Viking FK: Yevropa sahnasida ikki boshli murabbiylik modeli
Norvegiya chempioni Viking FK chorshanba kuni bo‘lib o‘tadigan UEFA Champions League uchrashuviga odatiy klub emas, tajriba maydonchasi sifatida kirib keladi. Raqib – Germaniyada kuchayib borayotgan VfB Stuttgart. Eng qiziq tomoni esa: Viking yevropacha standartlarni buzib, maydonga ikki bosh murabbiy bilan chiqadi.
Ikki bosh, bitta qaror
Morten Jensen va Bjarte Lunde Aarsheim 2021-yil yanvaridan beri jamoani birga boshqaradi. Bu yerda “bosh murabbiy – yordamchi” degan an’anaviy zinapoya yo‘q. Ikkalasi ham bir xil vakolatga ega, taktik qarorlarni hamkorlikda qabul qiladi, javobgarlikni teng bo‘lishadi.
Bu vaqtinchalik yechim emas. Stavanger klubi uchun bu – konsepsiya, falsafa. Uch yillik yo‘l Vikingni nafaqat barqarorlashtirdi, balki Norvegiya futbolining yuqori pog‘onasiga qaytardi.
Natijalar o‘zini kutdirgani yo‘q. Jensen va Lunde Aarsheim qo‘l ostida Viking Eliteserien tepasiga qaytdi va 34 yillik tanaffusdan so‘ng, 2025-yilda nihoyat chempionlikni tortib oldi. Klub tarixidagi bu yangi bob aynan ikki boshli boshqaruv davriga to‘g‘ri kelishi bejiz emas.
Chempionlikdan keyin Viking ichki chempionatda ham barqarorlikni ushlab turibdi. Bodo/Glimt bilan yonma-yon titul uchun kurashayotgan Stavanger klubi Norvegiyada endi tasodifiy sensatsiya emas, tizimli raqibga aylangan.
Dinamo ustidan g‘alaba va “orzu”ga yo‘l
Yevropaga eshikni ochib bergan hal qiluvchi qadam – Dinamo Zagreb ustidan play-off g‘alabasi bo‘ldi. O‘sha kecha Jensen hissiyotlarini yashirmadi. U bu natijani “hayratlanarli va orzu qilgan hamma narsamiz” deb ta’rifladi.
Bu g‘alaba Viking uchun oddiy yo‘llanma emasdi. Ular 1992-yildan beri Champions League asosiy bosqichiga chiqa olmagan edi. Uch o‘n yillik tanaffusdan keyin qaytish – klub, shahar va muxlislar uchun butun bir avlodning orzusi ro‘yobga chiqqani bilan barobar.
Uchrashuv kunida hamma narsa bo‘linadi: taktik tayyorgarlik, maydondagi qarorlar, matbuot anjumanlari, ichki muloqot. Jensen va Lunde Aarsheim hammasini teng bo‘lishadi. Bu tizimda ego uchun joy yo‘q, faqat hamkorlik va aniqlik bor.
Kapitan – murabbiylar g‘oyasining maydondagi ko‘zgusi
Bunday tuzilma ishlashi uchun maydonda mukammal vositachi kerak. Vikingda bu rolni kapitan Zlatko Tripic bajarmoqda. U ikki murabbiyning umumiy g‘oyasini maydondagi aniq harakatlarga aylantirib beradigan markaziy figura.
Tripic Dinamo Zagrebga qarshi ikkala o‘yinda ham gol urdi. Aynan uning zarbalari Stavanger klubini Champions League asosiy bosqichiga qaytardi. Lekin uning hissasi faqat statistikada emas – u murabbiylar rejasini har daqiqada, har pressingda, har oraliq pasda ifoda etadi.
Lunde Aarsheimning klub bilan bog‘liqligi alohida e’tiborga loyiq: u Viking tarixida eng ko‘p o‘yin o‘tkazgan futbolchilar ro‘yxatida sakkizinchi o‘rinda turadi. Endi u klubni yon chiziqdan boshqarib, o‘zi bir paytlar himoya qilgan ranglarga yangi tarix yozmoqda.
1 150 kilometr – falsafa uchun imtihon masofasi
Endi Viking o‘z g‘ayrioddiy boshqaruv modelini Germaniyaga olib keladi. Stavangerdan MHP Arena tomon 1 150 kilometr yo‘l – bu shunchaki geografiya emas. Bu – falsafa uchun imtihon masofasi.
VfB Stuttgart qarshi tomon chizig‘ida kutib turibdi. Bundesliga jamoasi uchun bu yana bir xalqaro sinov bo‘lsa, Viking uchun bu – o‘z yo‘lini butun Yevropaga ko‘rsatish imkoniyati. Ikki boshli murabbiylik g‘oyasi Germaniyada ham ishlashini isbotlash imkoniyati.
Jensen va Lunde Aarsheim uchun bu uchrashuv oddiy guruh bosqichi starti emas. Bu – o‘z qarashlarini eng yirik sahnada himoya qilish, o‘ziga xos boshqaruv uslubini shubha bilan qarayotganlarga javob berish fursati.
Viking esa murabbiylar rejasini maydonda iloji boricha silliq, xatosiz bajarishga urinadi. Tarixiy natija uchun ular an’anaviy yo‘lni tanlamadi. Endi savol bitta: bu jasur eksperiment Yevropa sahnasida ham meva beradimi yoki Germaniyadagi kecha ikki boshli inqilobning eng katta sinoviga aylanadimi?
