Wimbledon pul mukofoti tortishuvlari: AELTC va o'yinchilar kelishuvga erishdi
Erkak va ayol tennischilar va All England Club (AELTC) o‘rtasidagi pul mukofoti bo‘yicha keskin tortishuvlar hozircha to‘xtadi. Wimbledon bu yilgi Chempionatlari davomida tomonlar sulhga kelishdi, hafta oxirida o‘tkazilgan shoshilinch uchrashuvlar keskinlikni vaqtincha bo‘lsa-da yumshatdi.
Bir hafta avval voqealar butunlay boshqacha yo‘nalishda ketayotgandek ko‘ringandi. O‘yinchilar vakillari Wimbledon’da ham norozilikni kuchaytirishlarini e’lon qildi: French Open’da boshlangan, matbuot anjumanlarini 15 daqiqaga qisqartirish amaliyoti SW19’ning ilk haftasi davomida saqlab qolinishi kerak edi. Bu shunchaki ramziy ishora emasdi, balki “katta to‘rtlik”ka ochiq siyosiy bosim edi.
Mo‘’tadil bahslar allaqachon ortda qolgan. Dunyodagi eng kuchli tennischilar 2025-yil martidan beri to‘rtta “grand slam” bilan ziddiyatda. Ularning talabi aniq: turnir daromadlariga bog‘langan ancha yuqori pul mukofoti, o‘yinchilar farovonligi jamg‘armalariga barqaror hissa va alohida “grand slam o‘yinchilar qo‘mitasi” tuzilishi.
Ba’zi yulduzlar, xususan, ayollar reytingida birinchi raqamli Aryna Sabalenka boshchiligida, kelajakdagi turnirlarni boykot qilish ehtimolini ochiq tilga ola boshlagandi. French Open’da joriy etilgan intervyularni cheklash – shunchaki ilk qadam edi, u yerda bu aksiyalar faqat turnir oldidan o‘tkazilgan matbuot kuni bilan chegaralangan bo‘lsa-da, signal juda aniq edi: sabr tugayotgan edi.
Wimbledon rahbariyati bunday to‘qnashuvni aynan o‘z maydonida ko‘rishni istamadi. Klub rekord darajadagi – 20 foizlik – pul mukofoti o‘sishini e’lon qilib, keskinlikni yumshataman, deb o‘yladi. Biroq o‘tgan haftadagi norozilik bayonoti All England Club’ni tayyor emas paytda qo‘lga tushirdi.
Shunga qaramay, yakunda muz eridi. Turnir oldidan intervyularni qisqartirgan o‘yinchilar dushanba kuni yangi bayonot bilan chiqdi: hafta oxirida All England Club bilan o‘tkazilgan uchrashuvlardan so‘ng ular matbuot bilan to‘liq ishlashga qaytishga rozi bo‘ldi. Bu – yon berish emas, vaqt yutishdek ko‘rinadi.
Muzokaralarga yaqin manbalarga ko‘ra, klub ma’lum imtiyozlar bergan. Eng muhim nuqta: French Open yo‘lidan borib, yozda yangi pul mukofoti formulasi va o‘yinchilar vakilligi kuchaytirilgan tizim bo‘yicha aniq takliflar taqdim etishga va’da berilgan. Gap umumiy va’da haqida emas, aniq raqamlar va tuzilma haqida ketishi kutilmoqda.
O‘yinchilar tarafi bayonotida shunday deyiladi: hafta oxirida o‘yinchilar vakillari va AELTC rahbariyati o‘rtasida “konstruktiv uchrashuvlar” bo‘lib o‘tdi va 29-iyundan boshlab o‘yinchilar odatdagi media majburiyatlarini to‘liq bajarishni davom ettiradi. Bu qaror Wimbledon tomonidan 2025-yil iyulidagi o‘yinchilar talabnomasi uchta asosiy bandi bo‘yicha aniq takliflar bilan qaytishga bo‘lgan majburiyatiga tayanadi.
Shu bilan birga, asosiy masalalar hal bo‘ldi, deyish mumkin emas. Bayonotda o‘yinchilar takliflar kelib tushgach, ularni diqqat bilan o‘rganishini ta’kidlaydi. Turnir davomida o‘yinchilar klub so‘ragan qo‘shimcha ma’lumotlarni ham taqdim etadi. Dialog ochiq qolmoqda, lekin hozircha ikki tomon ham omma oldida ortiqcha gapirishni istamayapti: “o‘yinchilar ham, klub ham hozircha boshqa izoh bermaydi”, deyiladi matnda.
Raqamlar esa tortishuvning asl markazini ochib beradi. Wimbledon bu yilgi pul mukofotini 64,2 million funt sterlinggacha oshirdi. Bu tarixiy ko‘rsatkich, lekin baribir o‘yinchilar talab qilgan 71 milliondan ancha past. Ular “katta to‘rtlik”ning har birida tushumdan o‘z ulushini oshirmoqchi.
ATP va WTA turnirlarida odatda daromadlarning qariyb 22 foizi pul mukofotiga yo‘naltiriladi. Wimbledon’da esa bu ko‘rsatkich atigi 14,4 foiz. O‘yinchilar 16 foizga chiqishni so‘rab kelishmoqda – qog‘ozda farq unchalik katta ko‘rinmasligi mumkin, lekin bu miqyosda gap millionlab funt haqida ketadi.
Endi navbat All England Club rahbariyatiga. Klub bosh ijrochi direktori Sally Bolton dushanba tongida o‘tkaziladigan turnir oldi matbuot anjumanida aynan shu masalaga to‘xtaladi. U qanchalik ishontira oladi?
Wimbledon kortlarida to‘p yana o‘ynay boshlaydi. Lekin haqiqiy o‘yin, ko‘rinib turibdiki, raqamlar va ta’sir doiralari ustida davom etadi.
