Angliya o‘yinchilari: kim maydonga tushishi kerak?

Dushanba tongi Meksika shahri. Azteca Stadium. Nafas qisadigan balandlik, bosim ostidagi Angliya va hali ham yechilmagan savollar. Eng kattasi – kim o‘ynaydi?

DR Congo ustidan olingan g‘alaba natijadan ko‘ra ko‘proq savol tug‘dirdi. Ayniqsa, o‘ng qanot himoyasida va qanot hujumchilar borasida. Thomas Tuchel endi tanlov qilishga majbur – ehtiyotkorlikmi yoki jasoratmi?

O‘ng qanot: xavfli joy, kam variant

Reece James va Jarrell Quansah jarohatlangan. Atlanta shahrida o‘ng qanot himoyasini Djed Spence boshladi, uchrashuv davomida bu pozitsiyaga Declan Rice va Ezri Konsa ham o‘tib ko‘rdi. Barqarorlik esa ko‘rinmadi.

Bir qarashda eng oson yo‘l – Spence’ni almashtirish. Lekin chuqurlikka nazar tashlasangiz, bu yanada katta tavakkal. Trent Alexander-Arnold masalasi allaqachon yopilgan, u kemadan tushib qolgan. Hozircha bu pozitsiyada tabiiy variant deyarli yo‘q.

Shunga qaramay, ba’zi mutaxassislar Spence’ga yana bir imkon berish kerak, deb turibdi. Unga nisbatan savollar ko‘p, ammo baribir bu rolga moslashgan yagona futbolchi o‘zi. Boshqalar esa keskinroq fikrda: Meksikaning yuqori pressingi ostida Spence yo‘qolib qoladi, DR Congo bilan o‘yinda to‘pni tez-tez boy bergani bunga dalil sifatida keltirilmoqda.

Shu yerda eng noodatiy, lekin jiddiy ko‘rib chiqilayotgan g‘oya paydo bo‘ldi: Declan Rice’ni o‘ng qanot himoyasiga surish.

Ikki oy oldin bunday fikr kulgiga arzigulik tuyulardi. Endi esa bu – real variant. Bu mukammal yechim emas, lekin ayrimlar nazarida hozirgi sharoitda “eng kam yomon” tanlov. Rice himoyada ishonchlilik beradi, hujumda esa Meksika uchun bosh og‘rig‘iga aylanishi mumkin. Ayniqsa, Eberechi Eze va Bukayo Saka bilan klub darajasida shakllangan o‘zaro tushunishi hisobga olinsa.

Biroq boshqa qarash ham bor: Rice’ni chiziqqa surish Angliya markazidan yuragini sug‘urib olgandek bo‘ladi. Azteca balandligida, o‘yin ritmi bo‘g‘iladigan joyda markazda energiya va nazorat – hayotiy ahamiyatga ega. Rice’ni tashqariga olib chiqish – jamoani bir emas, ikki nuqtada zaiflashtirish xavfi.

Shu bois yana bir yo‘l taklif qilinmoqda: John Stones’ni markazga qaytarish, yoniga Marc Guehi, Ezri Konsa esa o‘ng qanotga. Stonesning 90 dan ortiq o‘yinlik tajribasi, Konsaning himoyadagi ishonchliligi – bu variantni ancha mantiqli ko‘rsatadi.

Tuchel tanlovi shu uch yo‘ldan biriga tushadi: xavfli, lekin tabiiy Spence; markazni bo‘shatadigan Rice; yoki qayta chizilgan chiziqda Konsa.

Markaz: Rice atrofida muvozanat

Rice qaerda o‘ynashidan qat’i nazar, uning atrofidagi markaz ham bahs markazida. Elliot Anderson bilan juftlik – hozircha eng “xavfsiz” ko‘rinayotgan variant. Bu duet DR Congo’ga qarshi o‘yinda jamoaga mustahkamlik berdi, to‘p yo‘qotilganda tez qayta tiklanish, pressingda intizom.

Ammо Kobbie Mainoo nomi ham baland eshitilmoqda. Manchester United yosh iqtidorining tor zonalarda to‘pni saqlab qolish qobiliyati, uzatish variantlarini ko‘paytirishi uni jozibador qiladi. U Anderson va Rice’dan ko‘ra kombinatsion o‘yinga yaqinroq.

Baribir ba’zi yozuvchilar xavfsiz variantdan voz kechishni istamayapti. Ular uchun Anderson–Rice juftligi – Meksika kabi raqibga qarshi kerakli barqarorlik kafolati. Ayniqsa, o‘ng qanot himoyasida allaqachon savollar bunchalik ko‘p bo‘lganda.

