Yangi Zelandiyaning Infantino nomzodini qo‘llamasligi
Futbolda siyosiy shamol yo‘nalishini birdan o‘zgartiradigan lahzalar bo‘ladi. Bugun shunday kunlardan biri. New Zealand Football (NZF) butun OFC ichida yo‘lini alohida chizib, FIFA prezidenti Gianni Infantino nomzodini endi qo‘llamasligini rasman e’lon qildi.
Bu nafaqat mintaqaviy birlikka zarba. Bu – global norozilik to‘lqinining Okeaniyaga ham yetib kelganini ko‘rsatuvchi ochiq signal.
OFC ichida yolg‘iz, lekin jim emas
OFC tarkibidagi 11 a’zo assotsiatsiya orasida hozircha faqat Yangi Zelandiya Infantino tarafidan chekinishga jur’at etdi. Qolgan orol federatsiyalari sukut saqlamoqda yoki ehtiyotkorona pozitsiyada turibdi. Ammo NZF tanlovi – sukutni buzadigan darajada keskin.
NZF bayonotida shunday deyiladi: tashkilot 2027 yilgi FIFA Congress doirasida Gianni Infantino nomzodini qo‘llab-quvvatlashdan rasmiy ravishda voz kechdi. Shu bilan birga, FIFA Forward Enterprise (FFE) dasturini ishlab chiqish jarayoniga mustaqil tekshiruv o‘tkazilishini talab qilmoqda.
Bu talablarga sabab – ishonchning yemirilishi.
NZF fikricha, FIFA ichidagi ayrim qarorlar va harakatlar xalqaro futbol hamjamiyatida ishonchning buzilishiga va bo‘linishlarning chuqurlashishiga olib kelgan. Endi esa bu jarayonni to‘xtatish uchun tashqi, mustaqil ko‘z zarur.
Infantino atrofidagi doira toraymoqda
Gianni Infantino allaqachon bir nechta yirik futbol markazlarining ishonchini yo‘qotdi. UEFA, Concacaf va AFC – hammasi amaldagi prezidentni qayta saylovda qo‘llamasligini ma’lum qilgan. Angliya, Uels va Republic of Ireland singari yirik assotsiatsiyalar ham xuddi shunday pozitsiyada.
Sabablar hammaga ma’lum: Jahon chempionati tijorat huquqlarining bir qismini xususiy investorlar qo‘liga berish rejasidan so‘ng, FIFA ichidagi qaror qabul qilish jarayoni va shaffoflikka bo‘lgan ishonch keskin pasaydi. Reja bekor qilindi, lekin iz qoldirdi.
Shunga qaramay, Gianni Infantino butunlay yakka qolgan emas. CAF va CONMEBOL uni 2027 yilda to‘rtinchi muddatga qayta saylanishi yo‘lida ochiq qo‘llab-quvvatlamoqda. Demak, saylov – keskin bo‘linib ketgan futbol xaritasida o‘tadi.
NZF: bu inqiroz – imkoniyat
Yangi Zelandiya faqat norozilik bildirish bilan cheklanmayapti. NZF bu lahzani global boshqaruvni qayta ko‘rib chiqish uchun imkoniyat sifatida ko‘rmoqda.
Bayonotda tashkilot barcha FIFA a’zo assotsiatsiyalarini kuchliroq boshqaruv, hisobdorlik va shaffoflikni talab qilishga chaqiradi. Ularning ta’kidlashicha, aynan shu tamoyillar “global o‘yin”ni boshqarishga bo‘lgan ishonchni saqlab qolish uchun asosiy poydevor bo‘lib xizmat qiladi.
Bu so‘zlar keskin eshitiladi. Ayniqsa, Okeaniya kabi ko‘p yillar davomida FIFA markaziy siyosatining chetida qolib kelgan mintaqadan chiqqani uchun.
OFC ehtiyotkor, lekin kuzatuvda
OFC ham o‘z pozitsiyasini bildirdi, ammo NZFdan ancha yumshoq ohangda. Konfederatsiya FIFA Forward Enterprise taklifining qaytarib olinishi va loyiha atrofidagi masalalarni ko‘rib chiqish bo‘yicha va’da berilganidan mamnunligini aytdi.
OFC FIFA rahbariyati ostida so‘nggi o‘n yillikda mintaqadagi futbol rivojiga erishilgan yutuqlarni tan oladi va rejalashtirilayotgan ko‘rib chiqish jarayonini zarur o‘zgarishlarni aniqlash va joriy etish uchun imkoniyat sifatida ko‘rishga chaqiradi.
Ammo bir jihat yaqqol: OFC Gianni Infantino iste’fosini talab qilmayapti. Yangi Zelandiya esa aniq chiziq chizib bo‘ldi.
Martdagi Congress oldidan bosim oshmoqda
2027 yilgi FIFA Congress yaqinlashar ekan, bosim ham, savollar ham ko‘payib bormoqda. Infantino hali ham CAF va CONMEBOL kabi kuchli bloklarga tayanadi. Yevropa, Shimoliy va Markaziy Amerika hamda Osiyodagi qarshilik esa tobora oshib boryapti.
Endi esa Okeaniyadan bitta, lekin ramziy jihatdan juda muhim ovoz chiqdi. NZF qarori boshqa orol assotsiatsiyalarini ham o‘ylantiradimi? Yoki Yangi Zelandiya bu safar ham yolg‘iz qoladimi?
Javoblar hali yo‘q. Ammo bitta narsa aniq: FIFA siyosiy sahnasida jimlik davri tugadi. Endi har bir ovoz – mart oyida kimning qo‘lini baland ko‘tarishi haqida emas, balki butun o‘yin boshqaruvi qanchalik o‘zgarishi haqida gapiradi.
