Zandvoortdagi chempionlik jangining boshlanishi
Niderlandiya Gran-prisi Formula 1 taqvimidan chiqib ketish arafasida bo‘lishi mumkin, ammo Zandvoortdagi bu xayrlashuv haftasi mavsum yakuniga qadar bo‘ladigan keskin yugurishni endigina yoqib berdi. Qumtepalar orasidagi tor trassa chempionlikka da’vogarlarni yana yuzma-yuz qildi. Dam olgan, qayta sozlangan, jangga chanqoq holatda.
O‘tgan yil yakunlari buni aniq ko‘rsatgan: bu poyga chempionlik kurashi uchun yakun emas, faqat navbatdagi burilish bo‘lishi mumkin.
Ta’til ortidan qaytgan paddok
Yozgi tanaffusdan keyingi paddok har doimgidek yengil kayfiyatda. Jamoa a’zolari oilasi bilan bo‘lgan, haydovchilar bosimni bir muddat chetga surib, nafas rostlashga ulgurdi. Kimdir hayotini o‘zgartirdi ham: Mercedes uchuvchisi George Russell turmush o‘rtog‘i bo‘lishi kutilayotgan Carmen Montero Mundtga unashtirildi, Lando Norris esa do‘stlari bilan Ibiza atrofida hordiq chiqardi.
Lewis Hamilton esa boshqacha yo‘l tanladi – mashg‘ulotlar, intizom, yana mashg‘ulotlar. O‘zi aytganidek, hech qachon bu qadar baquvvat bo‘lmagan, tanaffusdan “quvvatlangan va yangilangan” holda qaytdi. Max Verstappen esa uy poygasida paydo bo‘lib, Red Bull bilan yangi shartnoma e’lon qildi – uning ochkochanligi o‘zgargani yo‘q.
Endi hammasi yana shu yerda, Shimoliy dengiz bo‘yidagi Zandvoort qumtepalarida jam bo‘ldi. Ish hali ko‘p. Mercedes va chempionat yetakchisi Kimi Antonelli hozircha qo‘lida “qamchi”ni ushlab turgandek ko‘rinadi, lekin taqvimda yana 12 ta poyga bor, so‘nggi besh bosqichda besh xil g‘olib bo‘lgani fonida hech kim o‘zini xavfsiz sezmayapti.
O‘tgan mavsum sabog‘i
O‘tgan yilgi Niderlandiya Gran-prisidan keyin McLaren uchuvchisi Oscar Piastri jamoadoshi Norrisdan 34 ochko, Verstappendan 104 ochko oldinda edi. Abu Dhabi finaliga kelib esa hammasi ag‘darildi: Norris Verstappenga atigi ikki ochko farq bilan chempionlikni tortib oldi, Piastri esa uchinchi bo‘lib qoldi.
Bu yil manzara boshqacha, ammo ohang tanish. Antonelli Ferrari sardori Hamiltondan 50 ochko oldinda, Russell esa yetakchidan 59 ochko ortda, uchinchi o‘rinda. Norris 91 ochkoga kechikmoqda, ammo u ham, McLaren ham hali bayroqni tushirgani yo‘q – ayniqsa, so‘nggi bosqich, Vengriyada qozonilgan g‘alabadan keyin. Statistikaga qarasangiz, Antonelli ustunligi xavfli ko‘rinadi. Zandvoort paddokida esa boshqa kayfiyat: quvib kelayotganlarning birortasi uni “qo‘l yetmas” deb hisoblamaydi.
19 yoshli yetakchi va Mercedesning nozik nuqtasi
19 yoshli italiyalik bu mavsumda haqiqiy kashfiyot bo‘ldi. Olti g‘alaba, yoshi uchun noodatiy xotirjamlik va nazorat, ustiga-ustak, mayin, lekin juda jonli hayajon. Lekin Antonelli yaxshi biladi: bir soniyaga bo‘lsa ham diqqatni yo‘qotish mumkin emas. Mercedes uchun esa mavsumning yashirin dardi – ishonchlilik. Aynan shu nuqson Brackleyda hech kimni ertaroq “jo‘ja sanash”ga qo‘ymayapti.
Hamilton esa Niderlandiyada butunlay boshqa qiyofada. Ettita chempionlik sohibi Ferrari bilan birinchi yili boshidan o‘tkazgan “qora yil” bilan taqqoslaganda, bu mavsum go‘yo boshqa olam. Jamoa charxlangan, mashina unga mos, Maranelloda yo‘l aniq. Antonelli bilan farq katta, lekin yengib bo‘lmas darajada emas. Ayniqsa, Ferrari Monzada yangi dvigatel yangilanishini rejalashtirayotgani, Zandvoortga esa yangilangan pol bilan kelgani hisobga olinsa. Hamilton yana och, yana chempionlik o‘yinida.
