Tuchelning og‘ir yuklari va Messi tizzasidagi quvonch

Argentina Nyu-Yorkdagi yakshanba finaliga yo‘l olgan paytda, Angliya o‘z orzusidan so‘nggi daqiqalarda ayrildi. Dastlabki zarba emas, yakuniy zarba og‘riqli bo‘ladi – bu safar ham shunday bo‘ldi.

Qaror burilish nuqtasiga aylandi

Ikkinchi bo‘lim boshida Anthony Gordonning goli Angliyani tarixga bir qadam yaqinlashtirdi. Chetda, begona maydonda ilk bor erkaklar jamoasi bilan Jahon chempionati finaliga chiqish imkoniyati qo‘lda turgandek edi. Lekin bu qo‘l bo‘shashdi. Enzo Fernándezning uzoq masofadan kelgan kuchli zarbasi hisobni tenglashtirdi, qo‘rquvni maydonga tushirdi, so‘ng zaxiradan chiqqan Lautaro Martínez qo‘shimcha vaqtning ikkinchi daqiqasida yurakni yoradigan golni urdi. Shu bilan Argentina ketma-ket ikkinchi finalini rasmiylashtirdi, raqib esa maydonga qulab tushdi.

Hakmning yakunlovchi hushtagi yangraganda, ingliz futbolchilari gazonga cho‘kib qoldi. Harry Kane boshini egib, baribir safarga kelgan muxlislar oldiga borishni, ularga rahmat aytishni unutmasdan, jamoani o‘zi ergashtirdi. Jude Bellingham esa ko‘z yoshlarini yashira olmadi. Boshqa tomonda esa mutlaqo boshqa sahna: Lionel Messi tizzasiga cho‘kdi, mushtlarini havoga otib, navbatdagi finalni nishonladi.

12 foizlik qulflanish va Kane og‘rig‘i

Bu kechaning eng katta zarbalaridan biri to‘p emas, taktika bo‘ldi. Thomas Tuchel o‘z qarorining oqibatini yashirmadi. U Declan Rice va Reece Jamesni almashtirib, orqa chiziqni besh kishiga o‘tkazdi – bu Fernándezning golidan atigi uch daqiqa oldin sodir bo‘ldi. Angliya chuqurroq tortildi, Argentina esa aynan shunda nafas oldi.

Tuchel buni tan oldi: bo‘shliqlar haddan tashqari ochilib ketayotgani sababli tizimni o‘zgartirganini aytdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Argentina ko‘proq tavakkal qila boshladi, ritmni oshirdi, “endi yo‘qotadigan narsa qolmadi” degan tuyg‘u bilan o‘ynadi. Shu paytda Angliya aksincha, “yo‘qotadigan narsa juda ko‘p” degan fikr bilan orqaga chekina boshladi. Murabbiy o‘z zimmasiga mas’uliyatni oldi: agar ishlamagan bo‘lsa, qaror noto‘g‘ri ko‘rinishi tabiiy.

Asablar, shiorlar va chekkadagi janglar

Mentalitet haqida savol berilganda ham u “la’nat”, “inglizcha kasallik” degan gaplardan uzoq turdi. Turli murabbiylar, turli avlodlar, turli vaziyatlar – lekin ssenariy takrorlanayotgani bor gap. Tuchelning o‘zi bu safar muammo faoliyat yetishmasida bo‘lganini ta’kidladi: qaysi tuzilma bo‘lmasin, jamoa yetarlicha faol bo‘la olmadi.

U o‘yindan keyin pushaymon emasligini aytdi. Jamoa hammasini berib o‘ynaganini, 1:0 hisobiga to‘liq haqli bo‘lganini, hatto sharoitlarni inobatga olganda bu turnirdagi eng yaxshi o‘yinlardan biri bo‘lganini ta’kidladi. Ammo chiziqdan o‘tkaza olishmadi. Final yo‘li chizig‘ining narigi tomonida qolib ketdi.

Gordonning golidan tortib, Lautaro Martínezning goli urilgan lahzagacha bo‘lgan oraliqda Angliya atigi 12 foiz to‘p nazoratiga ega bo‘ldi. Bu nafaqat statistika, balki butun o‘yinning ruhiy kartinasi edi: bir jamoa ortga chekinadi, ikkinchisi uni to‘lqin-to‘lqin bosadi.

Kane bu holatni yashirmadi. U o‘yindan keyin jamoa, shtab, muxlislar uchun “juda achchiq” ekanini aytdi. Uning ta’rifiga ko‘ra, Angliya o‘yinning katta qismida yaxshi harakat qilgan, lekin 1:0 hisobidan so‘ng faqat ushlab qolishga urinib qolgandek bo‘ldi – bu darajadagi futbol uchun yetarli emas. Gol kiritilgach, Argentina oldinga ko‘proq kuch tashladi, Angliya esa ularni odamma-odam ushlashda qiynaldi. Natijada jarima maydoni atrofida to‘lqin ortidan to‘lqin kela boshladi, inglizlar faqat to‘siq qo‘yish bilan ovora bo‘ldi. Oxir-oqibat, bu devor ham yiqildi.

Argentinaning qaytish odati va Scaloni ruhi

Oxirgi hushtakdan keyin ham asablar tinchimadi. Bellingham Argentina zaxira futbolchisi Valentín Barco boshining orqa qismiga zarba bergandek ko‘rindi, uni Dean Henderson va James Trafford tortib ketishga majbur bo‘ldi. Hakamlar bu harakatni jazolamadi, lekin telekameralar hammasini qayd etdi – turnir tugamagan, bu epizod hali eslatilishi mumkin.

Maydonning boshqa chetida esa Lisandro Martínez qo‘lida shiorli banner bilan nishonlardi: “Las Malvinas son Argentinas”. Bu yozuv Falkland urushiga ishora qilgan holda yana siyosat va futbolni bir sahnaga olib chiqdi. G‘alaba kayfiyati, tarixiy og‘riq va milliy g‘urur bir varaqda jam bo‘ldi.

Argentina bu turnirda allaqachon bir marta tubdan qaytgan edi: 1/8 finalda Misrga qarshi 0:2 hisobidan 3:2 g‘alabaga. Lautaro Martínez bu safar ham jamoa hech qachon taslim bo‘lmaganini eslatdi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Angliya taxminan 60 daqiqa davomida juda yuqori bosim bilan o‘ynadi, lekin gol topilgach ortga chekinishi argentinaliklarga to‘pni aylantirish, kengliklarni topish va o‘yinni o‘z qo‘liga olish imkonini berdi.

Lionel Scaloni ham ko‘zlari namlangan holda jamoasining kurash ruhini madh qildi. U bu jamoa aynan qiyinchilikda eng yaxshi o‘ynashini aytdi. Ularning oldida murakkab vaziyat turgan, “qon hidini sezgan” jamoa esa oldinga tashlangan. 6-7 ta imkoniyat ketma-ket yo‘qqa chiqqan bo‘lsa-da, oxirigacha kurashish odati o‘zini oqladi. Scaloni uchun bu faqat taktika emas, bu o‘yinning ular uchun nimani anglatishi, qanday tuyg‘u bilan maydonga chiqishlari haqida edi.

Endi Argentina Nyu-Yorkda Spain bilan finalga tayyorlanadi. Messi yana bir bor kubok sari yuradi. Angliya esa chiziqdan biroz oldin to‘xtab qoldi. Savol endi bitta: bu og‘riq navbatdagi avlodni yanada qat’iyroq qiladimi yoki yana bir “yo‘qotib qo‘yilgan imkoniyat” sifatida tarix sahifasida qolib ketadimi?