U-15 Chempionati: Infantino va Disney orzusi qanday qilib yo‘qolib ketdi

FIFA ichida bir yil davom etgan sirli loyiha bor edi. 211 mamlakatni qamrab oladigan, bevosita bolalar futboli uchun mo‘ljallangan U-15 jahon chempionati. G‘oya shunchaki turnir emasdi – u beysboldagi Little League modeliga o‘xshash global sahna bo‘lishi kerak edi. Ochilish yoki yopilish marosimlari esa Disney bog‘larida o‘tkazilishi rejalashtirilgan.

Hammasi chizilgan, hisoblangan, investorlar topilgan edi. Lekin 2026 yilgi Jahon chempionati yaqinlashar ekan, bu loyiha so‘nggi burilishda to‘xtatildi. The Athletic xabariga ko‘ra, reja javonning eng yuqori tokchasiga qo‘yildi – noaniq muddatga.

Mexikodan boshlangan tashabbus, AQSh kapitali bilan

Turnir konsepsiyasi oddiy bir hujjat emasdi. Uni Meksika Futbol Federatsiyasining sobiq komissari Xuan Karlos Rodriges (Juan Carlos Rodriguez) batafsil ishlab chiqqan. Orqasida esa xususiy AQSh kapitali turardi.

Loyihaga Eldridge Industries qo‘llab-quvvatlash bildirgan, bu kompaniyaga esa Chelsea hammuallifi Todd Boehly raislik qiladi. Bu – kichik o‘yinchoq emas, futbol bozorining eng yuqori qatlamidan kelgan pul edi.

Tashkilotchilar ESPN bilan ham muloqot qilgan. Sahna sifatida Florida shtatidagi Orlando shahrida joylashgan ESPN Wide World of Sports Complex variant sifatida ko‘rib chiqilgan. U Walt Disney World kurorti hududida joylashgan, demak, futbol, televideniye va attraksionlar bir joyda jam bo‘lishi rejalashtirilgan edi.

Disney fonida, futbol esa markazda. Reja shunday ko‘ringan.

Infantino ramziy o‘yinni xohlagan edi

Gianni Infantino bu tijoriy loyihaga faqat pul manbai sifatida qarab qolmadi. U ochilish uchrashuviga ramziy ma’no yuklamoqchi bo‘ldi: Isroil va Falastin terma jamoalarining U-15 darajasidagi o‘yini.

G‘oya – futboldan tinchlik va birdamlik sahnasi sifatida foydalanish. Bitta maydon, ikkita ramz. FIFA rahbariyati uchun bu kuchli signal bo‘lishi mumkin edi.

Ammo siyosat yana o‘z so‘zini aytdi. Vancouver shahrida o‘tgan FIFA Kongressida ikki federatsiya delegatlari bir-biri bilan qo‘l siqishni ham rad etishdi. Munosabatlar shu qadar keskinlashdiki, ramziy o‘yin haqidagi fikr oxirgi loyihadan butunlay chiqarib tashlandi. Ochilish uchrashuvi orqali yarashuv sahnasini yaratish umidi shu bilan yakunlandi.

Tanaffus – FIFA uchun yengillikmi?

U-15 jahon chempionati loyihasining bekor qilinishi, aslida, FIFA uchun ma’lum ma’noda nafas rostlash imkonini berdi. So‘nggi yillarda xalqaro taqvim haddan tashqari zichlashgani, yosh futbolchilar ham bosim ostida qolayotgani haqida tanqidlar kuchaygan.

Disney bilan bog‘langan, global televizion ko‘lamdagi yana bir yoshlar turniri aynan shunday e’tirozlarni yanada kuchaytirishi aniq edi. Yana bir savol paydo bo‘lardi: 14–15 yoshli bolalar uchun bu darajadagi tijoriy sahna qanchalik to‘g‘ri?

Loyiha to‘xtatilgani bilan, Infantino yo‘nalishni o‘zgartirgani yo‘q. Uning strategiyasi hanuz bir yo‘nalishda: global musobaqalarni kengaytirish, ayniqsa Shimoliy Amerikada yuqori daromadli teletranslyatsiya huquqlarini qo‘lga kiritish.

Pul oqimi, reytinglar, yangi bozorlar. Bularning bari FIFA uchun ustuvor.

Pul va iqtidor o‘rtasidagi chiziq

Savol esa o‘sha-o‘sha: bu yo‘lda futbolchilarning o‘zi qayerda qoladi?

Yosh futbolchilar uchun xalqaro taqvim allaqachon murakkab. Akademiyalar, klublar, mamlakat chempionatlari, turli yosh toifalaridagi musobaqalar – hammasi bir-biriga ulanib ketgan. Ustiga ustak, global turnirlar soni oshgani sari yuk aynan shu bolalarning yelkasiga tushadi.

FIFA endi U-15 loyihasini to‘xtatgan bo‘lsa-da, tashkilot oldida murakkab muvozanat turibdi: daromadni oshirish, lekin futbolchining salomatligini ham unutmaslik. Tijoratni kuchaytirish, lekin iqtidorni erta “sindirmaslik”.

Infantino va uning jamoasi uchun bu savol endi bir martalik loyiha haqida emas. Bu – butun avlod futbolchilarining kelajagi haqida qaror qabul qilish demak.