Uch davlatli mundial: England va parvoz masofalari
Uch mamlakatga yoyilgan bu Jahon chempionati boshidan ma’lum edi: jamoalar faqat raqib bilan emas, xarita bilan ham kurashadi. Shimoliy Amerikaga sochib yuborilgan 16 ta mezbon shahar – va har bir terma jamoa kubok sari emas, avval samolyot trapiga qarab yugurishga majbur.
Shu fonida yarim finalga chiqqanlar orasida bir jamoa alohida ajralib turibdi. Bu safar eng ko‘p kilometrni bosib o‘tgan favorit emas, balki England.
England: yarim finalga eltgan 14 ming mil
Thomas Tuchel boshqarayotgan England terma jamoasi bu turnirni deyarli havo yo‘lida o‘tkazmoqda. Ularning hisobida – 14 ming mildan ortiq parvoz. Bu raqam France ko‘rsatkichidan qariyb yetti baravar ko‘p, yarim finaldagi raqib Argentinadan esa ancha yuqori.
England bazasi – Kansas City, Missouri. O‘yinlar esa bir-biridan uzoq nuqtalarda: Atlanta, Boston, Mexico City, Miami. Har safar – Kansasga qaytish, keyin yana uchish. Turnir davomida bu “pendel reyslar” jamoaning kundalik hayotiga aylangan.
Natija – rekordga yaqin masofa. Oldingi mundiallarda butun turnir davomida ayrim terma jamoalar bosib o‘tgan yo‘lni England bu safar yarim finalga kelib bo‘lib bo‘ldi.
Argentina va France: bir xil baza, turlicha yuklama
Qizig‘i shundaki, Argentina ham o‘z qarorgohini Kansas Cityda tanlagan. Ammo ularning umumiy yo‘li 8 ming mildan sal ko‘proq – Englanddan baribir ancha kam. Parvozlar ko‘p, lekin marra chizig‘igacha bo‘lgan yuklama biroz yengilroq.
Eng katta farq esa France misolida ko‘rinadi. Ular deyarli butun turnirni sharqiy sohil atrofida o‘tkazdi. Yarim final oldidan ularning umumiy masofasi 2 ming mildan ham kam edi. Endi esa Spainga qarshi o‘yin uchun Dallasga borish – taxminan 3 ming millik qatnov – ularning butun mundial bo‘yicha yo‘lini birdaniga ikki baravar oshiradi.
Shunga qaramay, France hanuz turnirdagi eng kam uchgan terma jamoalardan biri bo‘lib qolmoqda. Hatto uchta guruh o‘yinidan so‘ng yig‘ishtirib ketgan bir qancha jamoalar ham ulardan ko‘proq parvoz qilgan.
Spain, Switzerland, Morocco, Belgium: xarita bo‘ylab “sakrash”
England yolg‘iz emas. Spain ham Shimoliy Amerikani kesib o‘tishda kam bo‘lmadi – 12 ming mildan ortiq parvoz. Switzerland esa o‘z federatsiyasi ta’riflaganidek, “venue hopping” – shaharmashar yurish – tufayli 10 ming mildan oshdi.
Morocco esa yana boshqacha yo‘l tutdi. Ular bazasini New Jerseyda saqlab qoldi, lekin o‘yinlar ularni Boston, Atlanta, Monterrey, Houstonga olib bordi. Har safar – Nyu-Jersiga qaytish, yana uchish. Nihoyat, chorak finalda Francega yutqazishdi, ammo ortda qolgan yo‘l xaritada alohida iz qoldirdi.
Belgium esa aksincha, nisbatan “yig‘iq” turnir o‘tkazdi. Ularning qarorgohi Renton, Washington bo‘ldi, umumiy parvoz masofasi esa Spain bilan o‘yindan oldin atigi 4 ming mil atrofida tugadi.
48 jamoali yangi format va yashirin raqib: charchoq
Uzoq masofalar mundial uchun yangilik emas. Brazil 2014, Russia 2018, South Africa 2010 – barchasida terma jamoalar keng hudud bo‘ylab sayohat qilgan. Ammo bu safar boshqacha. Uch mezbon mamlakat, 16 shahar, 48 ta jamoa – natijada ayrim terma jamoalar haftalab qit’a bo‘ylab “shuttle” rejimida uchdi, boshqalari esa deyarli bir mintaqadan chiqmay yashadi.
England yo‘li bu tafovutni eng aniq ko‘rsatib turibdi. Ularning bu turnirdagi masofasi avvalgi mundiallarda ayrim jamoalar butun chempionat davomida uchganidan ham ko‘proq.
Bu charchoqni raqam bilan o‘lchash qiyin, ammo ta’siri sezilmay qolmaydi. Chorak finalchi Norway bosh murabbiyi Stale Solbakken ham turnir oxiriga borib yuklama og‘irlashganini tan oldi. Uning aytishicha, jiddiy epidemiya bo‘lmagan, ammo delegatsiyada yo‘tal, tomoq qichishi, mayda noqulayliklar ko‘paygan. Sabablar ro‘yxati tanish: konditsioner, parvozlar, kiyinish xonalari, yopiq makonlar. 50 kishilik safar tarkibida biror narsa chiqmay qolishi g‘alati bo‘lardi.
Norwayning o‘zi esa England bilan solishtirganda ancha kam uchdi. Ular turnirni Greensboro, North Carolinadan boshladi, pley-off bosqichiga kelib esa o‘yinlar oralig‘ida bazaga qaytishni ham qisqartirishdi.
England esa o‘z odatidan qaytmadi – har o‘yindan so‘ng yana Kansas Cityga, yana samolyot, yana yuklama.
Masofa hal qiladimi?
Bu qo‘shimcha minglab millar yakunda natijaga qanchalik ta’sir qiladi – hech qachon aniq javob bo‘lmaydi. Lekin bitta haqiqat aniq: yarim finaldagilar orasida France eng kam uchgan jamoa, England esa eng ko‘p yo‘l bosganlardan biri.
Endi savol shunday: hal qiluvchi pallada qaysi raqam og‘irroq keladi – Fransiyaning tejab qo‘yilgan kuchimi yoki Englandning allaqachon havoda sarflab bo‘lgan soatlari?