Uning so‘zlari ortidagi ohang aniq seziladi: Ferrari o‘zini yana “o‘z joyi”ga qaytaryapti, keyingi qadam esa Antonellini bosim ostiga qo‘yish.
Ferrari bu mavsum aerodinamik yangilanishlar bilan to‘g‘ri urdi. Hamilton esa tajriba bo‘yicha pelyotonda tengsizlardan. Agar u Antonellini haqiqiy bosim ostida qoldira olsa, bu kurashning ohangi keskin o‘zgarishi mumkin.
Russell va Norris – o‘tgan yilgi ssenariyni eslatayotganlar
Russell ham o‘zini hali to‘liq ochmaganini his qilmoqda. Uning kayfiyati o‘tgan yilgi Norrisni eslatadi: “Hamma narsa tugaguncha hech narsa tugamagan”. U tanaffusdan keyin kamroq o‘ylab, instinktiga ko‘proq ishongan holda haydashni maqsad qilganini aytadi. 28 yoshli britaniyalik bu mavsumda omad yetishmasligidan aziyat chekdi, lekin baribir Hamilton tezligiga muntazam yaqinlasha olmadi.
Bu esa muhim nuqta: ular bir xil texnikada. Demak, mashina rivojidan ikkisi ham teng darajada foyda ko‘radi. Oldindagi uch poyga Russell uchun o‘z instinktlarini haqiqiy natijaga aylantira oladimi-yo‘qmi, shuni ko‘rsatib beradi.
Norris va McLaren uchun masofa katta, lekin ular ham hali ringdan tushgani yo‘q. Jamoa hali ham Mercedes dvigatelidan maksimal darajada foydalanishni o‘rganmoqda, aerodinamik yangilanishlar esa natija berayotgani ko‘rinib turibdi. Zandvoortga olib kelingan navbatdagi paket ham shunga xizmat qilishi kerak. Norris o‘zi ham chempionlikdan umid uzmaganini ochiq aytadi: imkon bor ekan, u jang qiladi. Faqat bitta haqiqatni tan oladi – u hozircha asosiy favorit emas.
Verstappen yangi shartnoma bilan xavfsiz hududda bo‘lishi mumkin, lekin uning g‘alabaga chanqoqligi kamaygani yo‘q. Ferrari uchuvchisi Charles Leclerc ham xuddi shunday jangovar kayfiyatda. Shunga qaramay, bu poygada markazda yana Antonelli turibdi. Ikkinchi mavsumidayoq chempionlik uchun kurashayotgan yigit Zandvoortdagi so‘nggi poyga haqida gapirar ekan, bosim ostida qanchalik sovuqqon ekanini yana bir bor ko‘rsatdi.
U shunchaki jilmayib eslatdi: Mercedes bu yerda 1955 yildan beri g‘alaba qozonmagan. “Demak, bu yerda men ham, jamoa ham g‘alaba bilan xayrlashsa, juda yoqimli bo‘ladi”, degan ohangda.
Sprintda Russell zarbasi, Antonelli esa ortda
Juma kungi sprint saralashida Russell zarba berdi. U qisqa, lekin mukammal aylanish bilan shanba kungi qisqa poyga uchun pole positionni qo‘lga kiritdi, Norrisni atigi to‘rt yuzdan bir soniya ortda qoldirdi.
Kun bo‘yi McLarenlar kuchli ko‘rindi, lekin hal qiluvchi pallada Russell ustunlikni tortib oldi. Bu uning uchinchi sprint poygasi uchun pole’i, mavsumning ikkinchi yarmasini aynan shunday boshlashni xohlagan bo‘lardi – va shunday bo‘ldi. Ayniqsa, Antonelli faqat beshinchi natijani ko‘rsata olganini hisobga olsak.
Uchinchi o‘rinda Leclerc, to‘rtinchida Piastri, Verstappen va Hamilton esa oltinchi va yettinchi bo‘lib saf tortdi.
Shunday qilib, Zandvoort o‘zining so‘nggi hafta oxirida nafaqat nostalgiya, balki ochiq-oydin savolni ham havoda qoldirdi: chempionlik uchun haqiqiy zarbani birinchi bo‘lib kim beradi – tajriba egalarimi yoki 19 yoshli jasur yetakchimi?