Qanotlar: Gordonning da’vosi, Saka omili va Rashfordning yangi roli

DR Congo bilan uchrashuv Angliya qanotlari uchun sinov bo‘ldi – va kimdir bu sinovdan o‘ta olmadi. Marcus Rashford ham, Noni Madueke ham o‘yinni to‘liq o‘z qo‘liga ola olmadi. Qanotlarda epizodlar bo‘ldi, lekin hukmronlik bo‘lmadi.

So‘ngra zaxiradan maydonga tushgan Anthony Gordon sahnaga chiqdi. U Harry Kane’ning ikkala goliga ham assist berdi va o‘yinning ritmini o‘zgartirdi. Ta’sirchan kirish. Endi savol: bu faqat “zaxiradan tushadigan qurol”mi yoki Meksikaga qarshi asosiy tarkibga qaytishga arzigulik performansmi?

Ba’zi mutaxassislar Gordonni chap qanotda boshlatish kerak, deb hisoblaydi. Unga ko‘ra, Rashford aynan hozirgi bosqichda o‘yinning taqdirini o‘zgartirish uchun zaxiradan tushadigan futbolchi sifatida ko‘proq foyda keltirishi mumkin. Tezlik, bo‘sh zonalarga yugurish, charchagan himoyachilarga qarshi keskinlik – bu rol Rashfordga ham mos tushishi mumkin.

O‘ng tomonda esa ikkita aniq nom: Bukayo Saka va Noni Madueke.

Saka sog‘lom bo‘lsa, ko‘pchilikning birinchi tanlovi bo‘lib qolmoqda. U raqib himoyachilariga qarshi boradi, birga-bir vaziyatlarda ustunlik qiladi, jarima maydoni atrofiga sifatli uzatmalar yetkazadi. DR Congo bilan o‘yinda Madueke raqibga yetarlicha “yugurib bormagani”, xavfli driblinglar soni kam bo‘lgani tanqid qilindi.

Shu bilan birga, raqamlar boshqa manzarani ham ko‘rsatadi: Madueke o‘sha o‘yinda eng ko‘p golli vaziyat yaratgan futbolchilardan biri bo‘ldi (uchta imkoniyat) va eng ko‘p dribling amalga oshirdi (uch marta). Shuning uchun ayrimlar uni hozircha tarkibda qoldirish tarafdori – ayniqsa, agar Saka yana bir marta to‘liq o‘yin o‘ynashga tayyor bo‘lmasa.

Gordon–Saka juftligi – ko‘pchilik ko‘z o‘ngida eng xavfli kombinatsiya. Gordon chapda, Saka o‘ngda, Kane markazda. Bunday uchlik Meksika himoyasini kenglik bo‘ylab cho‘zib yuborishi, jarima maydoni atrofida bo‘sh zonalar ochishi mumkin.

Himoyaning yuragi: Stones tajribasi va Guehi ishonchi

Markaziy himoyada esa tanlov ancha aniqroq ko‘rinadi. John Stones – mamlakat uchun 90 dan ortiq o‘yin o‘tkazgan, yirik turnirlar bosimini ko‘p bora his qilgan futbolchi. Uning yonida Marc Guehi – barqaror, xatolarga yo‘l qo‘ymaslikka intiladigan markaz himoyachisi.

Agar Konsa o‘ng qanotga surilsa, aynan shu juftlik Meksikaga qarshi markazni yopishi kutilmoqda. Bu esa chiziq bo‘ylab qayta-qayta o‘zgarish qilmaslik, himoyaga hech bo‘lmaganda bitta qatlamda barqarorlik berish demak.

Tuchel qarori: xavf bilan hisoblashadigan kecha

Bitta o‘yinda hammasi o‘zgarishi mumkin bo‘lgan bosqichda Angliya murabbiyi oldida tanlovlar soni ko‘p, lekin ideal yechim yo‘q. Har bir variantda kamchilik bor.

Rice’ni o‘ng qanotga surish – markazni zaiflashtirish xavfi. Spence’ga yana imkon berish – Meksika pressingiga qarshi juda qimmatga tushishi mumkin bo‘lgan xatolar ehtimoli. Konsani chiziqqa olib chiqish – himoya chizig‘ini yana qayta chizish.

Qanotlarda Gordonning Azteca sahnasida asosiy tarkibda o‘ynashga tayyorligi, Saka sog‘lig‘i, Rashfordning yangi roli – bularning bari Meksikaga qarshi o‘yin manzarasini butunlay o‘zgartirishi mumkin.

Bir narsa aniq: bu safar Angliya qanotlari va o‘ng qanot himoyasida xato qilishga haqli emas. Azteca bunday xatolarni kechirmaydi. Savol shunda: Tuchel kimga ishonadi – xavfsiz variantga, tajribaga yoki keskin o‘zgarishlarga?