asosiy savol bitta: qanday qilib Harry Kane’dan maksimal foyda olib, shu bilan birga qolgan hujumchilarni ham gol va yaratuvchanlikka majbur qilish mumkin? Panama bilan o‘yin shuni ko‘rsatdiki, javob ko‘pdan beri ko‘z o‘ngida turgan — Jude Bellingham orqali.
Kane raqamlari zo‘r, lekin yolg‘iz
Tuchel boshchiligidagi 17 ta o‘yinda Harry Kane 13 ta gol urgan. Bu – dahshatli ko‘rsatkich. Ammo muammo shunda: boshqa birorta futbolchi uchta goldan ko‘piga chiqmagan. Bu esa hujumni bir odamga haddan tashqari bog‘lab qo‘yilganidan darak.
Kane bu turnirda ham odatdagidek hammasini o‘zi tortdi. Croatiaga qarshi o‘yinda u penalti va burchakdan keyingi zarba bilan ikkita gol urdi, Ghana bilan o‘yinda esa qaytgan to‘pni darvoza ustidan uchirib yubordi. Ochiq o‘yinda unga yaratilgan imkoniyatlar esa deyarli yo‘q darajada bo‘ldi.
Markaziy hujumchi odatda maydonda boshqalarga qaraganda kamroq pas oladi. Kane ko‘pincha orqaga tushib, o‘zi ham o‘yin qurishga urinadi, lekin baribir asosiy savol o‘sha-o‘sha: bu turnirda Angliya safida unga to‘pni kim yetkazib beryapti?
Javob esa ko‘ngildagidek emas.
Pickford va Guéhi – yo‘lini yo‘qotgan uzatmalar
Birinchi o‘yinda Kane’ga eng ko‘p pas bergan futbolchi – darvozabon Jordan Pickford. Atigi uchta. Ikkinchi uchrashuvda esa uchta pas bilan Marc Guéhi yetakchi bo‘ldi. Hujumchini o‘yin ichiga kiritish vazifasi asosan orqa chiziq zimmasiga tushib qolgandek.
Panamaga qarshi uchrashuvda uch nafar futbolchi Kane’ga to‘rttadan pas berdi. Lekin farqni raqamlar emas, sifat qildi. Jude Bellingham atigi ikki marta Kane’ni topdi, ammo aynan shu ikki epizod butun guruh bosqichidagi eng muhim lahzalardan biriga aylandi.
Shu paytgacha bu ikki yulduzning terma jamoa darajasida bir-biri bilan uncha bog‘lanmagani ajablanarli edi. Opta ma’lumotlariga ko‘ra, Panama o‘yiniga qadar yirik turnirlarda maydonda birga o‘tkazgan 1 154 daqiqada Bellingham Kane uchun atigi uchta golli vaziyat yaratgan, xolos.
Ular xalqaro maydondagi yagona golli hamkorligini 2023 yilda Hampden Park’dagi o‘rtoqlik uchrashuvida qayd etishgandi. O‘sha kechadagi uzatma – chiziq ortiga, himoyachilar orasidan o‘tgan keskin pas – Panamaga qarshi yana takrorlandi. Va yana himoyani yorib o‘tdi.
10 daqiqada o‘yinni aylantirgan Bellingham
Panama bilan uchrashuvning 56-daqiqasiga kelib, Angliya atigi 0,54 expected goals ishlab olgandi. Ya’ni yaratilgan vaziyatlar sifati bo‘yicha raqamlar juda past edi. Shunda sahnaga Bellingham chiqdi.
Uning Kane’ga tashlagan birgina to‘p o‘yin davomida Angliya uchun ilk katta imkoniyatni (Opta ta’riflagan “big chance”) yaratdi. Himoya chizig‘ini yorib o‘tuvchi, vaqt va tezlik jihatidan ideal uzatma. Kane bunday holatlarda adashmaydi.
Shundan keyingi 10 daqiqada Bellingham butun uchrashuvni o‘zgartirib yubordi: burchak zarbasini ishlab oldi, o‘sha burchakdan o‘zi gol urdi va yana Kane’ni topib, Angliyaning ikkinchi goliga hammuallif bo‘ldi. Bu nafaqat individual mahorat namoyishi, balki Tuchel izlayotgan hujum modeli qanday bo‘lishi kerakligini ko‘rsatib berdi.
Expected assists: sifat qancha turadi?
Opta hisoblaydigan expected assists ko‘rsatkichi – bajarilgan pasning golga aylanish ehtimolini o‘lchaydi. Bellinghamning Panama o‘yinidagi uzatmalari umumiy hisobda 0,57 expected assists qiymatiga ega bo‘ldi. Guruh bosqichida Angliya futbolchisi uchun bu eng yuqori ko‘rsatkich.
Butun uchta o‘yin davomida bunday darajaga chiqib olgan yagona boshqa futbolchi – Noni Madueke, u ham 0,66 bilan. Lekin Bellingham buni bitta uchrashuvning o‘zida berdi. Farq sezilyapti.
Bellinghamning Kane’ga qilgan paslari bu raqamlarning asosiy qismini tashkil qildi. Expected goals bo‘yicha u yaratgan imkoniyatlardan biri guruh bosqichida bir futbolchi boshqasiga yaratib bergan vaziyatlar ichida ikkinchi eng yuqori qiymatga ega bo‘ldi. Yana biri esa to‘rtinchi pog‘onani bo‘lishdi. Bu tasodif emas, bu – uyg‘unlik boshlanayotganidan darak.
Tuchel topgan formulami?
Tuchel uchun jumboq aniq: Kane’ni markazda saqlagan holda, atrofidagi futbolchilardan ham gol, ham ijod kutish kerak. Panama o‘yini shuni ko‘rsatdiki, bu vazifa Bellingham orqali yechim topishi mumkin.
Real Madrid yulduzi va terma jamoaning rekord to‘purari o‘rtasidagi aloqa nihoyat jonlana boshladi. Agar bu bog‘lanish shu sur’atda davom etsa, savol bitta bo‘lib qoladi: raqiblar Kane’ni to‘xtatishga urinadimi yoki Bellinghamni? Eng yomoni ular uchun shundaki, endi ikkalasini birdaniga to‘xtatish kerak bo‘ladi.
