Zolani Tete: Janubiy Afrikada fojia, sobiq jahon chempioni otib o‘ldirildi
Janubiy Afrika boksi navbatdagi chempionini yo‘qotdi. Ikki vazn toifasida sobiq jahon chempioni Zolani Tete juma, 21-avgust oqshomida Eastern Cape hududidagi uyining oldida otib o‘ldirildi. U atigi 38 yoshda edi.
Darvoza oldidagi so‘nggi lahzalar
Mahalliy telekanal SABC xabariga ko‘ra, Tete mashg‘ulotdan qaytayotgan bo‘lgan. U odatdagidek mashinasida o‘tirgan, hovliga kirish uchun darvoza ochilishini kutayotgan paytda hujum sodir bo‘lgan.
Yaqindagi avtomobildan ikki niqobli erkak tushib, uning mashinasiga qarata o‘q uzgani aytilmoqda. Tete, xabarlarga ko‘ra, hayot uchun so‘nggi urinishni qildi – gazni oxirigacha bosib, hovliga kirib qutulishga urinib ko‘rdi. Ammo jarohatlar og‘ir bo‘ldi. U voqea joyining o‘zida halok bo‘lgan, shifokorlar uning hayotini saqlab qola olmadi.
Mashinasida u bilan birga bo‘lgan 27 yoshli ayol ham bir necha marta o‘q yeb, og‘ir ahvolda shifoxonaga olib ketildi. Uning hayoti uchun shifokorlar kurashmoqda.
Politsiya qotillik va qasddan odam o‘ldirishga suiqasd bo‘yicha ish ochganini tasdiqladi. Hujum qilgan shaxslar voqea joyidan qochib ketgan, xabar berilish vaqtiga kelib ular hali qo‘lga olinmagan. Hozircha aniq motiv ham yo‘q.
Zolani Tete kim edi?
Janubiy Afrika boks tarixida Tete alohida bob. U 2014-yilda IBF yo‘nalishi bo‘yicha junior-bantamweight chempionlik kamarini qo‘lga kiritdi. 2017-yilda esa WBO bantamweight chempioni bo‘lib, ikki vazn toifasida jahon chempioni unvoniga erishgan kam sonli janubiy afrikaliklardan biriga aylandi.
U faqat chempionlik kamarlari bilan emas, rekordlar bilan ham tarixga kirdi. Tete jahon chempionlik jangida eng tez nokaut bo‘yicha Guinness rekordiga ega – bu natija uning zarbasi qanchalik xavfli bo‘lganini butun dunyoga ko‘rsatgan.
Biroq uning yo‘li tekis bo‘lmagan. To‘rt yillik doping taqiqi karerasini keskin to‘xtatib qo‘ydi. Bu diskvalifikatsiya atigi o‘tgan oy yakunlandi. Shunga qaramay, Tete ringga qaytish istagini yo‘qotmadi. U yana mashg‘ulotlarga sho‘ng‘ib ketdi, qaytish jangi noyabr oxiriga belgilangan edi. U o‘zini yana eng yuqori darajada sinab ko‘rishga hozirlanayotgan, tanaffusdan keyingi ikkinchi nafasni izlayotgan edi.
Endi esa bu rejalarning bari otishma ovozlari ostida yarim yo‘lda uzildi.
Motamga cho‘mgan boks jamoatchiligi
Zolani Tete o‘limi haqidagi xabar Janubiy Afrika sportiga og‘ir zarba bo‘ldi. Faqat chempionning ketgani emas, balki uning qayta tiklanayotgan hayoti, qayta boshlanayotgan karerasi to‘satdan uzilgani ham yurakni ezadi.
Uning menejeri Mlandeli Tengimfene ham, butun boks oilasi singari, bu yo‘qotishni “halokatli zarba” sifatida qabul qilmoqda. Rasmiy bayonotlarda ko‘p so‘z bo‘lishi mumkin, ammo bu safar ohang boshqa: ringda ham, hayotda ham doimo qayta turib kelgan insonning fojiaviy yakuni haqida gap ketmoqda.
Hamkasblar va muxlislar uning chempionlik kamarlarini, rekordlarini eslayapti. Lekin ko‘pchilik uchun Tete bundan ham ortiq narsa edi. U zarbasi kuchli, lekin tabiatda kamtar, og‘ir sinovlardan o‘tib, yana tiklana oladigan inson sifatida yodda qolgan. Doping taqiqidan keyingi qaytishi ham aynan shunday xarakterning isboti edi.
Endi esa savol ochiq qoladi: ringda raqiblarini nokautga uchratgan, eng og‘ir zarbalarni yengib o‘tgan bu chempionni ko‘chadagi zo‘ravonlikdan kim himoya qilishi mumkin edi?
Janubiy Afrika boksi bu savolga javob topa olmasligi mumkin. Lekin Zolani Tete nomi baribir tarixda qoladi – chempion sifatida, rekord sohibi sifatida va oxirigacha kurashgan jangchi sifatida.
